Create Your Own Countdown

Google

   
  *** İYİLİK İİN KOŞANLARIN YERİ***
  Hidrojen Enerji Hareketi
 




bird01.gif (30176 bytes)


        
globe04.gif (8348 bytes)                     




                                        






  
BİRİLERİ 

*** İLERLEMEYELİM   DİYE  BİZİ *** GÖZETLİYOR
.
.

 


   ***TÜM   DIŞ  GÜÇLER VE İÇ UZANTILARININ***

GÖZÜ BİZDE...










                               *** D İ K K A T ***

                                                                                  









 


                                                    
                                             
                                                
                                                     
                     HİDROJEN ENERJİ HAREKETİ
                                   HİDROJEN ENERJİ HAREKETİ 
                            *****   hidrojenenerjihareketi.tr   *****           <<<TIKLAYIN




 







kimden T. Nejat Veziroglu <@iahe.org>
kime  
tarih  
konu RE: Hidrojen Enerjisi
 
   
To: Abdurrahim Barin [tugra113@gmail.com]
 
Subject: Hidrojen Enerjisi
 
Sevgili Abdurrahim:
 
Doğum günü tebrikine, güzel sözlerine ve haberlerine çok teşekkür ederim. Lütfen Nihat Beye gittiğinde “Geçmiş olsun” dileklerimi ilet.  
 
Hidrojen Energji Hareketini başlatmanı tebrik ederim. Web sitenize koymanız için bir İngilizce komşmamı ekte sunuyorum.
 
Başarılar Diler,
 
Gözlerinden Öperim.
 
T. Nejat Veziroglu
President, International Association for Hydrogen Energy (IAHE)
5794 SW 40 St. #303
Miami, Fl 33155, USA
 








1- Prof.Dr.T.Nejat VEZİROĞLU
    Ayfer VEZİROĞLU
2-Prof.Dr. Engin TÜRE
   Prof.Dr.Sadık KULİYEV  Zorlu
   Enver YÜCEL  Bahçeşehir Ün
   Prof.Dr.Oktay ALINAK
3-Prof.Dr.Veysel EROĞLU
4-DoçDr.Ali ATA
5-Muzaffer AVCI
6-Haşim BAYRAM
  Recep KONUK  Panko birlik
7-Mehmet EROĞLU

ANASAYFA // HAKKIMIZDA // ÜRÜNLER // İLETİŞİM //

www.voltistanbul.com/

8-Mevlüt BAYRAK
9-Abdurrahim BARIN
10 -Sakarya Ün.
Sakarya Üniversitesi Hidrojen Arabası (SAHIMO)
11-Isparta S.D.Ü.Prof.Dr.Nuri ÖZEK
12-Boğaziçi Üniversitesi hidrojen aracı takım kaptanı Mustafa Karacan



TÜRKİYE ULAŞ İŞ BŞK. ABDURRAHİM BARIN  ın

 İST. HİDROJEN ENERJİ MRK.

*KAPANMASI ,

 DURDURULAN HİDROJEN PROJELERİMİZ,

HİDROJEN ENERJİSİNİN

*ÜLKE EKONOMİSİ  İÇİN  ÖNEMİ 

HAKKINDAKİ   TV   PROĞRAMLARI

DETAYLAR    >>>  www.hidrojenenerjihareketi.tr.gg 



  Image result for abdurrahim barin

 

Abdurrahim BARIN

TV 5

 HİDROJEN ENERJİSİ<<<  TIKLA°








Image result for abdurrahim barinImage result for abdurrahim barin


> NASIL


 VARLIK İÇİNDE YOKLUK ÇEKİYORUZ <<

>NASIL 

ZENGİN ÜLKENİN FAKİR BEKÇİLERİ YAPILIYORUZ <
 

>  +1 TV

http://www.dailymotion.com/video/x286vve
_hidrojen-enerji-mrk-ekonomik-kurtulus-savasimizdi-
kimlerce-neden-nasil-engellendi_tech
<<<TIKLA 





-İSTANBUL DÜNYA HİDROJEN ENERJİ KONFERANSINA
1500 BİLİM ADAMI KATILDI F ,
>BAŞBKAN KATILMDI!?


1- BŞK.VEZİROĞLU ,İST DÜNYA MRK AÇAMADAN ABD YE DÖNDÜ 2008


 2- MRK BŞK YARDIMCISI PROF. GÖREVDEN AYRILDI
 BAŞKA BİR KURUMDA-ÖZL  ÜNİVERSİTEDE  
*REKTÖR  OLARAK  GÖREV ALDI  

3-
MRK. BŞK.LIĞINA
  OTO YEDEK PARÇA SAN.DEN MÜHENDİS ATANDI
BURSADA HİDROJENLİ OTOBÜS PROJESİNİ BAŞLATMASIYLA
GÖREVDEN ALINDI

GEÇİCİ .MRKZ ,İNGİLİZ  YUNANA  KALDI
YERLİ-YABAN PERS.ÜLKELERİNE DÖNDÜ 
TOPTAN DEĞİŞTİ

3-MERKEZE KAMPÜS ARAZİSİ VERİLMEDİ

 4-İBB TANITIM AMAÇLI  *BEDAVA DAĞITILAN HİDROJENLİ OTOBÜS ALMADI
VEZNECİLER HATTINA KOYACAĞINI DUYURDUĞU HİDROJ OTOBÜSÜ
İŞLETMEYE ALMADI

 5,İBB,ENERJİ BAK.
İDO GEMİLERİNİN HİDROJELE  ÇALIŞACAĞINI CAĞINI AÇIKLADI YAPILMADI.

 6. HALİÇ EYÜP DOLUM TESİSİ KURULMADI
(MERK.DAĞILDIKTAN DAH SONRA AÇILDI
KULLANILMADAN ÇÜRÜMEYE TERK EDİLDİ) 


 7-İBB
BOĞAZDAN GEÇEN  GEMİ ATIK YAĞLARINI TOPLAYIP
HAYDARPAŞADA ENERJİ ÜRETME PROJ YAPTI
SONRA İPTAL ETTİ

 8.İBB  BŞK  2010 DA PORTEKİZDE ,DÜN.BEL.BŞK. TOPLANTISINDA
-İSTANBULUN DÜNYA HİDROJEN MRK İLE, AYNI ZAMANDA
BİR TEKNOLOJİ MERK OLDUĞU,GURURLA ORTAYA KOYRAK
-DÜNYA BLD.LER BŞK SEÇİLDİ

 9- TÜRKİYE ULAŞ İŞ SENDİKA BŞK.ABDURRAHİM BARIN
TRANSİST TRANSİST 2011 HALİÇ KONGRE MRK. DE 
HİDROJEN ENERJİSİNİN ÜLKE KALKINMASI-ULAŞIM İÇİN ÖNEMİNİ ORTAYA KOYAN
SUNUM GERÇEKLEŞTİRDİ.
 - 20012 DE BM.HİDROJEN ENERJİ MRK. İLE BERABER DAVET EDİLMEDİ-!?


 10-MRK OTO SANAYİİNDEN GELEN  MÜHENDİS YENİ BŞK.
HİDROJENLİ OTOBÜS -BURSA- VE HAFİF TİCARİ ARAÇ -KAYSERİ
PROJELERİNİ HAYATA GEÇİRMEK İÇİN ÇALIŞMA BAŞLATTI.
GÖREVDEN ALINDI

11. BM BŞK. MERK. ZİYARETE GELDİ .
BŞK.MOON U İBB BŞK. KARŞILADI-
 - KURUMA BŞK SIZ  DURUMDA.







 VEZOĞLUNUN RAPORU BAŞBKLIKÇA *YILLARCA  *CEVAPSIZ BIRAKILDI

RAPOR ÖZEL YOLLARLA ULAŞTI
ÇOK ÖNEMLİ KİŞİLERE RAĞMEN
* SONUÇ SESİZLİK*

 SPONSOR İŞADAMI AŞ ŞİRKETİ  EKONOMİK LİNC OLDU


-
SONUÇ
DÜNYANIN * EN PAHALI YAKITINI  

 *ULUSLARARASI PETROL ŞİRKETLERİNDEN

 *ALMAYA DEVAM.






Temiz enerjiye, temiz arsa bulunamıyor!..


Dünya hidrojen araştırmalarında Türkiye'yi dünyanın merkezi haline getirecek proje için yıllardır arsa bulunamıyor. BM'nin, projeyi Türkiye'ye verirken tanıdığı beş yıllık sürenin dolmasına bir yıl kaldı
 
  •  
  •  
  •  
BM'nin verdiği sürenin dolmasına sadece bir yıl kaldığı için, Türkiye'yi dünya hidrojen araştırmalarının merkezi haline getirecek projenin daha iyi koşullar sunacak başka bir ülkeye verilmesi riski de ortaya çıktı. Proje için verilen Sarıyer'deki ilk arsa konusu 2,5 yıl sürüncemede kaldı. Hem para gelmedi hem de arsanın durumu netlik kazanmadı. Sonunda, "Orada fidan dikilmiş" denilerek başka arsa seçenekleri sunuldu. Alibeyköy'deki bir arsanın uygun olduğuna karar verildi. Ancak bu arsanın da hangi kuruma ait olduğu aylarca netleşmedi. Ardından bir bölümünün davalık olduğu ortaya çıktı. Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı'na (UNIDO) bağlı Uluslararası Hidrojen Teknolojileri Merkezi (ICHET) için kurulması gereken ar-ge tesislerine, 4 yıldır arsa verilemedi. Birleşmiş Milletler'in (BM) "merkezin beş yıl içinde kurulması" koşuluyla Türkiye'ye verdiği proje gerçekleştirilemedi. Bu arada projeyi Türkiye'ye kazandırmak için yıllarca uğraşan ve BM'ye kabul ettirdikten sonra da Miami Üniversitesi'ndeki görevinden izinli ayrılarak üç yıldır Türkiye'de ICHET ofisinin kuruluş çalışmalarını yürüten Dünya Hidrojen Enerjisi Konseyi Başkanı Prof. Dr. Nejat Veziroğlu'nun da süresi doldu. Önümüzdeki günlerde Türkiye'den ayrılacak olan Veziroğlu, Milliyet'e yaptığı açıklamada, "buruk ayrıldığını" söyledi. Ofisi kurdu ama... Alternatif enerji kaynakları konusunda dünyanın umut bağladığı en önemli projelerden biri olan hidrojen araştırmalarında, "Türkiye'yi dünyanın merkezi" haline getiren projenın 15 yıllık öyküsü, büyük bir olanağın, nasıl riske edildiğini de ortaya koydu.1974'te hidrojenin petrolün yerini alacak tek enerji olduğunu, 'Hidrojen Enerji Sistemi' ve 'Hidrojen Ekonomisi' kavramlarını ortaya atan Prof. Dr. Nejat Veziroğlu, 1980'de hidrojenle ilgili çalışmalarından dolayı BM'ye bağlı Sınai Kalkınma Teşkilatı'na (UNIDO) danışmanlığını üstlendi ve Dünya Hidrojen Enerjisi Başkanı oldu. Bu konuda kurulması düşünülen merkez projesinin Türkiye'ye verilmesi için çalışmalara başladı. 1992'de Ankara'ya gelerek dönemin başbakan yardımcısı Erdal İnönü'den hem arsa hem de kaynak sözü alan Veziroğlu, yıllarca talipli diğer ülkelerin hükümetlerinden Türkiye seçeneği konusunda destek aradı. Türkiye'yi merkez yapıyor 1999'da UNIDO, merkezin İstanbul'da kurulmasını kabul etti. BM ile Türkiye arasında bir anlaşma imzalanması 4 yıl sonra (21 Ekim 2003) gerçekleşti. Prof. Dr. Veziroğlu da Miami Üniversitesi'nden 3 yıllık izin alarak Türkiye'ye geldi, bir ofis (ICHET) kurarak çalışmalara başladı. Ancak aradan dört yıl geçmesine karşın, yer sorunu çözülemediği için ar - ge merkezi bir türlü kurulamadı. Bu arada Enerji Bakanlığı bürokratlarının ofis ödeneklerini aksatması da başka bir sıkıntı yarattı.Ofis kendi binası olmadığı için BEDAŞ binasında çalışıyor. Kendi binası bile yok Hidrojen araştırmaları merkezi için önce Sarıyer-Demirciköy'de bir arsa gösterildi. UNIDO bu arsayı uygun buldu. Bu arsayla ilgili para ve tahsis sorunları üç yıl süreyle çözülemedi. Sonunda UNIDO-ICHET'e, "Orası olmuyor, başka arsalar gösterelim" denildi. Yedi arsa yeri bildirildi. Bu arsalar UNIDO uzmanlarınca incelendi ve Alibeyköy arsasının uygun olduğuna karar verildi. Arsanın tahsisini gerçekleştirmek için önce sahibi görünen DSİ'ye gidildi. DSİ, "Milli Emlak'a gidin" dedi. Milli Emlak'a gidildi, ancak kuruluş, 28 Mart'ta bir yazı göndererek, "Burası Milli Savunma'ya tahsisli" dedi. Böylece arsa konusu bir daha tıkandı. Bu arada başka bir pürüz daha çıktı. Aynı arsanın bir kısmının davalık olduğu da öğrenildi.Prof. Dr. Nejat Veziroğlu, "Çok umutlanmıştık, ama yine pürüz çıktı" dedi. Daha önce kendilerine tahsis edilen Demirciköy'de arazi için de hiçbir yanıt alamadıklarını belirten Veziroğlu şunları söyledi: "Daha önce önerilen Sarıyer-Demirciköy'deki arsa bize çok uygundu. Projelerimizi hazırladık, bir yıl boyunca cevap bekledik. Olumlu ve olumsuz hiçbir cevap vermeden Alibeyköy'deki araziyi önerdiler. Ona da tamam dedik. DSİ'nin arazisi olarak önerdiler, ama şimdi karşımıza Milli Savunma Bakanlığı çıktı." Arsa tahsisi komedisi Hidrojen konusunda tüm dünyada çalışmalar var. Büyük petrol ve otomotiv şirketleri de bu alanda büyük yatırımlar başlattı. BP İngiltere'de kömürden ucuz hidrojen ve elektrik üretmek için proje yürütüyor. Texaco, aynı projeyi Amerika'da başlattı. Bütün otomobil firmaları hidrojenli otomobiller üzerinde çalışıyor. 2020 yılında 10 milyon motorlu taşıtın hidrojenle çalışması planlanıyor. General Motors hidrojen yakıt piliyle çalışan 100 otomobili bu yıl sonbaharda denemeye alacak. Hidrojenli yakıt pillerinin kullanacağı bir diğer alan ise cep telefonları. Telefonlar bu yakıt pilleriyle bir ay şarj etmeye gerek kalmadan kullanılabilecek.Türkiye, hidrojen kaynağı açısından şanslı bir ülke. Veziroğlu, Karadeniz'in dünyanın en büyük hidrojen rezervlerine sahip olduğunu belirtiyor. Veziroğlu'nun hesaplamalarına göre Türkiye 30 yıllık bir programla bütün enerjisini hidrojenden karşılayacak bir sisteme dönebilir ve ihracatından da para kazanabilir. Hidrojen, çevreye zararı olmayan en temiz enerji kaynaklarından biri olarak kabul ediliyor. Hidrojen neden önemli? Dünyanın en önemli hidrojen uzmanı olarak gösterilen Prof. Dr. Nejat Veziroğlu, merkezin kurulması için 3 yıllığına geldiği Türkiye'den nisan ayı sonunda ayrılıyor. Miami Üniversitesi'ndeki görevine geri dönen Veziroğlu, "Gitmeden kampus inşaatına başlamak istiyordum. Büroksiyi bir türlü aşamıyoruz. Ama yine de böyle bir merkezi Türkiye'ye getirdik, faaliyetlerini sürdürecek. Sadece Türkiye'de değil, dünyanın birçok ülkesindeki projelerine devam edecek" dedi. Veziroğlu, Amerika'ya dönüyor Merkezi kurmak üzere 3 yıllığına ülkeme gelmiştim. Türkiye'de kurulması için 20 yıldır mücadele ediyorum. Ancak Amerika'daki görevime dönmem gerekiyor. Dönmeden kampus inşaatını başlatmak istiyordum. Bu konuda içim buruk ayrılıyorum. Sayın Hilmi Güler bu konuda çok duyarlı. Ancak bürokratlarının aynı derecede duyarlı olduğunu düşünmüyorum. Bürokrasiyi bir türlü aşamıyoruz. Küresel ısınmayı önlemenin tek çaresi hidrojen enerjisidir. Bu konuda dünyada çok büyük mesafeler kat edildi. Hidrojenin geleceğin enerjisi olduğunun bütün ülkeler ve petrol şirketleri farkında. Hepsi çalışmalar yürütüyor. Son yıllarda petrol fiyatları artınca kârlar da katlandı. Hidrojene ilgi azaldı, ama bu geçici. Çok yakında bütün dünya hidrojen enerjisi kullanacak. İçim buruk ayrılıyorum Prof. Dr. Nejat Veziroğlu, 1974'te "Hidrojen Enerji Sistemi" ve "Hidrojen Ekonomisi" kavramlarını ortaya attı. Veziroğlu, 1980'de, hidrojen çalışmalarından dolayı BM'ye bağlı Sınai Kalkınma Teşkilatı'na (UNIDO) danışman oldu, Dünya Hidrojen Enerjisi Başkanı seçildi. 1988'de BM'nin bu konuda bir ar-ge ve uygulama merkezi kurması gerektiği fikrini kabul ettirdi.1991'de merkezin Türkiye'de kurulmasını gündeme getirdi. 1992 yılında Ankara'ya gelerek dönemin başbakan yardımcısı Erdal İnönü'yle görüştü. İnönü hem arsa hem de para sözü verdi.Türkiye'den söz alan Veziroğlu, Amerika, Japonya, Çin, Hindistan, Almanya, Mısır, İtalya, Fransa, Brezilya gibi dünyanın birçok ülkesinde enerji bakanlarıyla görüşüp merkezin Türkiye'de kurulması için destek istedi. 1999 sonbaharında UNIDO Genel Kurulu'na merkezin İstanbul'da kurulma teklifi sunuldu, oybirliği ile kabul edildi. Veziroğlu, Türkiye'ye gelerek dönemin Enerji Bakanı Recai Kutan'ı verdiği brifingle ikna etti. UNIDO ile anlaşma imzalanmadan hükümet değişti. Yeni enerji bakanı Cumhur Ersümer de merkezin İstanbul'da kurulmasını onayladı. Ancak hükümet yine değişti, Bülent Ecevit başbakan oldu. Bu sefer MGK'ya davet edilen Nejat Veziroğlu, hidrojenin önemini anlattı. Bu arada Türkiye'de hükümet yine değişti ve 2002 yılı sonunda AKP hükümeti kuruldu.21 Ekim 2003'te anlaşma nihayet Enerji Bakanı Hilmi Güler ile UNIDO yetkilileri tarafından Viyana'da imzalandı. 19 Mayıs 2004'te faaliyetine Altunizade'de İSKİ binasında başlayan merkez, araştırma kampusu için arsa arayışına girdi.Enerji Bakanlığı tarafından 2004 yılı sonunda Sarıyer Demirciköy'de bir arazi merkeze önerildi. Yazışmalara başlayan ve kampus planlarını yapan merkez, bir yıl boyunca yanıt bekledi.Sarıyer'deki arazi için olumlu ya da olumsuz yanıt alamayan merkeze bu sefer yaklaşık iki ay önce Alibeyköy'de 100 dönümlük bir arazi teklif edildi.DSİ'ye ait arazi için harekete geçen merkeze, 28 Mart'ta buranın Milli Savunma Bakanlığı'na tahsis edildiği bildirildi. MGK çağırarak brifing aldı0


İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Stuttgart Belediyesi Ar-Ge Merkezi kurdu
    Aa Yazı karakterleri küçültmek için tıklayın ! Yazı karakterleri büyütmek için tıklayın !
İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Almanya'nın otomotiv ve makine endüstrisinin kalbi olan Stuttgart Belediyesi ortak Ar-Ge Merkezi kurdu.


Ar-Ge Merkezi’nin kurulması sebebiyle Stuttgart’a giden İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş meslektaşı Stuttgart Belediye Başkanı Wolfgang Schuster sözleşme imzaladı.

Törende konuşan Başkan Kadir Topbaş dünyanın artık global bir köy haline geldiğini belirterek, gelinen noktanın artık beraber adım atmayı gerektirdiğini söyledi. 

Göreve geldikleri günden bu güne yerel yöneticiler olarak halktan kopuk bir yönetim anlayışı benimsemediklerine vurgu yapan Başkan Topbaş, dış ilişkilerde de ortak payda da buluşmanın dünya insanlarının çıkarına bir durum olduğunu söyledi. Başkan Topbaş şöyle devam etti: “Yerel yönetimlerin refleksi daha hızlıdır. El ele vererek insanlarımızı mutluluğa taşımalıyız. Yerel diplomasi ve işbirliğinin dünyada barışa katkısı yadsınamaz bir gerçek. Biz burada bir milat oluşturuyoruz. Gelecek nesiller bu günü hayırla yad edecektir.”

İmza töreninde konuşan Stuttgart Belediye Başkanı Wolfgang Schuster’da  Başkan Topbaş’ın UCLG ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndaki yoğun temposundan zaman ayırarak Stuttgart’a bulunmasından dolayı memnun olduğunu ifade ederek, “Sizin büyük özverinizle bir araya geldik. Bu ortaklığımız gelecek nesiller için temel oluşturacaktır” şeklinde konuştu. 

Kurulan Ar-Ge Merkezi’nin gençlere ve bilim adamlarına yeni ufuklar açacağına inancının tam olduğunun altını çizen Wolfgang  Schuster şöyle devam etti:  “Sizlerle ortaklık yapmak bizim için çok önemli. Sizinde dediğiniz gibi gelecek nesiller attığımız bu adımdan övgüyle söz edeceklerdir. Bizler bu merkezde mutlu insanlara hizmet etmenin gururunu yaşayacağız.”

Kurulan Ar-Ge Merkeziyle alakalı sözleşmeye İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Stuttgart Belediyesi’nin yanı sıraMax Planck Enstitüsü, Frauenhofer enstitüsü, Mercedes,Bosch, Koç Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, İntel, Tofaş,Mercedes Türkiye imza attı. 

Kurulan Ar-Ge Merkezi,
Almanya ve Türkiye’deki şehirler için

hidrojen yakıtlı araç, elektrikli araç, sürdürülebilir ulaşım,
yenilenebilir enerji, akıllı kentler ve yaşam birimleri projeler üretecek.


 
 

 


 
Haber Resim Galeri


PDF] 
www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/Mavi_Kitap_2008.pdf
Dosya türü: PDF/Adobe Acrobat
geçiş projeleri kapsamındaki arazi kamulaştırma bedeli, teminat bedelleri ve transit geçiş ücretlerinin tahsili ile ...... Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi yeri ile ilgili DSĐ Genel Müdürlüğü'nce başlatılan .... Đşletme Projesi Vermedi. 40. 40 ...



0
  • 1 ŞUBAT 2012 ÇARŞAMBA
 
  • NAMLIAHMET
 
  •  
 
Türkiye'nin ilk hidrojen yakıtlı otobüs projesi 2012 Mayıs ayında yola çıkmaya hazırlanıyor. 


Türkiye'nin ilk hidrojen yakıtlı otobüs projesi 2012 Mayıs ayında yola çıkmaya hazırlanıyor. Merkezi İstanbul'da bulunan Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknoloji Merkezi (ICHET), Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü desteği ile İETT, Tekno Tasarım, Güleryüz Otomotiv Sanayi Ticaret A.Ş., Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü ve Yıldız Teknik Üniversitesi tarafından hazırlanan proje maliyeti yaklaşık 1,5 milyon dolara ulaşacak. Bursa'da, 1967 yılından bu yana otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Güleryüz Firması tarafından üretilecek otobüs yüzde 15 yakıt tasarrufu da sağlayacak.
Projenin Bursa'daki ayağını oluşturan Güleryüz Otomotiv A.Ş. Fabrika Müdürü Mustafa Demirci, Gemlik İlçesi'nde 70 bin metrekarelik alanda üretim yapan ve 24 ülkeye ihracat gerçekleştiren firmanın Türkiye'nin ilk hidrojen yakıtlı otobüsü projesinde yer almaktan gurur duyduğunu belirtti. Demirci, bünyelerinde bulunan 20 mühendis ile otobüsün karoseri ve montajını gerçekleştireceklerini kaydetti. Projenin 2008 yılında başladığını ifade eden Demirci, Avrupa standartlarında olan otobüsün engelli sandalyesi ile birlikte 99 kişilik olacağını bildirdi. Demirci, aracın hidrojen ünitesinin ise Almanya'da Siemens tarafından üretileceğini belirtti.
YÜZDE 15 ENERJİ TASARRUFU
Hidrojen yakıtlı otobüste jenaratörde üretilen elektrik akımının büyük bataryalarda stoklanacağını söyleyen Demirci sistemi şu şekilde anlattı
'Bataryalarda bulunan elektrik enerjisi ile çalışacak otobüs, hareket sırasında ivmelerde ve yokuş aşağıya inerken elektrikte geri kazanım sağlanıyor. Kendi kendini şarj eden sistem yüzde 15 yakıt enerji tasarrufu sağlıyor. Bu oran dur kalkların sayısı arttıkça yükselebilir. Bu enerji yeterli olmadığında ise hidrojen yakıtlı motor devreye girerek jeneratör vasıtasıyla akülerin dolmasını sağlıyor.ö
Hidrojen yakıt teknolojisinin Avrupa'da yaygınlaştırılması için çalışmalar yürütüldüğünü dile getiren Demirci, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyen bu sistemin yaygınlaştıkça ucuzlayacağını söyledi.
İKİ GÜN BOYUNCA KULLANILABİLECEK
İstanbul'da hidrojen üretim merkezinin kurulduğunu da vurgulayan Demirci, 'Hidrojen aynı zamanda Haliç'te çalışacak olan hidrojen motorlu yolcu yatlarında da kullanılacak. Bu yakıt yaygınlaştıkça otobüslerin kullanımı artacak. İlk proje İstanbul'da başlayacak zamanla diğer şehirlerde de yaygınlaşacağını tahmin ediyoruz. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin otobüsü kullanacağı hat turistik amaçlı. Sultanahmet'ten çıkıp Taksim oradan ring yaparak geriye dönecek. Hidrojen yakıtı iki gün boyunca yeterli olacak. Otobüs şehir içinde 100 kilometreye kadar hız yapabilecekö dedi.
YÜZDE 60'I TAMAMLANDI
Projenin tasarımını gerçekleştiren Tekno tasarım Genel Müdürü Dr. Mustafa Uysal ise, projenin Türkiye'de bu tür araçların yaygınlaşması için başlatıldığını kaydederek, 'Proje yüzde 60 oranında tamamlanma aşamasına geldi. Projenin tüm tasarım ve alt çalışmaları tamamlandı. Parçaları sipariş edildi. Araç Şubat ayı ortasında nihai haline gelecek ve Mayıs ayında da test çalışmalarına başlayabileceğiz. Önümüzdeki 10 yıl içinde hibrit araçları çok daha fazla göreceğizö şeklinde konuştu.







18 WORLD HYDROGEN ENERGY CONFERENCE

OPENING ADDRESS:

CONVERSION TO HYDROGEN ECONOMY

17 May 2010

T. Nejat Veziroglu*

President, International Association for Hydrogen Energy

5794 SW 40 St. #303, Miami, Fl 33155, USA 

      Distinguished Guests, Colleagues and Friends, Ladies and Gentlemen: It is an honor and a privilege to be speaking at the opening of the 18th World Hydrogen Energy Conference. I would first like to thank the organizers, starting with Detlef Stolten, Frank-Michael Baumann, the organizing committee, subcommittees, chairs, members and staff for putting together another successful WHEC Conference, here in Essen, North Rhine-Westphalia, Germany, the designated European City of Culture for the year 2010.  

      This is a great event. This is a great event for Hydrogen Energy. Behind every great event there is a visionary, who conceives the event, who makes the necessary representations to pertinent authorities, and through perseverance and hard work obtains their concurrence and support. In the case of the 18 WHEC conference, there was such a person. Some six years ago, he first prepared an attractive proposal and convinced the IAHE Board of Directors that it would be a great idea to have the 18 WHEC Conference in the industrial heartland of Germany, with many hydrogen producing plants and the world’s biggest hydrogen pipeline system. He arranged meetings between experts in Hydrogen Energy, and the State and Federal Authorities. He talked to authorities and persuaded them at every level. 

      After the preparations started for 18 WHEC, he wrote two booklets on Hydrogen Energy, on its benefits and on its inevitability. Thousands of these booklets have been distributed to energy scientists and decision makers throughout the world, together with information on 18 WHEC, urging them to participate at this conference. At this time, at the realization of his dream, at the opening of the 18 WHEC Conference, I applaud the vision and perseverance of this great Hydrogen Energy pioneer, whom I call a dear friend, Dr. Carl-Jochen Winter. 

___________________________________________

*Email: veziroglu@iahe.org

      When it comes to implementing Hydrogen Economy, we always face “Chicken or egg, which comes first?” situation. Last year, there has been important developments in Germany and in Japan to resolve this seemingly conflicting situation for the introduction of hydrogen fuelled transportation. In September 2009, backed by the German Government, seven major industrial companies in Germany, three oil and gas companies, two energy companies, an industrial gas provider, a carmaker plus the German National Hydrogen and Fuel Cell Organization NOW have signed a Memorandum of Understanding, named “H2 Mobility”, for setting up a national hydrogen infrastructure. Automaker Daimler and the hydrogen producer Linde are the lead companies of this initiative. Under the H2 Mobility MoU, by the year 2015, hydrogen producers will establish hydrogen fuelling stations all over Germany with sufficient density, so that a hydrogen fuelled car owner will not have to drive too far to find a hydrogen filling station.  

      This MoU has been followed by a Letter of Understanding signed by key executives of the leading auto manufacturers – Daimler, Ford, General Motors, Honda, Hyundai/Kia, Renault/Nissan and Toyota – pledging individually to implement production and commercialization strategies for launching fuel cell vehicles into the market place beginning 2015. In this year, they expect to market significant numbers of fuel cell vehicles, totaling a few hundred thousands worldwide!  

      Also last year, in Japan, some 13 energy companies and hydrogen producers – including Nippon Oil, Tokyo Gas, Idemitsu Kosan, Showa Shell, Osaka Gas, Toho Gas and Air Liquide Japan – have established an entity called “Hydrogen Supply Technologies Association”. Their aim is to establish hydrogen production, distribution and fuelling infrastructure throughout Japan by the year 2015, so that at the same time hydrogen fuel cell cars could be marketed in the country. Almost all of the Japanese vehicle manufacturers have developed hydrogen fuelled cars and buses, and have been field testing them for the last several years. They are planning to start commercial sales of their vehicles by the year 2015, as well.  

      So starting with the year 2015, Germany and Japan, two important industrial countries, will have the hydrogen infrastructure for production, distribution and delivery of hydrogen, and simultaneously car manufactures will start marketing hydrogen fuel cell cars in large numbers.  

      At a recent hydrogen energy meeting in U.S.A., a resolution has been signed calling on the hydrogen producers and the fuel cell car manufacturers in U.S.A. to jointly develop a program – like the German H2 Mobility Program – for the United States, so that starting with the most promising states (Hawaii, California, Texas, Florida, Pennsylvania, New York, Massachusetts, etc.), hydrogen production and delivery infrastructure should be readied beginning the year 2015, and at the same time hydrogen fuel cell cars should be marketed starting with the states having their delivery systems in place, and covering all the United States in some three decades.  

      The Hydrogen and Fuel Cell Letter April 2010 issue reports that authorities in the European Union are looking at the possibility of having a hydrogen production and distribution system covering the whole European Union, similar to that of the German Initiative.  

      H2 Mobility project of Germany and the Hydrogen Supply project of Japan both started last year, no doubt, will have effect on clean, efficient and sustainable energy planning of all the countries in the world, as they have caused the new initiatives to start in the European Union and the United States.  

      Also, I would like to point out that hydrogen fuel cell vehicles will be more efficient than gasoline fueled vehicles. Experiments show that hybrid hydrogen fuel cell vehicles will be about 80% more efficient than the hybrid gasoline cars. This great efficiency advantage, in addition to their great environmental advantage will be important characteristics of hydrogen fuel cell vehicles, giving them the edge over those running on petroleum. These are all good news. Once people see the advantages of hydrogen fuelled vehicles, once they see that they have no emissions, they have no pollutants, they are quiet and they are efficient, people will never again buy gasoline cars, but hydrogen cars. I can imagine that in two to three decades after 2015, most of the world will have hydrogen fuelled transportation. We shall not only have hydrogen fuelled cars, but also hydrogen fuelled buses, hydrogen fuelled trucks and hydrogen fuelled trains!  

      Another transportation industry which would benefit greatly by converting to hydrogen is the aerospace industry. Airplanes produce a lot of CO2 and a lot of pollutants. They put most of this in the high atmosphere, where it is more potent as a greenhouse gas. Therefore, the United Nations and many countries including the European Union are looking into possibilities of restricting the use of jet fuel by aviation industry. In response to this, airline companies have started experimenting with biofuels to replace the jet fuel. Clearly, biofuels are not the answer. Although, CO2 is supposed to be recycled, they still produce a lot of pollution, CO, NOx, hydrocarbons, carcinogens, and particulates. Plants from which biofuels are produced extract CO2 at the ground level, and biofuels used by aircrafts will put the CO2 in the high atmosphere, where it causes more harm as a greenhouse gas.  

      Consequently, the correct solution to the woes of the aerospace industry is to use liquid hydrogen as a fuel. Already a lot of experience exists in using and handling liquid hydrogen by aerospace companies and organizations. I strongly recommend that similar to the H2 Mobility initiative, similar to the Hydrogen Supply initiative, liquid hydrogen producers, jet engine manufacturers and airplane manufacturers should come together and plan for simultaneously having liquid hydrogen supply systems in airports, while having available airplanes to fly on liquid hydrogen. In addition to having great environmental benefits in converting airline industry to hydrogen, there will also be economic benefits. Hydrogen is three times lighter than jet fuel for the same amount of energy. As a result, at the takeoff of a long distance flight the weight of the fuel will not be about 60% of the total weight of the aircraft plus passengers and cargo, the weight of hydrogen fuel will be only 20% of the fully loaded airplane. This means that for the same amount of energy, hydrogen fueled airliners could double the number of passengers and/or cargo, as compared with jet fuel aircraft.  

      Hydrogen will also help with the early introduction of supersonic and hypersonic transportation. Engines of such airplanes prefer fuels with high flame velocity, and hydrogen has the highest flame speed of any fuel, including the fossil fuels. Also, liquid hydrogen could be used to cool the outer surfaces of the airplanes, in order to reduce the frictional heating, which is necessary for supersonic and hypersonic flights.  

      One advantage airline industry will have over the surface transportation industry in introducing hydrogen is that in the former case the number of filling stations required will be much less. Initially, liquid hydrogen filling stations could be placed in the world’s major airports starting in about 10 to 15 years, and then spread to the other airports. I expect that if the involved industries start planning now, we could see the first hydrogen fuelled subsonic transport operating in about 10 years’ time and the supersonic transport in about 15 years’ time.   

      I would like to point out that presently the cheapest hydrogen is produced by fossil fuels, specifically by coal and natural gas. Since hydrogen fuel has much higher utilization efficiency, one can get more energy – and much cleaner energy – by converting natural gas to hydrogen, than using it directly as a fuel for transportation or electricity generation. By the same token, efficiency-wise and environment-wise, it is much better to produce hydrogen from coal at the pit head and inject the resulting CO2 and pollutants underground to the spaces vacated by coal, than transporting coal by trains and/or by ships to power plants and producing electricity. In this way, we can have more useful energy and we can have much more cleaner energy. We would also save in transportation costs, since transporting hydrogen by pipelines is much cheaper than transporting coal (which is mostly ashes) by trains and/or ships. We know that North Rhine Westphalia has large coal deposits, and also it has an extensive hydrogen pipeline system. This state could pave the way to inexpensive clean energy by using their vast deposits of coal to produce clean and efficient hydrogen fuel, and help Germany and the European Union in converting to the hydrogen energy system.  

      There are also large coal deposits in other countries, in China, Australia, Russia, Europe and the United States. We all know that nobody wants to build a coal burning power plant because of the environmental restrictions and environmental damage. These countries could produce clean and efficient hydrogen where coal is mined, and use the hydrogen to replace the fossil fuels in their countries, and also export some of the excess hydrogen to other countries. This will speed up the conversion to Hydrogen Economy in an economical and environmentally friendly way.   

      Of course, eventually, as the natural gas resources and coal deposits are depleted, and also wherever and whenever it makes economical sense, we shall produce hydrogen using renewable energy sources. Since most renewable energies are intermittent and/or available away from the consumption centers, in order to eliminate the temporal and spatial mismatch between the energy source and the consumer, we shall produce hydrogen. Hydrogen makes the renewable energy sources storable and transportable, and presents them to the consumer as the cleanest and most efficient energy carrier.  

      Hydrogen will also help with the world economy, and help overcome the recession. It will eliminate the spending for remedying the environmental damage and the health expenditures caused by fossil fuels, which this year alone will amount to 6.3 billion U.S. Dollars, about 11% of the gross world product. In addition, Hydrogen Economy – as each and every country will be able to produce their own energy carrier – will eliminate the petroleum wars and reduce the military expenditures. It also will protect Earth’s ecology, protect biodiversity, stop the loss of species, provide humankind with clean and abundant energy forever, and will turn the Planet Earth into a Paradise.  

      Ladies and gentlemen, you are all going to contribute to this worthwhile and noble goal. Full Speed Ahead for Hydrogen Civilization!





18 DÜNYA HİDROJEN ENERJİSİ KONFERANSI

ADRES AÇILIŞ:

DÖNÜŞÜM HİDROJEN EKONOMİYE

17 Mayıs 2010

T. Nejat Veziroğlu *

Cumhurbaşkanı, Hidrojen Enerjisi Uluslararası Birliği

5794 SW 40 St # 303, Miami, 33155 Fl, ABD

      
Değerli Konuklar, Meslektaşlarım ve Arkadaşlar, Bayanlar ve Baylar: Bu bir onur ve 18. Dünya Hidrojen Enerjisi Konferansı açılışında konuşan olmak bir ayrıcalıktır. Ben ilk Detlef Stolten, Frank-Michael Baumann, organizasyon komitesi ile başlayan, organizatörler teşekkür etmek istiyorum, alt komite, sandalye, üyeleri ve Essen burada başarılı bir WHEC Konferansı, Kuzey Ren-Vestfalya, Almanya, araya koymak için personel 2010 yılı için Avrupa Kültür City belirlenir.

      
Bu büyük bir olaydır. Bu Hidrojen Enerjisi için büyük bir olaydır. azim ve çok çalışmak, her büyük olayın ardında, kim ilgili makamlara gerekli beyanda olayı kavrar vizyoner olduğunu ve aracılığıyla elbirliği ve destek alır. 18 WHEC konferansın durumda, böyle bir kişi yoktu. Yaklaşık altı yıl önce, o ilk cazip bir teklif hazırladığı ve IAHE Kurul bitkiler üreten birçok hidrojen ve dünyanın en büyük hidrojen boru hattı sistemi ile Almanya'nın endüstriyel can damarı olan 18 WHEC Konferansı olması harika bir fikir olacağını Yönetim ikna . O Eyalet ve Federal Yetkililer ve Hidrojen Enerjisi uzmanlar arasında toplantılar düzenlenmektedir. O makamlara konuştum ve her düzeyde onları ikna etti.

      
hazırlıkları 18 WHEC için başladıktan sonra, o kendi yararları ve kaçınılmazlığı üzerinde, Hidrojen Enerjisi iki kitapçık yazdı. Bu kitapçıklar Binlerce bu konferansa katılmak için onları çağıran, 18 WHEC hakkında bilgi ile birlikte, dünya genelinde enerji bilim adamları ve karar vericiler için dağıtılmıştır. Şu anda, 18 WHEC Konferansı'nın açılışında yaptığı rüyasının gerçekleşmesi, ben vizyon ve ben bir sevgili dostum Dr Carl-Jochen Kış dediğimiz bu büyük Hidrojen Enerjisi öncü olan azim alkışlıyoruz.

___________________________________________

*

      
o Hidrojen ekonomisi uygulanması söz konusu olduğunda, her zaman "Tavuk veya yumurta, önce gelir?" durumla karşı karşıyayız. Geçen yıl, hidrojen tanıtımı için bu görünüşte çelişkili durumu çözmek için Almanya ve Japonya'da önemli gelişmeler meydana gelmiştir yakıtlı ulaşım. Alman Hükümeti tarafından desteklenen Eylül 2009, Almanya, yedi büyük sanayi şirketleri, üç petrol ve gaz şirketleri, iki enerji şirketleri, endüstriyel gaz sağlayıcı, Alman Milli Hidrojen ve Yakıt Pili Organizasyon artı bir otomobil üreticisi NOW bir Mutabakat Zaptı imzaladı , adında "H2 Hareketlilik", ulusal bir hidrojen altyapısı kurmak için. Automaker Daimler ve hidrojen üreticisi Linde bu girişimin neden şirketleridir. H2 Mobility MoU kapsamında, 2015 yılına kadar, hidrojen üreticileri bir hidrojen otomobil sahibi bir hidrojen dolum istasyonu bulmak için çok uzağa götürmek zorunda olmayacak yakıtlı, böylece yeterli yoğunlukta Almanya'nın her yerinde istasyonları yakıt hidrojen kuracak.

      
Daimler, Ford, General Motors, Honda, Hyundai / Kia, Renault / Nissan ve Toyota - - Yakıt başlatılması için üretim ve ticari stratejilerini uygulamak için ayrı ayrı vaadinde Bu Mutabakat Zaptı önde gelen otomobil üreticilerinden anahtar yöneticileri tarafından imzalanan Mutabakat Mektubu tarafından takip edilmiş pazar yerine hücreli araçların 2015 başında. Bu yıl, bir kaç yüz binlerce dünya çapında olmak üzere toplam yakıt hücreli araçların önemli sayıda piyasa bekliyoruz!

      
Ayrıca geçen yıl Japonya'da, yaklaşık 13 enerji şirketleri ve hidrojen üreticileri - Nippon Oil, Tokyo Gaz, Idemitsu Kosan, Showa Shell, Osaka Gaz, Toho Gaz ve Hava Liquide Japonya dahil olmak üzere - "Hidrojen Kaynağı Teknolojileri Derneği" adında bir varlık kurduk. Amaçlarının aynı zamanda hidrojen yakıt hücreli otomobil de ülkede pazarlanan olabilir, böylece 2015 yılına kadar Japonya'da hidrojen üretimi, dağıtımı ve yakıt altyapı oluşturmaktır. Hemen hemen tüm Japon araç üreticileri ve hidrojen yakıtlı otomobil ve otobüsler gelişen son birkaç yıldır onları test alanı olmuştur. Onlar da, 2015 yılına kadar kendi araçları ticari satış başlamayı planlıyoruz.

      
Öyleyse, üretim, dağıtım ve hidrojen teslimi için hidrojen altyapısı olacak 2015 yılında, Almanya ve Japonya, iki önemli sanayileşmiş ülkeler ile başlayan aynı anda araba çok sayıda pazarlama hidrojen yakıt hücreli araçların başlayacak üretmektedir.

      
Alman H2 Hareketlilik Programı - gibi - ABD'de yeni bir hidrojen enerji toplantısında bir karar ortaklaşa bir program geliştirmek için ABD'de hidrojen ve yakıt hücreli otomobil üreticilerine çağrıda imzalanmıştır Amerika Birleşik Devletleri için, ile başlayan böylece en çok gelecek vaat eden devletler (Hawaii, California, Texas, Florida, Pennsylvania, New York, Massachusetts, vb), hidrojen üretim ve dağıtım altyapısı ve 2015 yılı başında hazırlandılar olmalı aynı zamanda hidrojen yakıt hücreli arabalar ile başlayan pazarlanan olmalıdır devletler, yerde onların taşıyıcı sistemler olan ve yaklaşık üç yıl içinde tüm Amerika Birleşik Devletleri kapsayan.

      
Hidrojen ve Yakıt Hücresi Mektubu Nisan 2010 sayısında raporları Avrupa Birliği makamları bütün Avrupa Birliği kapsayan bir hidrojen üretim ve dağıtım sistemi, Alman Girişimi benzer olma olasılığı bakıyorsun ki.

      
onlar yeni girişimlerin başlatılması neden olduğu gibi Almanya H2 Hareketlilik proje ve Japonya'nın ikisinin Hidrojen Tedarik Projesi, dünyadaki tüm ülkelerin, verimli, temiz ve sürdürülebilir enerji planlaması üzerinde etkisi olacaktır, geçen yıl şüphesiz başladı Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri.

      
Ayrıca, hidrojen yakıt hücreli araçların daha fazla benzin yakıtlı araçların daha verimli olacağına işaret etmek istiyorum. Deneyler melez hidrojen yakıt hücreli araçların yaklaşık% 80 daha fazla hibrid benzinli arabalar daha verimli olacağını gösteriyor. Bu büyük verimlilik avantajı, onların büyük çevre avantajı ek olarak özellikle kendilerine petrol üzerinde çalışan bu üzerinde üstünlük sağlıyor, hidrojen yakıt hücreli araçların önemli özellikleri olacak. Bunların hepsi iyi bir haber vardır. insanlar hidrojen yakıtlı araçların avantajları olduğunu görünce, bir kez, onlar hiçbir kirleticiler var, onlar hiçbir emisyon görüyoruz onlar sessiz ve onlar verimli, daha daha, ama hidrojen araba benzinli otomobil satın asla. Ben 2015 2:58 yılda sonra, dünyanın en hidrojen yakıtlı ulaşım sahip olacağını hayal edebiliyorum. Biz sadece hidrojen yakıtlı otomobil olmayacaktır da hidrojen yakıtlı otobüsler, hidrojen yakıtlı kamyon ve hidrojen yakıtlı trenler!

      
hidrojene dönüştürerek son derece yararlı olacaktır diğer taşımacılık sektöründe uzay endüstrisidir. Uçaklar CO2 ve bir sürü kirleticilerin çok üretmek. Onlar daha bir sera gazı olarak güçlü olduğu yüksek atmosfer, bu en koymak. Bu nedenle, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği de dahil olmak üzere birçok ülkede havacılık sanayi tarafından jet yakıtının kullanımına sınırlama olanakları içine arıyoruz. Buna karşılık olarak, havayolu şirketlerinin jet yakıtı yerine biyoyakıt deneme başladı. Açıkça, biyoyakıt cevap değildir. CO2 geri dönüşümlü olması gerekiyordu, rağmen, hala, CO, NOx, hidrokarbonlar, kanserojen kirliliğinin çok üretmek ve partikül. hangi biyoyakıt zemin seviyesinde CO2 özü üretilen Tesisleri ve bir sera gazı olarak daha fazla zarar yüksek atmosferde CO2 koyacağız uçak tarafından kullanılan biyoyakıt.

      
Sonuç olarak, havacılık ve uzay sanayisinin sorunlarının doğru çözüm yakıt olarak sıvı hidrojen kullanmaktır. Zaten çok deneyime kullanarak ve havacılık şirketleri ve kuruluşları tarafından sıvı hidrojen kullanımı var. üzerinde uçmak için mevcut uçaklara sahip olurken ben şiddetle H2 Mobility girişimi, Hidrojen Tedarik girişimine benzer ki benzer tavsiye, sıvı hidrojen üreticileri, jet motoru üreticileri ve uçak üreticileri, aynı anda havaalanlarında sıvı hidrojen tedarik sistemine sahip bir arada ve plan gelmelidir sıvı hidrojen. hidrojen havayolu sektöründe dönüştürerek büyük çevresel faydalar sahip olmanın yanı sıra, ekonomik faydalar olacaktır. Hidrojen üç kez jet yakıtı fazla enerji aynı miktarda hafiftir. Sonuç olarak, uzun mesafe uçuş kalkış uçak artı yolcu ve kargo toplam ağırlığı yaklaşık% 60 olmayacaktır yakıt ağırlığı, hidrojen yakıt ağırlığı tam dolu uçağın sadece% 20 olacak . Bu enerjinin aynı miktarda, hidrojen Uçakları olarak jet yakıtı uçak göre yolcu ve / veya kargo sayısı ikiye katlanabilir yakıt anlamına gelir.

      
Hidrojen de süpersonik ve hipersonik ulaşım erken giriş ile yardımcı olacaktır. Bu uçakların motorları yüksek alev hızı ile yakıt tercih ve hidrojen fosil yakıtlar dahil olmak üzere herhangi bir yakıt yüksek alev hızı vardır. Ayrıca, sıvı hidrojen sipariş süpersonik ve hipersonik uçak bileti için gerekli olan sürtünme ısıtma, azaltmak için uçakların dış yüzeylerinde, soğutmak için kullanılabilir.

      
Bir avantaj havayolu sektöründe hidrojen tanıtımında yüzey taşımacılık sektöründe üzerinde olacak eski halinde dolum istasyonlarının sayısı daha az olacaktır gerekli olmasıdır. Başlangıçta, sıvı hidrojen dolum istasyonu ve yaklaşık 10 ila 15 yıl içinde başlayan dünyanın en büyük havaalanı yer olabilir o zaman diğer havaalanlarına yayıldı. Ben dahil sanayi şimdi planlama başlarsa, biz ilk hidrojen yaklaşık 10 yıl içinde subsonik taşımacılık yapan zaman ve yaklaşık 15 yıl içinde süpersonik taşımacılık 'zaman yakıtlı görebiliyordu bekliyoruz.

      
Ben şu anda en ucuz hidrojen kömür ve doğal gaz özellikle fosil yakıtlar tarafından üretilen olduğuna işaret etmek istiyorum. ve daha temiz enerji - - hidrojen yakıt çok daha yüksek kullanım verimliliği yana, bir daha fazla enerji elde edebilirsiniz taşıma veya elektrik üretimi için yakıt olarak doğrudan kullanmak yerine, hidrojen doğal gaz dönüştürerek. token, verimlilik-bilge ve çevre bilge aynı, o çukurun başında kömürden hidrojen üretmek ve enjekte çok daha iyi anlaşılmakta ve / trenler ile kömür taşımacılığı dışında, CO2 ve kirleticiler kömür boşalttığı alanlarda yeraltı sonuçlanan veya enerji santralleri ve üreten elektrik gemiler. Bu şekilde, daha yararlı enerji var ve biz de çok daha temiz enerji olabilir. çok kömür taşımanın daha (çoğunlukla kül olan) trenler ve / veya gemiler tarafından ucuza Ayrıca boru hatları ile hidrojen taşınması bu yana, ulaşım maliyeti tasarruf olacaktı. Biz, Kuzey Ren Vestfalya büyük kömür yatakları vardır biliyorum da geniş bir hidrojen boru hattı sistemine sahiptir. Bu durumda, temiz ve verimli hidrojen yakıt üretmek için kömür onların geniş mevduat kullanarak ucuz, temiz enerji için önünü açabilir ve hidrojen enerji sistemine dönüştürülmesi Almanya ve Avrupa Birliği yardım eder.

      
Çin, Avustralya, Rusya, Avrupa ve ABD'deki diğer ülkelerde büyük kömür yatakları vardır. Hepimiz kimsenin çevresel kısıtlamalar ve çevre zarar nedeniyle bir kömür yakan elektrik santrali inşa etmek istiyor biliyorum. Bu ülkelerin, kömür mayınlı temiz ve verimli hidrojen üretmek olabilir ve kendi ülkelerindeki fosil yakıtlar yerine, aynı zamanda diğer ülkelere aşırı hidrojen bazı ihracat hidrojen kullanın. Bu bir ekonomik ve çevre dostu bir şekilde Hidrojen ekonomisi için dönüşüm hızlandırır.

      
Tabii ki, sonuçta, doğal gaz kaynakları ve kömür yatakları olarak ve aynı zamanda her yerde ve tükenmiş bu ekonomik anlamda çektiğinde, yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak hidrojen üretmek zorundadır. en yenilenebilir enerjiler tüketim merkezlerine uzak ve / veya aralıklı mevcut olduğundan, sırayla enerji kaynağı ve tüketici arasındaki zamansal ve mekansal uyumsuzluğu ortadan kaldırmak için, biz hidrojen üretmek zorundadır. Hidrojen, yenilenebilir enerji kaynaklarının depolanabilir ve taşınabilir hale getirir ve en verimli ve temiz enerji taşıyıcısı olarak tüketiciye sunuyor.

      
Hidrojen de, dünya ekonomisine yardımcı olacak ve durgunluğun üstesinden yardımcı olur. Bu çevresel zararlar ve bu yıl sadece 6,3 milyar ABD Doları, gayri safi dünya ürünün yaklaşık% 11 tutarında olacak fosil yakıtlardan kaynaklanan sağlık harcamaları, giderilmesi için harcama ortadan kaldırır. Ayrıca, Hidrojen Ekonomisi - her ülke kendi enerji taşıyıcısı üretmek mümkün olacak gibi - petrol savaşları ortadan kaldıracak ve askeri harcamaları azaltmak. Ayrıca, türlerin kaybını durdurmak sonsuza kadar temiz ve bol enerji ile insanlık sağlamak, ve bir cennet haline Planet Earth dönecek, biyolojik çeşitliliğin korunması, dünyanın ekoloji koruyacaktır.

      
Bayanlar ve baylar, bütün bu değerli ve asil hedefe katkıda bulunmak için gidiyoruz. Önde Hidrojen Medeniyeti için tam hızlı!





Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi 
TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ
TÜRKİYE’DE HİDROJEN ENERJİSİ ÇALIŞMALARI VE UNIDO-ICHET 
Gülbahar KURTULUŞ, F. Öznur TABAKOĞLU ve İ. Engin TÜRE 
Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü-Uluslar arası 
Hidrojen Enerjisi Teknolojileri     
Merkezi (UNIDO-ICHET) Sabri Ülker Sk. 38/4 
Cevizlibağ 34015-ISTANBUL 
gkurtulus@unido-ichet.org,  
ftabakoglu@unido-ichet.org,  
eture@unido-ichet.org  
ÖZET 
Sanayileşme ve nüfus artışıyla birlikte fosil yakıtlarına olan talebin artması 
beraberinde hava kirliliği, iklim değişikliği, küresel ısınma gibi ciddi sorunlar 
getirmiştir. Fosil yakıt rezervlerinin de sınırlı olması ve hızla tükenmesi bilim ve 
siyaset çevrelerini alternatif enerji kaynakları arayışına yönlendirmiştir. Fosil 
yakıtlarının yerini alabilecek ve gelecek vaat eden en iyi alternatif olarak hidrojen 
enerjisi gösterilmektedir. Türkiye, hidrojen ernerjisine geçişte, Mayıs 2004’te 
İstanbul'da kurulan Birleşmiş Milletler Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri 
Merkezi (UNIDO-ICHET) ile tarihi bir misyon üstlenmiştir. 
UNIDO-ICHET'in çalışmaları, hidrojen enerjilerinin geliştirilmesi, benimsenmesi ve 
kullanımının yaygınlaştırılması üzerine yoğunlaşmıştır. Bu teknolojilerin 
uygulanabilirliği ve yaygın olarak kullanılmasını sağlamak üzere UNIDO-ICHET, 
dünyanın hemen her kıtasında özellikle gelişmekte olan ülkelerde pilot projeler 
geliştirmektedir. Bunlar arasında, Çin'de hidroelektrikten, Libya'da güneş
enerjisinden ve Arjantin'de rüzgar enerjisinden hidrojen üretimi olduğu gibi 
Türkiye'de de Bozcaada'da rüzgar enerjisinden hidrojen üretimi ile  İstanbul'da 
hidrojen yakıtlı otobüslerin işletilmesi yer almaktadır. 
Ayrıca, UNIDO-ICHET, yine Türkiye'de organize ettiği çeşitli demonstrasyon 
projeleriyle hidrojen enerjisi konusunda Türkiye’yi lider ülke konumuna taşımak 
için, çeşitli sanayi kuruluşları ile birçok demonstrasyon projesini hayata 
geçirmektedir. Bu tebliğde, Türkiye'de çeşitli kuruluşlarda hidrojen enerjisi 
çalışmalarının yanı sıra, UNIDO-ICHET'in dünyanın birçok ülkesinde uygulamaya 
koyduğu pilot projelerle, Türkiye'de organize ettiği demonstrasyon projelerine 
ayrıntılı olarak yer verilmiştir. 460
1. GİRİŞ
Sanayileşme ve nüfus artışıyla birlikte fosil yakıtlara olan talebin artması 
beraberinde küresel ısınma, iklim değişikliği, hava kirliliği, sağlık problemleri gibi 
ciddi sorunlar getirmiştir. Birincil enerji kaynakları olan kömür, petrol, doğal gaz 
gibi fosil yakıt rezervlerinin de kısıtlı olması ve hızla tükenmesi bilim ve siyaset 
çevrelerini alternatif enerji kaynakları arayışına yönlendirmiştir. Ülkeler doğal 
kaynaklarına bağlı olarak, dünyadaki yeni enerji kaynaklarının verimli bir şekilde 
kullanılması ve yeni enerji teknolojilerinin geliştirilmesi yönündeki çalışmalarına 
hız vermişlerdir. Bu gelişmelere dayalı olarak hidrojen enerjisi, fosil yakıtların 
yerini alabilecek ve geleceğin yakıtı olabilecek en iyi alternatif olarak karşımıza 
çıkmaktadır. Hidrojen, enerji taşıyıcısı olarak, çok özel nitelikleri olan temiz, 
verimli ve çok yönlü kullanıma sahip sentetik bir yakıt olarak kabul edilmektedir. 
Hidrojen, kendisi gibi bir enerji taşıyıcısı olan elektrikle birlikte bir ülkenin tüm 
enerji ihtiyacını karşılayabilecek niteliktedir. Hidrojen ve elektrik, enerji 
kaynaklarından bağımsız olan, kalıcı bir enerji sistemi oluşturabilir. 
2. HİDROJEN ENERJİ SİSTEMİ
Fosil yakıtların yerini alabilecek güneş, rüzgar, su, dalga ve jeotermal  gibi birçok 
birincil enerji kaynağı vardır. Ancak bu kaynakları taşınır, depolanabilir 
yapabilmek ve araçlarda kullanabilmek için bunlardan bir yakıt üretmek gerekir. 
Bunların içinde de hidrojen en verimli ve en temiz  yenilenebilir yakıt olarak 
karşımıza çıkmaktadır.  Birincil enerji kaynaklarının kullanılarak hidrojen üretildiği 
bu sisteme “Hidrojen Enerji Sistemi” adı verilmiştir (Şekil-1) [1]. 
Bu yeni enerji sisteminde hidrojen sudan elde edilecektir. Hidrojenin 
kullanılmasıyla da yan ürün olarak sadece su veya su buharı ortaya çıkacaktır. 
Böylece fosil yakıtların aksine hidrojen tükenmeyecektir. 
Şekil- 1. Hidrojen Enerji Sistemi [1] 461
3. HİDROJEN EKONOMİSİNE GEÇİŞ
Hidrojen enerjisinin dünya gündemine oturması, 1973’te enerji krizinin patlak 
vermesiyle bilim çevrelerinin bu soruna çözüm aramaları vesile olmuştur. Dünya 
Hidrojen Enerjisi Konseyi Başkanı olan ve aynı zamanda da Miami 
Üniversitesi’nde “Temiz Enerji Araştırmaları Enstitüsü”nün başkanlığını yapmakta 
olan Prof. Dr. T. Nejat Veziroğlu, 1974 yılında organizasyonunu üstlendiği 
“Hidrojen Ekonomisi Miami Enerji Konferansı”nda (THEME) fosil yakıtların 
tükenmesine ve bunların yakıt olarak kullanımının çevreye verdiği zararların 
önlenmesine çözüm olarak “Hidrojen Ekonomisi/Hidrojen Enerji Sistemi” fikrini 
ortaya atmıştır. [2] 
Son zamanlarda, ABD, Japonya, Avrupa Birliği ülkeleri gibi gelişmiş olan 
ülkelerde hidrojen üretimi, depolanması ve kullanımı ile ilgili olarak araştırma ve 
geliştirme çalışmaları yoğun bir şekilde devam etmektedir. Otomotiv, petrol, enerji 
ve kimya endüstrilerinin de katılımı ve teşviki ile son yıllarda hız kazanan 
çalışmalardan anlaşılacağı gibi bu ülkelerde hidrojen ekonomisine geçiş çoktan 
başlamıştır. Diğer yanda gelişmekte olan ülkelerde ise enerji sisteminin altyapısını 
oluşturma çalışmaları devam etmektedir. Böylece hidrojen ekonomisinde ülkeler 
kendi enerji politikalarını belirleyerek kendi enerji ihtiyaçlarını 
karşılayabileceklerdir. Ayrıca, hidrojen enerjisi hem sanayileşmiş hem de 
gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir ekonomisine katkı sağlayarak dünyanın 
çevre açısından da korunmasına olanak verecektir. Prof. Dr. Nejat Veziroğlu, 
Miami Üniversitesi’nde yapılan model çalışmalara göre 2000’li yıllarda başlanan 
hidrojene geçiş sürecinin 2074’te tamamlanacağını söylemiştir. [3] 
Şekil- 2. Hidrojen Ekonomisinin Kurulması [Veziroğlu, 2001] 
Hidrojen Hareketinin Yüzyılı
1973 - 2073
Dünya Enerji Tüketimi 462
4. TÜRKİYE’DE HİDROJEN ENERJİSİ ÇALIŞMALARI 
4.1. TÜBİTAK - MAM AB 6.ÇP HY-PROSTORE Projesi  
Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Enerji Enstitüsü’nün, AB 6. Çerçeve 
Programı’na yönelik  yürüttüğü HYPROSTORE  “Hidrojen Teknolojileri 
Mükemmeliyet Merkezi” projesi, AB tarafından desteklenmeye layık görülmüştür. 
Üç yıl sürecek proje kapsamında; araştırma altyapılarının yenilenerek 
geliştirilmesi, hidrojenin üretilmesi, saflaştırılması, depolanması ve hidrojen 
uygulamalarında bilginin yaygınlaştırılması amacıyla seminerler, kurslar ve 
uluslararası konferanslar gibi faaliyetlerin düzenlenmesi yer almaktadır. 
Toplam bütçesi 650 000 € civarında olan proje ile hidrojen teknolojileri alanında 
çalışan kuruluşlarla işbirliği sağlanarak, Türkiye’de endüstriyel konsorsiyumlar ile 
birlikte geliştirilecek Ar-Ge projelerine yönelik faaliyetlerin gerçekleştirileceği bir 
çekim merkezi  oluşturulacaktır.  Aynı zamanda bu teknolojilere ilgi duyan tüm 
kuruluşlar ile bir sinerji ortamı yaratılarak, Türkiye’nin AB projelerindeki katkısının 
arttırılması amaçlanmıştır [4]. 
Aktivite üyeleri arasında İstanbul Teknik Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Ege 
Üniversitesi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü ve Karadeniz Teknik Üniversitesi  
yer almaktadır [5]. 
4.2. Yakıt Pili Araştırmaları 
Hidrojeni günümüzde yakıt pillerinde kullanmak suretiyle son derece verimli, 
sessiz ve sürekli elektrik enerjisi üretmek mümkündür. Türkiye’de, katı oksit yakıt 
hücreleri (SOFC), proton değişim zarlı (PEM) yakıt hücreleri ve doğrudan 
methanol yakıt hücreleri (DMFC) teknolojilerinin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar 
yapılmaktadır. SOFC ile ilgili çalışmalar  İstanbul Üniversitesi ve Sakarya 
Üniversitesi’nde sürdürülmekte olup, TÜBİTAK-MAM, Boğaziçi Üniversitesi, 
İstanbul Teknik Üniversitesi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi 
ve bazı endüstriyel kurumlarda de PEM üzerine araştırmalar yapılmaktadır. 
4.2.1. Modern Yakıt Pilleri Çerçeve Projesi  
TÜBİTAK MAM’ın üstlendiği projenin birinci aşaması olan “1.5 kW Polimer 
Elektrolit Membran (PEM) Tipi Yakıt Pili Sisteminin Kurulması” aşamasında 1.5 
kW yakıt pil modülü ve sistem alt bileşenlerinin temin edilerek yakıt pil sisteminin 
kurulması, projenin ikinci aşamasında ise PEM tipi yakıt pili sisteminin 
geliştirilmesi ve yakıt pil sisteminin evsel veya araç kullanımı için sistem 
entegrasyonu hedeflenmiştir [6,7]. 
4.2.2. Doğrudan Sodyum Borhidrürlü Yakıt Pili (DSBHYP) Üretimi ve 
Entegrasyonu 
Bor Araştırma Enstitüsü’nün desteklediği “Doğrudan Sodyum Borhidrürlü Yakıt 
Pili Üretimi ve Entegrasyonu” projesinde doğrudan sodyum borhidrürlü tek hücreli 
ve üç hücreli yakıt pili, doğrudan sodyum borhidrür yakıt pili sistem alt bileşenleri 
geliştirilecek ve askeri/sivil amaçlı muhtelif uygulama  alanları için 70-100W’lık 
doğrudan sodyum borhidrür yakıt pili prototipi geliştirilecektir [8]. 463
4.3. Hidrojen Üretimi Araştırmaları 
Hidrojen, ağırlıklı olarak doğal gazdan buhar reforming işlemiyle elde 
edilmektedir. Ayrıca hidrojen, fosil yakıtlardan elde edilebildiği gibi güneş, rüzgar, 
hidrolik enerji gibi yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanarak suyun elektrolizi 
yöntemi ile de üretilmektedir. Bunun yanı sıra hidrojenin biyokütleden üretimi de 
mümkündür.  
Biyolojik olarak hidrojen üretilmesine örnek olarak, enerji bitkisi olan tatlı 
sorgumun üretilmesi ve alternatif enerji kaynağı olarak kullanılmasına yönelik 
deneysel çalışmalar TÜBİTAK-Marmara Araştırma Merkezi’nde yapılmıştır. Proje 
kapsamında tatlı sorgum evlerde ısıtma uygulamaları için briketlenmiş ve 
alternatif bir enerji kaynağı olarak kullanılır hale getirilmiştir. Isıl değeri yaklaşık 
15.000 kJ/kg olan bu yakıtın Türk linyitleri ile birlikte briketlenerek kullanılması 
sonucunda kömürün yanması ile açığa çıkan emisyonların azaltılması 
mümkündür [9].  
Termokimyasal hidrojen üretilmesiyle ilgili olarak  içeriği LPG’ye çok benzeyen 
propan ve n-bütan karışımlarından Pt-Ni katalizörleri kullanılarak buhar reforming 
yöntemiyle hidrojen üretimi araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre bimetalik PtNi katalizör sistemi ticari uygulamalarda ümit veren bir alternatif olarak 
görülmüştür [10].  
Yukarıda bahsedilen örneklere ilave olarak, Karadeniz’in tabanında kimyasal 
biçimde depolanmış hidrojen bulunması da hidrojen üretimiyle ilgili umut verici bir 
gelişmedir.  Karadeniz suyunun %90’ı anaerobiktir ve hidrojensülfid (H2S) 
içermektedir. H2S yaklaşık 200 m derinlikte ve 50 m kalınlığında bir tabaka 
halinde bulunmaktadır. Tabana doğru inildikçe artan H2S konsantrasyonu, 1500 m 
derinlikte 8-10 mg/l olarak tespit edilmiştir. Elektroliz reaktörü ve oksidasyon 
reaktörü gibi iki reaktör kullanılarak, H2S’den hidrojen üretimi konusunda yapılmış
teknolojik çalışmalar vardır. Bu konuda yapılmış bir diğer teknoloji geliştirme 
çalışması, yarıiletken partikülleri kullanarak fotokatalitik yöntemle hidrojen 
üretimidir. Güneş ve rüzgar enerjisinden yararlanarak, Karadeniz'in  H2S içeren 
suyundan hidrojen üretimi için literatüre geçmiş bilimsel araştırmalar olup, 
Bulgaristan proje geliştirmeye çalışmaktadır [11]. 
4.4. Hidrojenin Depolanması Araştırmaları 
Hidrojen kimyasal olarak metallerde, alaşımlarda ve arametallerde hidrür olarak 
depolanabilmektedir. Özellikle son yıllarda yüksek  depolama kapasiteleri 
nedeniyle aluminyum ve bor içeren kompleks hidrürler üzerine yoğun çalışmalar 
yapılmaktadır. Bor bazlı sistemler esas olarak sodyum bor hidrürden (NaBH4) 
oluşmaktadır. NaBH4, katı halde ağırlıkça %10.5 hidrojen içermektedir [12]. 
Hidrojen üretimi ve depolanması alanında Sodyum bor hidrür (NABH4) çözeltileri 
sahip oldukları özellikler sayesinde önem verilmesi gereken kimyasal hidritlerdir. 
Bazik NABH4 çözeltsinden uygun bir katalizör eşliğinde hidrojen gazı üretilmesiyle 
ilgili çalışmalar yapılmıştır [13]. Magnezyum hidrürle ilgili ODTÜ Metalurji  ve 
Malzeme Mühendisliği Bölümü’nde olumlu sonuçlar alınmış olup araştırmalara 
devam edilmektedir [14].  464
5. UNIDO-ICHET’İN KURULMASI 
Dünyada tek olan “Birleşmiş Milletler Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri 
Merkezi’nin (UNIDO-ICHET)’in kurulması ile ilgili olarak Enerji Bakanlığı ve 
UNIDO teşkilatı arasındaki anlaşma 21 Ekim 2003’te Viyana’da imzalanmıştır. 
ICHET, Prof. Dr. T. Nejat Veziroğlu başkanlığında Mayıs 2004’te faaliyete 
geçmiştir.  
5.1. UNIDO-ICHET’in Misyonu 
ICHET’in kuruluş amacı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında hidrojen 
teknolojileri köprüsü olmak suretiyle, hidrojen teknolojilerinin geliştirilmesi, Türkiye 
ve dünyada benimsenmesi ve kullanımının yaygınlaştırılmasını sağlamak ve 
uygulamalı Ar-Ge çalışmaları yürütmek olarak belirlenmiştir. ICHET’in İstanbul’da 
kurulması ve faaliyete geçmesiyle Türkiye insanlığa temiz, bol ve uzun ömürlü 
enerji sistemi sağlayacak tarihi bir misyon üstlenmiştir. 
5.2. UNIDO-ICHET’in Faaliyetleri 
UNIDO-ICHET’in, misyonunu gerçekleştirmek ve belirlediği hedeflere ulaşmak 
için üstleneceği faaliyetler aşağıda verilmiştir. 
•  Tüm dünyadaki hidrojen enerjisi Ar-Ge çalışmaları, ilgili endüstriler ve ürünleri 
için geniş kapsamlı bir Veri Bankası kurulması ve yönetimi 
•  Çalışmalar, uygulamalı araştırmalar, kısa ve uzun dönemli eğitim programları, 
konferanslar ve danışmanlık hizmetleriyle bilgiyi yaymak 
•  Hidrojen enerji politikalarının belirlenmesinde rol almak 
•  Hidrojen enerjisi teknoloji pilot projelerin kurulması, yürütülmesi ve 
değerlendirilmesinde uzman yardim sağlamak 
•  Hidrojen enerji teknolojilerinin demonstrasyonu ve  ticarileştirilmesi arasında 
uygulamalı teknoloji köprüsü görevi görmek 
•  Eksik olan hidrojen enerjisi araştırma ve geliştirme çalışmalarını 
tamamlayarak sanayileşmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki boşluğu 
doldurmak 
•  Üretim, dağıtım ve stoklama teknikleri sergilemek 
•  Hidrojen enerji endüstrileri için deneme hizmetleri sağlamak 
5.2.1. Pilot Projeler 
Hidrojen enerji teknolojilerinin tanıtılmasının en etkili yollarından biri de dünyanın 
çeşitli yerlerinde pilot bölgeler seçilip enerji dönüşümlü projelerin uygulamaya 
sokulmasıdır. Projelerin dikkat çekmesi, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde 
temiz enerji çözümü olarak toplumun ilgisini kazanması için pilot bölgelerin ve 
uygun teknolojinin iyi seçilmesi gerekmektedir. 
UNIDO-ICHET, hidrojen teknolojilerinin uygulanabilirliği ve yaygın olarak 
kullanılmasını sağlamak üzere dünyanın hemen her kıtasında özellikle gelişmekte 
olan ülkelerin hükümetleriyle ortak olarak pilot projeler gerçekleştirmektedir. 
Bunların başlıcaları aşağıda Şekil- 3’te gösterilmektedir: 465
Şekil- 3. UNIDO-ICHET’in Üzerinde Çalıştığı Pilot Projeler 
Bu projeler arasında, Türkiye'de hidrojenle çalışan otobüs ve Bozcaada’da 
rüzgardan hidrojen üretimi ve uygulaması projeleri  yer almaktadır.  İstanbul'da 
çalışacak hidrojenli otobüsler için gerekli hidrojen gece kullanılmayan elektrikten  
elde edilecektir. Proje ile ilgili mühendislik raporları hazırlanmış olup, çalışmalar 
devam etmektedir. Bozcaada projesinde ise, nüfusu kışın 3000, yazın ise 10000 
olan adadaki rüzgar enerjisinden yararlanılarak hidrojen üretilecek ve tüm ada 
halkının yakıt gereksinimini gidermek amacıyla kullanılacaktır.  Çin'de hidrojen, 
küçük bir hidroelektrik santralinden, Arjantin'de ise rüzgar enerjisinden  üretilecek 
olup, her iki projede belli bir bölgenin enerji ve  yakıt ihtiyacı karşılanacaktır. 
Güney Kore'de ve Hindistan’da hidrojenle çalışan taşıtlar üzerinde çalışma 
yapılacak olup, Kore’de Chonnam bölgesinde hidrojenli otobüsler, Hindistan’da 
ise  3 tekerlekli  araçlardan oluşan bir filo Delhi’de hizmete sokulacaktır. Libya’da
güneş enerjisinden üretilecek hidrojen, yörenin enerji   ihtiyacını karşılayacaktır.  
Portekiz’de hidrojenin  yenilenebilir kaynaklardan üretilerek, Azores’taki Terceria 
Adası’nın enerji ihtiyacını karşılamak üzere kullanılması planlanmıştır. Bu projeler 
ile ilgili proje raporları hazırlanmış olup, çalışmalar devam etmektedir. Ayrıca, 
önümüzdeki aylarda Mısır, Rusya,  İtalya ve Kolombiya ülkelerinde pilot projeler 
yapılması planlanmıştır.  
5.2.2. Demonstrasyon Projeleri 
UNIDO-ICHET Türkiye’de organize ettiği çeşitli demonstrasyon projeleriyle 
hidrojen enerjisi konusunda Türkiye’yi lider ülke konumuna taşımak için çeşitli 
sanayi kuruluşlarıyla ortak çalışmalar yapmaktadır. Bunlar arasında THY, 
TEMSA, TPAO ile Atatürk Havaalanı’nda otobüs projesi,  Demirer Holding, BOS, 
Çukurova holding  ve Ünilever  şirketi ile rüzgardan elde edilecek hidrojenin 466
fabrika içinde fork lift çalıştırmada ve margarin yapımında kullanılması, Ankara’da 
bir hastanede hidrojen ve oksijen üretilerek, hidrojenin ambulansta yakıt olarak 
kullanılması, hidroelektrik santralinden elde edilecek hidrojenin doğal gaz boru 
hatlarına enjeksiyonu gibi bir çok proje üzerindeki çalışmalar hızla devam 
etmektedir.  
6. SONUÇLAR 
Türkiye’de  kömür, petrol ve doğalgaz rezervleri son derece sınırlı olup, üretim 
ihtiyacını karşılamakta yetersizdir. Bu nedenle Türkiye’nin sahip  olduğu 
yenilenebilir enerji kaynakları olarak tarif edilen güneş, rüzgar, biyokütle, 
jeotermal ve su enerjisi doğal kaynaklarından yararlanarak hidrojen yakıtı 
üretmesi yakın gelecekte en iyi ve en ekonomik çözüm olarak ortaya çıkmaktadır. 
Ayrıca, fosil yakıtlardan açığa çıkan CO2, NOx  gibi emisyon gazlarının çevreye 
verdiği zararlar, bunların insan sağlığı üzerindeki etkisi ve getireceği maliyetler 
düşünüldüğünde Türkiye’nin hidrojen enerjisi ve yenilenebilir enerji kaynaklarına 
yönelmesi kaçınılmazdır. Hidrojen çok yönlü kullanılabilen, dönüşülebilirliği ve 
kullanım verimi yüksek, emniyetli ve temiz bir yakıttır. Dünya Hidrojen 
Ekonomisi’ne geçiş aşamasındadır. Bu gelişmeler kapsamında da Türkiye, 
İstanbul'da kurulan Birleşmiş Milletler Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri 
Merkezi (UNIDO-ICHET) ile tarihi bir misyon üstlenmiştir. Böylece Türkiye 
hidrojenle birlikte enerji ithal eden bir ülke konumundan çıkarak enerji ihraç eden 
bir ülke olacaktır. Son yıllarda hidrojen enerjisi  ve yakıt pilleri teknolojilerinin 
geliştirilmesi ve uygulanmasında endüstri-üniversite işbirliği kapsamında umut 
verici gelişmeler olmaktadır. 
7. KAYNAKLAR 
1.   http://www.unido-ichet.org/hydrogen_world.php
2.   http://www.unido-ichet.org/ichet_message.php
3.   http://www.tasam.org/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=264
4.   http://basin.tubitak.gov.tr/bulten/mart05/10.pdf 
5.   http://www.mam.gov.tr/enstituler/ee/HY-PROSTORE.doc 
6.   http://www.mam.gov.tr/enstituler/ee/index.html
7.   http://www.ressiad.org.tr/doc/iddk.doc  
8.   http://www.mam.gov.tr/populer/sodyum.htm 
9.   Türe, S., Uzun, D and Türe, I. E., “The Potential Use of Sweet Sorghum as a    
      Non-polluting Source of Energy”, Department of Energy Systems, TÜBİTAK-   
      Marmara Research Centre, Kocaeli-İstanbul, 28 August 1995 
10.  Çağlayan, B. S., Önsan, Z. I., Aksoylu, A. E., “Production of Hydrogen over   
       Bimetallic Pt-Ni/δAl2O3: II. Indirect Partial Oxidation of LPG”, Catalysis Letters,    
       Accepted for publication” 
11.  http://www.obitet.gazi.edu.tr/obitet/alternatif_enerji/Hidrojen_Enerjisi.htm 
12.  http://www.eie.gov.tr/hidrojen/hidrojen_depolanmasi.html
13.  Dolaş, H., Şahin, Ö., “Sodyum Borhidritten Hidrojen Eldesi”, V. Ulusal Temiz    
       Enerji Sempozyumu Bildiri Kitabı Cilt II, pp.733-745, Mayıs 2004 
14.  Güvendiren, M., “Effect of Additives on Mechanical Milling and Hydrogenation of  
Magnesium Powders”, Y.L. Tezi, ODTÜ-Ankara, Şubat, 2003



TÜBİTAK    MAM   HYDEPARK

   
TÜBİTAK, gelecekte hidrojenli araçlara yakıt istasyonu kurmayı hedefleyen bir proje üzerinde çalışıyor. DPT tarafından desteklenen ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Enerji Enstitüsü tarafından yürütülen HYDEPARK isimli proje ile doğal gaz, kömür gibi hidrokarbon temelli yakıtlardan ve yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji ve hidrojen üretme teknolojilerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

Projenin son aşamasında ise hidrojenli araçlar için bir yakıt istasyonunun kurulması planlanıyor.

TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsünde başlatılan HYDEPARK projesinin yürütücüsü Dr. Atilla Ersöz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, fosil yakıtların yakın bir gelecekte tükenecek olması ve bu yakıtlardan kaynaklanan çevre kirliliği problemleri nedeniyle alternatif enerji kaynakları ve kullanımı üzerine araştırmaların hız kazandığını kaydetti. Geleceğin alternatif enerji kaynaklarından biri olan hidrojenin, önemli çevresel avantajlara sahip olduğunu dile getiren Ersöz, bu enerji kaynağı ile ilgili şu bilgileri aktardı:

''Temiz bir yakıt olmasının yanı sıra, stokiometrik oranlarda hava içerisinde yakıldığında hiçbir zehirli emisyona neden olmamaktadır. Üretim kaynakları son derece bol ve çeşitlidir. Bu kaynakların en başta gelenleri su ve fosil yakıtlar denilen kömür, doğal gaz v.b hidrokarbonlardır. Dünyada üretilen hidrojenin büyük bölümü, _meta_nın su buharı ile katalitik olarak oksidasyonu yöntemi ile doğal gazdan elde edilmektedir. Yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak hidrojen üretimi üzerine temel araştırmalar ise özellikle 1973 yılı petrol krizi ile hız kazanmıştır. Elektrik akımı yardımı ile sudan hidrojen ve oksijen ayrıştırılması yöntemi olan suyun elektrolizi, günümüzde hidrojen üretimi için kullanılan önemli endüstriyel süreçlerden biridir.''

Ersöz, yapılan araştırmaların, 2025 yılında yenilebilir enerji payının yüzde 10-15 seviyelerine yükseleceğini, hidro ve biyoyakıtların da bu orandaki payının çok yüksek olacağını ortaya koyduğunu bildirdi.

TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsünde de 1990'lı yıllarda askeri projelerle başlayan hidrojen çalışmalarının, yoğun bir şekilde sürdürüldüğünü anlatan Ersöz, hidrojen ve yakıt pili teknolojileri alanında Ulusal Mükemmeliyet Merkezi olma yolunda, gelişmiş laboratuvar altyapılarına sahip olduklarını dile getirdi.

2003'te TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü olarak araştırmacı personel sayılarının yaklaşık 30 iken, şimdi ise 120'ye ulaştığını bildiren Ersöz, şöyle devam etti:

''Biz bu teknolojilerin gelişimine çok önem veriyoruz ve gelecekte de son derece önemli olacağını düşünüyoruz. Ama tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de bir geçiş süreci yaşanacaktır. Her yeni teknolojide olduğu gibi, geçiş sürecinde tabii ki bazı sıkıntılar söz konusu. Çünkü maliyetler henüz tüketicilerin kabul edeceği seviyelerde değil. Ayrıca standartlar tam olarak belirlenmedi henüz. Bu çalışmalar dünyada hızla devam ediyor. Aynı zamanda hidrojen ve yakıt pili teknolojilerine yönelik altyapıların da uygun hale gelmesi ve yaygınlaşması gerekiyor. Bu nedenle Türkiye'deki çalışmaların bir yol haritası ve ulusal bir platform çerçevesinde ele alınması çok önemli.''

Avrupa'da olduğu gibi, Türkiye'de de hidrojen yakıt pili teknoloji platformu benzeri oluşumlara ihtiyaç bulunduğunu kaydeden Ersöz, bu konuya yönelik çalışmaların da sürdürüldüğünü bildirdi.

HEDEF HİDROJENLİ YAKIT İSTASYONU KURMAK

Ersöz'ün verdiği bilgiye göre, DPT tarafından desteklenen ve TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü tarafından yürütülen HYDEPARK projesi ile doğal gaz, kömür gibi hidrokarbon temelli yakıtlardan, ayrıca yenilenebilir enerji kaynaklardan suyun elektroliz yolu ile hidrojen üretmek amaçlanıyor.

Üretilecek hidrojen için depolama teknolojilerinin uygulanması ve geliştirilmesi planlanıyor. Demo bir güç üretimine yönelik enerji dönüşüm prosesinde hidrojenin yakıt olarak kullanılması hedefleniyor.

Temel olarak ''Proje yönetimi, tedarik aşaması, entegrasyon aşaması,teknolojik araştırma ile uygulama ve test aşaması olmak üzere beş iş paketinden oluşan projenin gelecek hedefleri kapsamında yakıt olarak hidrojen kullanan demo bir araç çalıştırılacak.

Entegrasyon aşamasında çalışılmış olan tüm sistemler için testler ve deneysel çalışmalar, bir program dahilinde gerçekleştirilecek. Projenin bir sonraki aşamasında ise hidrojenli araçlar için Türkiye'deki ilk hidrojen yakıt dolum istasyonu demonstrasyonu ile birlikte performans testlerinin yapılması planlanıyor. Projenin gelecek hedefi olan 'hidrojenli araç yakıt istasyonu' kurulumu için entegre edilmiş bir pilot uygulama da yapılıyor.

''ÇEVRESEL PROBLEMLERİ DE ÇÖZECEK''

Temiz enerji kaynağı olan hidrojenin pek çok alanda etkin kılınmasıyla,hava kirliliğinin önlenmesinde de önemli yol alınacağını kaydeden Ersöz, bu ve benzeri projeler yaygın olarak hayata geçtiğinde, çevresel problemlerin de orta ve uzun dönemde çözümüne önemli katkılar sağlanabileceğini vurguladı. Ersöz, bu teknolojilerin Türk sanayisinin imkan ve kabiliyetleri ile daha da geliştirilebileceğini belirtti. Projenin, pilot ve sanayi ölçekli bir tesis kurulması için TÜBİTAK MAM bünyesinde gerekli altyapının oluşturulmasının da önünü açacağına dikkati çeken Ersöz, projeden elde edilecek diğer kazanımları ise şöyle sıraladı:

''-Hidrokarbon yakıtlardan, hidrojence zengin gaz karışımı üretecek yakıt dönüştürme sistemlerinin tasarlanarak laboratuvar ölçeğinde imal edilmesi ve yakıt pili sistemlerine entegrasyon kabiliyetinin sağlanması,

-Hidrojen üretimi ve depolanması konularında teknolojik bilgi birikiminin oluşturulması,

-Türk sanayisinin ve girişimcilerinin rekabet gücünün arttırılması,

-İlgili teknolojik faaliyetlerin sonuçlarının Türk sanayicisinin yararına patent ile koruma altına alınması,

-Bilgi ve tecrübe birikiminin artırılarak, ülkemizin gelecekte özellikle yakıt pili ve hidrojen üretimi teknolojileri alanında söz sahibi olmasına katkıda bulunulabilmesi
























İETT bin 300 yeni otobüs alacak
 
 
     
 
İETT Genel Müdürü Hayri Baraçlı, 2013 yılının sonuna kadar 1300 yeni otobüs alacaklarını ve 221 adet körüklü 279 adet solo aracın ihalesini de tamamladıklarını ifade etti.

İETT Genel Müdürü Hayri Baraçlı, "Sadece kendi için değil, kamu kurumu olarak bir devlet anlayışı değil, tüm paydaşların memnuniyetini de ön planda tutacak bir 2023 vizyonunu kendimize hedef koyduk" dedi.

Baraçlı, Topkapı'daki Barcelo Eresin Otel'de Mimarlar ve Mühendisler Grubu tarafından düzenlenen "İstanbul'un Toplu Ulaşımda 2023 Vizyonu ve Yatırımları" konulu panelde yaptığı konuşmada, İETT'nin 141 yıllık bir kurum olduğunu ifade ederek, kurum içinde yeni bir misyon çalışması başlattıklarını söyledi.

Toplu ulaşım hizmetlerini, açığa çıkmamış ihtiyaçları karşılayacak şekilde düzenlemek, denetlemek, sektörde dengeleyici rol oynamak ve aynı zamanda ulusal ve uluslararası alanlarda bilgi birikimini yönetmek şeklinde 2023 vizyonun hedeflediklerini dile getiren Baraçlı, "Hedeflerimizin arasında kamu ve özel sektörü etkin bir şekilde kullanmakta var" dedi.
 

“2023’de toplu taşımaya uluslararası standart gelecek”

Baraçlı, "Bütün İETT çalışanlarını üniversite ortamında eğitme projemiz var. 2023 İstanbul'unda toplu ulaşımı uluslararası standartlarda sunma hizmetini gerçekleştirecek olan çalışanlarımızla ilgili faaliyetlerimiz var. Aynı zamanda araçlarla ilgili de yenileme çalışmalarımız sürüyor" diye konuştu.

5 bin 80 otobüs ile 585 hatta yılda 963 milyon yolcu taşındığını belirten Baraçlı, şunları söyledi: "Bugün İETT olarak 9 bakım onarım garajı, 5 park garajı ve 1 motor yenileme ünitesi ile İstanbulluya hizmet verme gayreti içindeyiz. Tabii bunları yaparken bizim için kritik faktörlerimiz var. Bunlar da ölü kilometreleri minimize edecek şekilde garaj alanlarının oluşturulması ve aynı zamanda maliyetleri de en düşük seviyeye indirecek şekilde hat planlamasının gerçekleştirilmesidir. Bununla beraber 6 bin 249 açık, 4 bin 555 kapalı toplam 10 bin 804 durak ile İstanbullulara hizmet veriyoruz. Tabii ki bunları yaparken vatandaşlarımızdan gelen talepleri de uygunluk çerçevesinde değerlendiriyoruz. Bununla beraber 315 araç her gün metrobüs hattında sefere çıkıyor. Bu hat 24 saat çalışıyor. 610 bin civarında günlük taşıma yapıyoruz. Yeni açılacak Avcılar-Beylikdüzü hattıyla beraber bu rakamın 800-900 bin civarlarına çıkası hedefleniyor."

2013 sonuna kadar 1300 yeni otobüs alınacak


Hayri Baraçlı, 2013 yılının sonuna kadar 1300 yeni otobüs alacaklarını ve 221 adet körüklü 279 adet solo aracın ihalesini de tamamladıklarını ifade etti. Hedeflerinin maliyetleri en az seviyeye indirerek, İstanbul'a hizmet verirken olaylara hızlı çözüm üretebilen, duyarlı ve yenilikçi bir yaklaşımı sunma gayreti içinde olduklarını dile getiren Baraçlı, şöyle devam etti: "Tabi iktisadın tanımı kıt kaynaklarla ihtiyaçların karşılanmasıyken, İETT'deki tanım kıt kaynaklarla sınırsız ihtiyaçların karşılanması olduğu için biz bu iktisadi tanımı da değiştiriyoruz. Sınırsız ihtiyaçları yönetme noktasında da faaliyetlerimiz de var. Kendimize de kritik başarı formülü seçtik 'minimum maliyet, maksimum memnuniyet' diye."
Baraçlı, içe kapalı bir kamu kurumundan daha dışa açık bir kamu kurumuna geçmeyi hedeflediklerini, yolcu memnuniyeti için de kritik çalışmalarının olduğunu vurgulayarak, "O yüzden sadece bizler elde ettiğimiz kaynağı değil, 2023'de bizler İstanbul'a bu hizmeti sunarken belirlenmiş kriterler doğrultusunda, bu hizmeti gerçekleştirebilmek için maliyet yönetim uygulamalarını üst seviyeye çıkardık. Her alanda farklı farklı çalışmalar yapıyoruz. Aynı zamanda paydaş memnuniyetimiz var. Sadece kendi için değil, kamu kurumu olarak bir devlet anlayışı değil, tüm paydaşların memnuniyetini de ön planda tutacak bir 2023 vizyonunu kendimize hedef koyduk" diye konuştu.

Toplantıya, İstanbul Ulaşım AŞ Genel Müdürü Ömer Yıldız, İstanbul Şehir Hatları AŞ Genel Müdürü Süleyman Genç ve TCDD 1. Bölge Müdürü Hasan Gedikli de katıldı.


www.tasimacilar.com
28.05.2012/11:22
 
 
 
 
     
 
2005-07-14 Yeni Şafak/ Başkan Kadir Topbaş yakında İETT otobüslerinin de hidrojenle çalışacağını söyledi. 2010 yılı sonuna kadar hizmete girecek olan istasyonda kullanılmak üzere otobüs ve otomobil siparişi verilmiştir. Feshane hidrojen dolum tesisi Bu tesiste 350 bar basınca kadar hidrojen dolumu yapılabilecektir. Türkiye, Avrupa'da Norveç, İzlanda ve Almanya'dan sonra hidrojenistasyonu açan...
 
Kişisel bilgilerinin görünmesini istemiyor. / 29.05.2012 01:17:02

Transist2011 de ,Haliç kültür mrk.de bir konuşmacıyı dinledim. Alternatif yakıtlarla ilgili. Sıradışı bir konuşmaydı, duymadığımız çözüm yollarından sözediyordu. Hidrojen enerjisinden Dünya'nın faydalanması, Türkiye'deki hidrojen enerji merkezinin engellendiğinden bahsetti. Doğalgazlı araç yüzde 35 tasarruflu, Hidrojenli, yüzde 50 tasarrufluymuş. Ulaşımda yakıt maliyetlerinin düşmesiyle ilgili Ankara belediyesi ile İstanbul belediyesini karşılaştırdı. Ankara 2000 otobüsün 1000 tanesini, doğalgazlı yaparak yaptığı tasarrufla, 1 yılda yeniliyor Otobüsleri Ankara'da üreterek. İstanbul Belediyesi, otobüs fabrikası İstanbul hoşderede olmasına rağmen, burda ürettirmeyip yurtdışından ithal ediyor. Sözen'in aldığı doğalgazlı araçlarsa , birkaçtane kalmış. Üstelik Avrupa başkentlerindeki dağıtılan hidrojenli otobüslerdende tek bir adet alınmamış. İstanbul'da ki Bm. Hidrojen enerji merkezide İETT ile,otobüs, ido, dolum tesisi kuramamışlar. Almanya Arabistan'da hidrojen enerji merkezi inşa ediyormuş. Petrol bitince satmak için.
 
Kişisel bilgilerinin görünmesini istemiyor. / 29.05.2012 22:05:20

İstanbul’a ‘hidrojenli’ İETT otobüsleri
 
Merkezi İstanbul’da bulunan Uluslararası Hidrojen Enerji teknolojileri Merkezi’nce yürütülen proje uyarınca, hidrojen yakıtlı 12 otobüs 2007 yılı başında İstanbul’da sefere çıkacak.
 
İstanbul
AA
 
14 Kasım 2004— Sessiz çalışan, verimleri yüksek ve egzoz emisyonları “sıfır” olan bu otobüslerin, Topkapı-Beşiktaş, Edirnekapı-Vezneciler, Yedikule-Eminönü ve Yıldıztabya-Vezneciler hatlarında yolcu taşıyacağı bildirildi.

   
 
  NTVMSNBC Reklam  
   
 

      Birleşmiş Milletler Endüstriyel Kalkınma Teşkilatı’na (UNİDO) bağlı olarak kurulan ve merkezi İstanbul’da bulunan Uluslararası Hidrojen Enerji Teknolojileri Merkezi, İstanbul’da hidrojeni yakıt olarak kullanan otobüs projesini uygulamaya aldı.
        Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Mühendislik Fakültesi Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Öğretim Üyesi ve projenin yürütücüsü Doç. Dr. Ali Ata, temiz yakıt hidrojenle çalışacak İstanbul’daki otobüs projesinin, mühendislik hesaplarını içeren keşif aşamasında olduğunu kaydetti.
        Maliyetinin yarısı Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlardan, diğer yarısı da yurtiçi kaynaklardan karşılanacak projenin hesaplanan bütçesinin 2005 yılı başında BM organlarına sunulacağını belirten Ata, yapılan hesaplara göre projenin toplam maliyetinin 22 milyon 400 bin doları bulacağını belirtti.
        Ata, bu rakama sadece otobüs alım maliyetlerinin değil, hidrojen üretim, dolum ve dağıtım sistemleri ile gerekli teknik kadronun kurulmasının da dahil olduğunu söyledi.
       
12 HİDROJEN YAKITLI OTOBÜS
        Proje ile İstanbul’da 12 adet hidrojen yakıtlı otobüsün çalıştırılmasının kararlaştırıldığını ifade eden Ata, şunları kaydetti:
        “Hidrojen yakıtı bildiğimiz içten yanmalı motorlarda benzin yerine kullanılabildiği gibi, yepyeni bir teknoloji olan ve kimyasal enerjiyi elektriğe çeviren yakıt pili dediğimiz sistemlerde de kullanılmaktadır. Yakıt pillerinde mekanik sistem olmadığı için hareketli parça içermez, bu nedenle sessiz çalışır. Bakım onarımları kolaydır. Verimlilikleri daha yüksek, en önemlisi de egzoz emisyonları sıfırdır. Bu avantajları nedeniyle çevreye duyarlı geleceğin teknolojileri olarak değerlendirilmektedir.”
        İstanbul’da sefere çıkarılacak hidrojen yakıtlı 12 otobüsün 8’inin yakıt pili sistemli, 4’ünün ise diğeriyle karşılaştırılması için içten yanmalı sistemle çalışacağını belirten Ata, “İçten yanmalı motorlar, yapılarında önemli oranda değişim sağlanarak, saf hidrojen yanmasına elverişli hale getirilebilmektedir. Bu tür araçlar yakıt pili temelli ekonomiye geçişte bir ara dönem olarak görülmektedir” dedi.
       
2007’DE SEFERE BAŞLAYACAKLAR
        Ata, projede finansman desteklerinin 2005 yılı içinde netlik kazanmasının ardından ilk otobüs siparişlerinin 2005 yılı sonları, 2006 yılı başlarında verilebileceğini belirtti.
        Hidrojenli otobüslerin imalatının günümüz teknolojisiyle en az 15 ayı bulduğunu dile getiren Ata, hidrojen istasyonu kurulumunun ise bir yılda tamamlanabildiğini kaydetti. Ata, “Bu hesaplarla 2007 yılı başlarında İstanbul sokaklarında daha önce hiç rastlamadığımız otobüslerle seyahat edebileceğiz. Otobüslerin test süresi 2 yılda tamamlanacak, ülkemiz ve İETT eşsiz bir birikimine sahip olacaktır” dedi.
        Ata, projenin en önemli amacının geleceğin teknolojisini Türk halkına tanıtarak bu konuda dikkatleri çekmek olduğuna işaret ederek, şunları söyledi:
        “Sanayi ve bilgisayar çağlarını kaçırmış olan ülkemizin, hiç olmazsa bu trene zamanında binmesini sağlayarak, teknoloji satın alan değil satan konumuna yükselmesine katkıda bulunmaktır. Proje, çeşitli safhalarında yerli sanayicimizi de kapsamaktadır. Yerli otobüs firmalarına da çeşitli imkanlar doğabilecektir. Ayrıca hidrojen üretiminde de yerli sanayicimize büyük imkanlar gözükmektedir. Günümüz dünyasında hidrojen temelli teknolojiler, işsizliğin yüksek boyutlarda olduğu ülkemiz için büyük imkanlar sunacak.”
        Ata, İstanbul’da İETT ve halk otobüsleriyle yılda 500 bin ton sera etkisi oluşturan egzoz gazının havaya karıştığını belirterek, otobüslerde ağırlıklı olarak hidrojen kullanılmasıyla egzoz emisyonunun büyük ölçüde azalacağını vurguladı.
        AB’nin şu anda her bir ton karbondioksit indirimi için 6-7 Euro teşvik öngördüğünü de belirten Ata, hidrojen yakıt sistemine geçişin büyük bir ekonomik kaynak yaratacağını da kaydetti.
       
       
 


 

Türkiye'de Hidrojen Dönemi Başlıyor
Tarih : 03.04.2009
Hidrojenle çalışan ‘yakıt pilli kesintisiz güç kaynağı’, enerjisini hidrojenden karşılayan mobil ev ile hidrojen yakıtlı golf aracı, scooter ve forklift, Bakan Güler ve Başkan Vekili Selamet tarafından kamuoyuna tanıtıldı. Bakan Güler, “Artık enerji bağımsızlık savaşında Türkiye’de var” dedi.
 
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin Şirketlerinden İDO’nun Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojisi Merkezi (ICHET) işbirliğiyle başlattığı ‘hidrojenle çalışan yakıt pilli kesintisiz güç kaynağı’ ve diğer hidrojen projeleri, İDO’nun Yenikapı Merkez Binası’nda düzenlenen törenle kamuoyuna tanıtıldı. Törene Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler ve İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi 1. Başkan Vekili Ahmet Selamet’in yanı sıra, UNIDO-ICHET Genel Direktörü Mustafa Hatipoğlu, İDO Genel Müdürü Ahmet Paksoy, BELBİM Genel Müdürü Ahmet Kazokoğlu, Çukurova Makine Genel Müdürü Mustafa Yapıcı ve çok sayıda basın mensubu katıldı. Türkiye’nin ilk pratik uygulaması olan ve İDO’nun Yenikapı Merkez Binası’na kurulan temiz enerji teknolojisi sayesinde, elektrik kesintilerinde hidrojen ile çalışan yakıt pilli kesintisiz güç kaynağı anında devreye giriyor.
Bakan Güler; “Türkiye’de hidrojen dönemini başlatıyoruz!...”
Törende konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, artık dünyadaki enerji üretiminde Türkiye’nin de bulunduğunu belirterek, “Tanıtımını yaptığımız 5 muhteşem projeyle Türkiye’de hidrojen dönemini başlatıyoruz. Enerji bağımsızlığı savaşında Türkiye de varlığını dünyaya duyuruyor. Bu projeler Türkiye için enerji bağımsızlık savaşının en önemli hareketi” dedi.
 
‘Gezici Hidrojen Evi Projesi’nin tamamen yerli enerji kaynakları kullanarak enerjisini sağlandığını ve evin TEDAŞ veya BOTAŞ'tan enerji almadan güneş ve rüzgar enerjisini hidrojen enerjisine çevirerek kullanılabildiğini anlatan Bakan Hilmi Güler, projelerin çevreci uygulamaların en güzel örnekleri olduğunu ifade ederek, şöyle konuştu; “Laf değil, eser konuşuyoruz. Hidrojen Yakıt Pilli Forklift, Yakıt Pilli Hibrid Scooter projeleri de çevre dostu ve kendi kaynaklarımızla üretildi. Bunlar durup dururken olmadı. Hükümetimizin çok geniş vizyonlu çalışmasıyla, Uluslararası Hidrojen Teknoloji Merkezini yabancıların elinden alıp, İstanbul'da kurmakla oldu bu iş. Buna 40 milyon dolar da para saydık. Bu iş böyle kolay olmadı. 2003 yılında, senelerdir konuşulan bu merkezi buraya taşıdık. Riskini aldık, bu merkezi kurduk. Başına da bilim adamlarımızı getirdik. Dolayısıyla çalışmalar sürdü, bu merkez 5 projeyi somut ürün haline getirdi ve Türk ekonomisine sanayine hediye etti. Bundan sonra diğer çalışmalar var. Bu çalışmalar Eyüp’te hidrojen dolum tesisi olacak. Oradan hidrojenle çalışan gemilerimiz Haliç’te ve boğazda İDO'nun işletmeciliğiyle yürüyecek. Diğer ürünlerle birlikte bunları yaygınlaştıracağız. Burada temel mesele şu: Biz enerjimizde büyük ölçüde dışa bağımlıyız. Ama hükümetimiz yerli kaynaklara ve yenilenebilir enerjiye ağırlık verdi. Artık sularımız boşa akmıyor. Bunlardan 1600 proje ürettik.”
Bakan Güler projede emeği geçenlere teşekkür etti
En büyük atalımı hidrojenle birlikte güneş enerjisinde yapacaklarını vurgulayan Bakan Güler, hidrojen teknolojili ürünlerin 2003 yılında temeli atılan yolculuğun kilometre taşları olduğunu, buraya bilgiyle alın teriyle gelindiğini söyledi. Güler, “Buradan tekrar şu dünyaya haykırıyorum; artık enerjide Türkiye de var. Enerji bağımsızlık savaşında Türkiye de varlığını dünyaya duyuruyor. Enerjide kriz de olsa dışa bağımlılık da olsa artık yerli kaynaklarımızla, bu güneş bizde oldukça, bu rüzgar bizde oldukça, bu jeotermal kaynaklar bizde oldukça... İşte bizim bundan sonra enerjide bağımsızlık savaşını çok rahatlıkla sağlayabileceğiz” diye konuştu.
Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojisi Merkezi’ni (ICHET) risk alarak kurduklarını ve başına da değerli bilim adamı Prof. Dr. Nejat Veziroğlu ile şu anda BELBİM Genel Müdürü olan Ahmet Kazokoğlu’nu getirdiklerini ifade eden Güler, “Ahmet Kazokoğlu çok güvendiğim kabiliyetli bir mühendis arkadaşımız. Şu anda BELBİM’in gelen müdürü ve AKBİL’i yapan arkadaşımız. İşte bu çok güvendiğim iki arkadaşımızı bu hidrojen merkezinin başına getirdik. Çalışmalar sürdü, şimdide Mustafa Hatipoğlu kardeşimiz burada çok önemli bir görev yürütüyor. Kendisi bu 5 projeyi somut ürün haline getirerek Türk ekonomisine ve sanayisine hediye etti. O bakımdan kendisine ve ekibini kutluyorum” şeklinde konuştu.
İstanbul’da boğaz akıntısından elektrik üretilecek
Tanıtım töreninde konuşan İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi 1. Başkan Vekili Ahmet Selamet de dünyanın geleceğini inşa edecek yeni enerji kaynağını aradığını, bu anlamda hidrojenin de önemli bir enerji kaynağı olduğunu belirterek, hidrojen enerjisinin geliştirilmesinde İstanbul’un lider rol üstlenmesinin kendileri için büyük bir mutluluk olduğunu söyledi. “İnsanlık, geleceğini şekillendirecek yeni enerji kaynağının; dünyasını kirletmeyecek kadar temiz, hayat kaynaklarını tüketmeyecek kadar verimli, dünya barışını tesis edecek kadar ucuz olmasını istiyor” diyen Ahmet Selamet, Yenikapı İskelesi’ne kurulan ‘Yakıt Pili Kesintisiz Güç Kaynağı’nın 35 bin dolara mal olduğunu kaydetti.
İstanbul’da 15 ay sonra denizaltı akıntısından elektrik üretilmesine ilişkin projesinin başlayacağını, ayrıca Haliç’te hizmet verecek hidrojen yakıt pilli yolcu teknesi projesinin de hızla sürdüğünü dile getiren Selamet, “Hidrojen yakıtını kullanan araçlara yönelik dolum tesisi de yapmak zorundayız. Eyüp-Feshane arasında yapacağımız dolum tesisi 2010 yılına yetiştirilecek” dedi.
Çevre dostu yakıt, sessiz ve karbondioksitsiz trafik…
Türkiye’nin ilk hidrojen yakıt pili uygulama projesini hayata geçirdiklerini ve İDO’nun Yenikapı Merkez Binası elektrik kesintilerinde artık, temiz yakıt hidrojen ile çalışan yakıt pilli kesintisiz güç kaynağıyla enerjisini sağlamış olacağını anlatan Selamet, konuşmasını şöyle sürdürdü; “İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak biz de dünyanın bu yeni enerjisinin geliştirilmesi amacıyla önemli çalışmalar yapıyoruz. Bugün bu çalışmalarımızın bir tanesinin meyvesini almak üzere bir araya geldik. Türkiye’ye örnek olacak bu çalışmadan dolayı son derece mutluyuz. 35 bin dolara kurduğumuz bu sistemde çevreyi kirleten ve zarar veren herhangi bir gaz üretilmediğinden temiz, gürültüsüz ve çevre dostu bir teknoloji artık hayatımıza girmiş oluyor. İstanbul Enerji Şirketimizin proje ortaklığında Boğazda denizaltı akıntısından 20 KW elektrik enerjisi üreteceğiz. Bu proje 15 ay sonra devreye girecek. Ayrıca buradan elde edeceğimiz enerjiyi hidrojen enerjisine çevirerek engelliler için uygun bir aracın işletiminde de kullanacağız. Yine İETT’nin proje ortaklığını üstlendiği Hidrojen motorlu otobüs projemiz var. Bu da 18 ay sonra hizmete girecektir. Yine Haliç’te çalışacak Hidrojen Yakıt Pilli yolcu teknesi projemiz var. 2010 yılının sonbahar aylarında hizmete girecek bir proje bu. Tabii ki bu hidrojen enerjisi ile çalışan araçların bir de dolum tesisini yapacağız. Bu tesisin en büyük özelliği hem kara hem de deniz taşıtına hidrojen dolumu yapabilen bir tesis olmasıdır. 12 ay sonra hizmete girecek bu tesis Eyüp iskelesi ile Feshane arasında kurulmuş olacaktır. Zamanlamaya dikkat ederseniz bu projelerimizi 2010 yılına yetiştireceğiz. Avrupa Kültür Başkenti olarak İstanbul nasıl geçmişin en muhteşem şehirleri arasında yer almış ise hayata geçirdiğimiz bu üstün teknoloji ürünü projelerle de geleceğin kentleri arasındaki öncü rolünü üstlenecektir. İnanıyorum ki bütün bu projeler hepimiz için büyük bir gurur kaynağı olmuştur. Ayrıca Dünya Hidrojen Enerji Zirvesinin 15-17 Temmuz 2010 tarihinde İstanbul Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Merkezinde yapılacağını da bu vesileyle hatırlatmak istiyorum.  İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak bu projeyi her alana yaymak üzere çalışmalarımızı sürdüreceğiz.”
 
Hidrojenle pişen kahvenin hatırı 80 yıl…
Törende konuşmaların ardından Bakan Hilmi Güler ve Ahmet Selamet, projeleri incelediler. Gezici Hidrojen Evinde pişirilen kahveyi içen Bakan Güler, “Bu kahvenin 40 yıl hatırı değil 80 yıl hatırı var. Çünkü tamamen kendi kaynaklarımızla kendi vatanımızın rüzgarından suyundan elde ettik” dedi. Bakan Güler daha sonra İDO’ya kurulan sistemi inceledi. Güneş enerjisinin artık ufuktan doğduğunu söyleyen Güler, “Türk milleti görerek inandığı için uygulamaları da gösterelim istedik. Artık trafikte motor sesi, karbondioksit ve yakıtta bağımlılık yok” şeklinde konuştu.
Kesintisiz güç kaynakları, beklenmeyen bir elektrik kesintisi sonucunda bilgisayar, haberleşme araçları veya diğer elektriksel donanımlarda oluşabilecek hata, iş kayıpları, kazalar yada veri kaybını önlemek amacıyla sisteme devamlı güç veren koruma amaçlı sistemler olarak tasarlandı. İDO’nun Yenikapı Terminalinin arka bahçesine kurulan 5 kW'lık kesintisiz güç kaynağı sistemi, bir yakıt pili ünitesi, hidrojen silindirleri ve DC/AC invertörden oluşuyor. Proje kapsamında yakıt pili güç kaynağı ünitesi uluslararası kaynaklardan temin edilirken, DC/AC invertör ve kabinler ICHET'in amacına uygun olarak yerel endüstriyi gelişmekte olan hidrojen enerji piyasasına dahil etmek için Türk şirketlerden tedarik edildi. Proje sayesinde elektrik kesintilerinde 5 kW'lik yakıt pili, kesintisiz güç kaynağı devreye girerek turnikeler, sesli duyuru sistemi ve bilgisayarlara elektrik sağlıyor.
 

******ŞOK   *** NİSAN 201 DE GÖREVDEN ALINDI****ŞOK ***

ŞOK ŞOK ŞOK

MERK.BŞK.NİSAN 2012 DE
GÖREVDEN ALINMASI 
HİÇBİR MEDYA KURUMUNDA YER ALMADI.

 

 

BM.GEN SEK BAN Kİ MOON MRK. 1 HAZİRAN 2012 DE ZİYARET ETTİĞİNDE

MRK BŞK.DR.HATİPOĞLU  YOKTU.

GN.SEK. İBB BŞK. TOPBAŞ KARŞILADI

-KAYSERİ  HİDROJENLİ  HAFİF TİCARİ ARAÇ PROJESİ   İPTAL

-BURSA  HİDROJENLİ OTOBÜS PROJESİ MEÇHUL 
MEDYADA TEK SATIR YOKKEN,,.   

21 YY.DA   YAPILAN  BAŞBAKAN GÖRÜNTÜLÜ HÜRKUŞ PERVANEL UÇAK  HABERLERİ  
MANŞETLERDE  OLMASI

.  İLGİNÇ...

İSTANBUL BM. HİDROJEN ENERJİ MRK.   KAMUOYUNNDAN  GİZLEMEK İÇİN BİRİLERİ - ORGANİZE-ÖZEL GAYRET İÇİNDEMİ...  






































Hidrojen üretiminde maliyetler düşmeli

UNIDO-ICHET Genel Direktörü Mustafa Hatipoğlu, hidrojen enerjisini ve bu konuda ne kadar yol alındığını anlattı.


Küresel ısınma ve sınırlı kaynaklar yenilenebilir enerjiye olan ilgiyi artırmış durumda. Bu alanda ise hidrojenin önemi giderek artıyor. Hatta geleceğin enerji kaynağı olarak görülüyor. Dünyanın dört bir yanında ülkeler, bu konuya yatırım yapıyor. Türkiye'de de ilk hidrojen istasyonunu kurma çalışmaları başlamış durumda. Ancak UNIDO-ICHET Genel Direktörü Mustafa Hatipoğlu'na göre yapılacak daha çok iş var. Hatipoğlu, devlet sübvansiyonuyla hidrojen teknolojilerinin daha etkin olarak kullanılabileceğini savunuyor. Maliyetlerin düşmesini bekleyen yatırımcılara da "Bu alanda bir pazar yaratmak için maliyetleri üstlenmek gerek" tavsiyesinde bulunuyor.
Rüzgar, güneş, biyotermal ve deniz dalgası... Bunlar yenilenebilir enerjide birincil kaynaklar ancak Türkiye'de henüz yeterli değil. İşte burada hidrojen devreye giriyor. Enerji depolama aracı olan hidrojen sayesinde yenilenebilir enerji kaynakları 
ihtiyaçolduğunda kullanılmak üzere depolanıyor. Bugüne kadar ağırlıklı olarak akülerde yapılan bu depolama ihtiyaca yetmiyor. Çünkü akülerin enerji depolama kabiliyetleri çok düşük. En son teknolojilere göre akülerin enerji depolaması kilogram başına 180 vat saat iken hidrojende bu durum kilogram başına 33 bin vat saat. Yani akülere göre tam 200 kat daha fazla. Bu nedenle hidrojen geleceğin enerjisi olarak görülüyor. Dünyada küresel ısı yükselirken özellikle gelişmiş ülkeler hidrojene ayrı bir önem veriliyor. Amerika, Almanya ve Japonya'da hidrojen üreticileri artıyor. Türkiye'de de UNIDO-ICHET bu alandaki faaliyetleriyle dikkat çeken şirketlerden. Şirketin genel direktörü Mustafa Hatipoğlu, bu konuda oldukça aktif olduklarını belirtiyor. Aynı anda birçok projeyi yürüttüklerini ifade eden Hatipoğlu, şu anda birinci hidrojen istasyonunu Haliç'te kurduklarını belirtiyor. Önümüzdeki yıllarda hidrojen enerjisine olan talebin artacağına da dikkat çeken Hatipoğlu, bu alana daha fazla yatırım gerçekleştirilmesi gerektiğini savunuyor ve şöyle devam ediyor: "Küresel sıcaklık değişikliği insanları temiz enerjiye itecek. Maliyetlerin düşmesi ve devlet sübvansiyonuyla birlikte hidrojen teknolojileri daha etkin olarak kullanılabilecek. Maliyetlerin düşmesini bekleyen yatırımcıların bu alanda bir pazar yaratmaları için maliyetleri üstlenmesi gerek." UNIDO-ICHET Genel Direktörü Mustafa Hatipoğlu, hidrojen enerjisini ve bu konuda ne kadar yol alındığını anlattı:

Öncelikle UNIDO-ICHET'den bahseder misiniz? Ne zaman kuruldu, misyonu nedir?
- Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi, UNIDO'ya bağlı bir kuruluş. Kuruluş tarihi 2003. T.C. Hükümeti ile UNIDO-ICHET'in imzaladığı güvence fonu anlaşması ile kuruldu. Kurucu başkanı Prof. Dr. Nejat Veziroğlu. 2007 yılında Nejat Veziroğlu ayrıldıktan sonra 2008 yılı başında ben bu göreve getirildim. Göreve getirilmem de şöyle oldu: Enerji Bakanlığı önerdi. UNIDO kabul ederse de tayin yapılıyor zaten. Bu süreçlerden sonra görevi ben devraldım. Devraldıktan sonra çok sayıda projeye el attık.



Ben özel sektör kökenliyim. ODTÜ makine mühendisliğini bitirdim. Uçak sanayi şirketlerinden TUSAŞ'ın kuruluş safhasında proje mühendisi olarak çalıştım. Koç-Fiat grubunda AR-GE direktörüydüm. 2007 yılında emekli olarak ayrıldım. Özel sektör ve proje ağırlıklı bir kökenden gelince "Ne kadar proje yapabiliriz" konusuna odaklandık. Hem tanıtım hem uygulama projeleri hem de AR-GE alanına el attık. Buraya 2003 yılındaki anlaşma ile beraber Enerji Bakanlığı toplamda 40 milyon dolar bir bütçe koydu. Bunu UNIDO'nun yönetimine verdi. Kâr amacı gütmeyen merkezin misyonu hidrojen enerjisi teknolojilerini gelişmekte olan ülkelerde yaygınlaştırmak. Bu ülkelerde projeler yapmak veya yapanları desteklemeyi amaçlıyoruz. Bunlar tanıtım projeleri olduğu gibi AR-GE projeleri de olabilir. Ayrıca bu konuda konferanslar, çalıştaylar, toplantılar ve 
yaz okulları düzenliyoruz.

"ULAŞTIRMADA HİDROJENE GEÇMEK LAZIM"
SINIRI VAR 

Elektrikli araçlar üretilmeye başlandı. Altyapısı kuruluyor. Bunun bir sınırı var. Akülü araçların mesafesi kısıtlı. 130 kilometreden fazla gidemezseniz, tekrar şarj etmeniz gerekiyor. Bir şarj etmek de 7,5 
saat sürüyor. Kısa mesafeler için elverişli. Ama hidrojen yakıt pilli araçlar devamlı ve yüksek güç veriyor.
ARA ÇÖZÜM 
Hidrojenin sürekliliği var. Hidrojenin en kullanılabilir olduğu alanlar ulaşım, ev ve iş yerleri. Ulaştırmada muhakkak hidrojene geçmek lazım. Çünkü aküler kısa mesafelerde 
uygun
. Ara çözüm hibrid araçlar olmalı.
2020 PLANI 
Toyota ve Mercedes 2015 yılından itibaren hidrojen yakıt pilli araçların artık pazara sunulacağını belirtti. Buna uygun altyapı kuruluyor. Amerika'da zaten bu altyapı var. Japonya'da da altyapı mevcut, onlar da geliştirecek. 2020'ye kadar diğer şirketler de bu taahhüdü verdi.

Hidrojenin temiz enerji kaynakları arasındaki yeri nedir?

- Hidrojen geleceğin enerjisi. En temiz enerji. Bu alana yatırım olamadı çünkü daha fizıbıl değil. Ulaştırmada özellikle akülü araçlar öne çıktı. Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması gündemde. Yenilenebilir enerji olduktan sonra hidrojen kullanılabiliyor ya da kullanılması daha kolay oluyor. Bir müddet sonra fosil enerji kaynakları tükenecek. Bunların yol açtığı çevre kirlenmesi ve sera gazı etkisi de söz konusu. Dünyada küresel ısı yükseliyor. Kopenhag kriterlerine göre artı 2 derecenin altında kalması gerekiyor. 2100 yılına kadar kendi haline bırakırsak, dünyanın ortalama sıcaklığı 4,5 derece yükselecek. Bu, bazı yerlerin çöl olması demek. Sıcaklık artışının mutlaka 2 dereceyi aşmaması lazım. Bu seviyede tutmak için de fosil yakıt tüketimini azaltmak gerekiyor. Buna karşılık yenilebilir enerjikaynakları, rüzgar, güneş, biotermal, deniz dalgası, biyokütle ve nükleeri atlamamalıyız. Nükleer bugünkü teknoloji ile temiz enerji grubuna girebilir. Ama riskleri ayrı bir konu.

Yenilenebilir enerji kaynakları konusunda durumumuz nedir?

- Türkiye gibi ülkelerde yenilebilir enerji kaynaklarımız var. Rüzgar, güneş, biotermal gibi... Ama bunlar tüm Türkiye'nin enerji ihtiyacını karşılamaya yetmiyor. Konya Ovası üzerinden yapılan hesaba göre, hiç boşluk olmadan photovoltaic paneller konsa, Türkiye'nin tüm enerjisinin karşılanacağı söyleniyor. Bu çok büyük bir yatırım. Bugün için güneş sistemlerinde photovoltaic panellerin verimliliği yüzde 15. Düşük bir verim ama yatırımı da büyük. Gerçi her yıl yatırımı aşağı düşüyor ama bugün için yatırım yapmak zor. Bu nedenle fosil yakıtlar dünyada kullanılmaya devam edecek. Petrolden doğalgaza geçiş daha çok olacak.


kolay ve tesis kurmayı kısa sürede yapabiliyorsunuz. Sera gazı kullanımı petrole göre yüzde 30 daha düşük. Ama bizim gibi ülkeler için bu biraz daha zor çünkü biz ithal ediyoruz. Tüm bunlara karşın küresel ısınmayı önlemek için de muhakkak yenilebilir kaynaklara geçmek şart.

"SİSTEM PAHALI DEVLET DESTEĞİ ŞART"
EV UYGULAMALARI 

Evler için şöyle bir hidrojen kullanımı oluyor: Doğalgaz olan evlerde, elektrik üretim verimliliği yüzde 35. Yani elektriği üretiyorsunuz yüzde 35 enerji verimliliği ile evlere dağıtıyorsunuz. Ama eve gelen doğalgaz önüne bir buhar reformatörü ve bir yakıt pili koyarsanız oradan hem elektrik hem ısı elde edebilirsiniz. Bu da doğalgazın yüzde 86 enerji verimliliği ile ısı ve elektrik vermesini sağlar. Karbon salınımı da diğer sisteme göre yüzde 30 daha az. 
JAPON MODELİ 
Japonya ev uygulamasına geçen yıl başladı. 
Almanya da bu işi geliştiriyordu. Test aşamasına 2012 yılında başlayacaklar. Japonya'da bir ev için bu sistemi kurmak 30 bin dolara mal oluyor. Ancak bunun yüzde 40'ını Japon hükümeti veriyor. Ayrıca geçen yıl evlere 5 bin tane ısı ve güç dağıtıcı dağıtılmış. Bunlar mikro. 1,4 kilovatlık ısı veriyor. Onların evleri küçük olduğu için yetiyor. 
MALİYETLER DÜŞÜYOR 
Türkiye'de biz bunu 3 kilovat olarak düşünüyoruz. Tabii pahalı ama bir yerden başlamak gerekiyor. Zaten geliştikçe de maliyet düşüyor. Devletin bu konuda sübvansiyon yapması lazım. Aynı sistemleri büyük binalarda kurmak da mümkün. Doğalgaz girişi, biyo gaz, kömürden elde edilen gaz girişleri varsa hidrojen elde etmek mümkün. Ama bu sistemler pahalı. 
TALEP ARTARSA 
Mesela Coca Cola yurtdışında bunu kullanıyor. Çünkü bu sistemler emekleme safhasında. Cihazın üstüne çok yüklü bir AR-GE bedeli yüklüyorlar. Ama talep artarsa yakıt pillerinin maliyeti düşecek. Toyota'nın gerçekleştirdiği sunumda 2008 yılındaki yakıt pili fiyatı neyse 2012'de 20'de 1'i olacak. imalat teknolojileri gelişiyor. Hidrojen sisteminde de bu olacak.

Türkiye hidrojen elde etmeye hazır mı?

- Hidrojen doğada bulunmuyor. Elde etmek gerekiyor. Onun için hidrojen birincil enerji kaynağı değil. Rüzgar, güneş veya biyotermalden elektrik üreteceksiniz, onu suyu hidrojen ve oksijen diye elektrolize ederek ayrıştıracaksınız. Oradan hidrojeni kullanacaksınız ya da güneşi konsantre ederek yüksek sıcaklıkta suyu parçalayacaksınız. Fosil yakıtlardan üretilen hidrojen yüzde 100 saf olmuyor. Karbondioksit çıkıyor. Ona razı olmak ya da karbonu yer altında tutmak lazım. Ama yakıt pillerinde kullanılacaksa tabii ki saklanması gerekiyor. Bir de nükleerden elde edilebilir. Nükleerden çok büyük bir ısı çıkıyor, o ısı suyu parçaladığında hidrojen elde etmek hatta ucuza elde etmek mümkün. En ucuz hidrojen doğalgaz ile üretilen hidrojen. Hidrojen enerjisinin artması için öncelikle yenilebilir kaynakların kullanımının ve üretiminin artması gerekiyor



Peki sizce Türkiye'de ne zaman kullanabilir seviyelere ulaşılır? Ne zaman gözde bir yatırım olur hidrojen?
- Hidrojen gelişmekte olan bir teknoloji. Bu konuda ileri ülkelerde kullanılan hidrojen teknolojilerine bakalım. ABD, Japonya, 
AlmanyaFransa, Çin ve Hindistan gibi ülkelerde bu teknoloji var. Hidrojenin üretim maliyetinin düşmesi gerekiyor. Temiz hidrojen tamamen yenilenebilir kaynakların yatırımına bağlı. Barajlardan nehirlerden elde edilen hidrojen temizdir. Ama şu anda enerji bakanlığına, "Hidrojen üretmek için bana o barajın suyundan verin" derseniz, vermez çünkü ona ihtiyacı var. Küresel iklim değişikliği insanları temiz enerjiye itecek. Yenilenebilir kaynakların fazla kullanımı ise maliyeti düşürecek. Maliyetlerin düşmesi ve devlet sübvansiyonuyla birlikte hidrojen teknolojileri daha etkin olarak kullanılabilecek. Maliyetlerin düşmesini bekleyen yatırımcıların bu alanda bir pazar yaratmaları için maliyetleri üstlenmesi gerekiyor.

Hidrojendeki gelişme özellikle ulaşım alanında artmış durumda. Sizce Türkiye'de ne zaman hidrojen kaynaklı ulaşım araçları olacak?
- Ulaşım sektöründe 2020 ve sonra 2025'ten sonra hidrojen kullanımı göreceğiz. Bu fosil yakıtların tamamen biteceği anlamına gelmiyor. O da devam edecek. O gelişirken öte yandan fosil yakıtlı araçların verimliliğini artırmak için başka çalışmalar olacak. Onlar maliyeti düşürürlerse insanlar yine bir seçim içinde olacak. "Tamam az kirleteyim ama ucuz olsun" diyecekler. Biri azalırken diğeri artacak. 

"HİDROJEN İSTASYONU KURUYORUZ"

Türkiye'de hidrojen üreticilerinin ne zaman yatırım yapmaya başlaması gerekiyor? 
Amerika, Almanya ve Japonya'da hidrojen üreticileri artıyor. Türkiye'de birinci hidrojen istasyonunu Haliç'te biz kuruyoruz. Hidrojen ya sudan ya doğalgazdan üretiliyor. Japonya doğalgazdan üretmeyi tercih ediyor, bu daha ucuz. Ama bunun geçici olduğunu altyapının yaygınlaştırılması aşamasında gerçekleştirdiklerini belirtiyorlar. Amerika'da iki türlü kullanılıyor. Onlar daha çok yenilenebilir enerjiden hidrojen üretmeyi tercih ediyor.

Gelişmekte olan ülkelerde neler yapıyorsunuz? 

- Hindistan'da bir projemiz var. Fosil yakıt kullanan 3 tekerlekli yolcu taşıyıcı araçlar var. Onlardan
15 tanesi hidrojenli. Bunların motor tasarımı Indian Instute of Technology'de yapıldı. Bunlar pilot proje olarak uygulanacak. 500 bin dolarlık bir katkıda bulunduk. Gerisini de Hindistan hükümetine bıraktık.

Şu an yürütmekte olduğunuz diğer projelerden bahseder misiniz?

- Projelerimiz çok çeşitli... Engelliler için hidrojen pilli arabalar yaptık. İDO için birtakım projeler gerçekleştirdik. PETKİM'de bir projemiz var. Ankara OSTİM'le beraber Türkiye'de ilk defa elektrolizör üretimine destek olduk. Eko karavan yaptık. Rüzgar, güneş, hidrojen ve akü sistemlerini birleştiren bir araç yaptık. Bozcaada'da 20 kilovatlık photovol-taic panel var, 30 kilovatlık rüzgar tirübünü var. Bunlardan üretilen enerji ile su elektrolize edilerek hidrojen elde ediliyor. Üretilen enerji kompresörle 220 bar'a basılıyor, tüplere konuyor. Bu tüpler yakıt pili vasıtasıyla hem kaymakamlık evinde hem hastanelerde yardımcı güç ünitesi olarak kullanılacak. Bursa'da hibrid belediye otobüsü yapılıyor. Bot projeleri var.



SN BAŞKANDA
 BURSADA HİDROJENLİ OTOBÜS,
KAYSERİDE HAFİF TİCARİ ARAÇ 
PROTOTİPİ ÇALIŞMASI BAŞLATTI.
GÖREVDEN ALINDI.

BM GN SEK. BANKİ MOON  İST. MRK.ZİYARETİNDE
KENDİSİNİ, MRK BŞK   OLMADIĞINDAN
İBB BŞK. KADİR TOPBAŞ KARŞILADI.


Abdurrahim BARIN
1 Temmuz )
 
Kime: m.h
 
 
 
 

 

Sn.Hocam.

 

Merhabalar.  Nasılsınız.

 

 

 

Merkezden ayrıldığınızı sizin beni aramanızla öğrendim.

 

Doğrusu şok oldum.

 

Yıllardır yapılan engellemelere bir halka daha eklendi.

 

 

Nato Gn.Sek. Kuruma geliyor, 

 

mrk.bşk. yok,İBB Bşk. karşılıyor.

 

 

Dahada ilginç olan sizin merkezden ayrılmanızla ilgili medyada tek satır yok.

 

Benim Burak orada staj görüyor.

 

Mehmet Beyin ayrılacağından Süha beyin haberi yok.

 

 

Hocam. Kayserideki hidrojenli Kamyonet projesi ne oldu.

 

Bursadaki Hidrojenli Otobüs projesi  ne olacak.

 

 

Veziroğlu hocamın tepkisi ne oldu.

 

 

 

 

İnsanı üzen,

 

Tüm yetkililer, medyatik, nutuklar, proğramlar, sonuç  sıfır.

 

 

Sonuçta ülke kaybediyor.

 

 

 

 

 

 

Önemli olan Gerçekleri, Allah için ,İnsanımız için uygun platformlarda 

 

 esaretle ortaya koyabilmek.

 

 

www.hidrojenenerjihareketi.tr yazmak bunlardan biri

 

 

Hocam bundada bir hayır vardır inşallah.

 

 

 

 

İsteklerinizi beklerim...

 

 

 

 

Saygılarımla

 

 

 

 

Abdurrahim BARIN

Gn.Bşk

Türkiye .Ulaş İş

 

www.ulasissendikasi.com

www.ulasissendikasi.net

 

 

Hidrojenenerji Gönüllüsü.

www.hidrojenenerjihareketi.tr.




 

Abdurrahim Bey,

 

Maalesef süreç böyle işledi. Bakan ve Müsteşarı bu makamı kendine yakın kişileri getirebileceği politik bir mevki olarak görüyorlar. Bakan T Yzaten 3 yıldır bir kere olsun merkezi ziyaret etmedi. Hidrojen teknolojilerine uzak bir kimse. Ancak bu merkezi politik amaçlı olarak nasıl kullanacağını biliyor. Benim arkamdan BTAŞ Genel Müdürünü tayin etti. Onu Ankara’dan uzaklaştırmak istiyordu. Ancak, o gelmedi. Daha geçenlerde yine ETKB Genel Müdür Yardımcılarından birin tayin etti. Ama o da kabul etmedi. Zaten benden sonra orasının idaresi İngiliz ve Yunan’ın eline geçti. S Bey’e bile vermediler. Bakanı da, Bakanın Müsteşar Yardımcısını da çok uyardım. Ama dinlemediler ve ilgilenmediler. Onların niyeti sadece beni görevden almaktı. Çünkü beni daha önceki bakan getirmişti. İşte bu kadar sığ bir düşünce. Tayyip Bey’e mektup gönderdim. Mektubun kopyalarını bazı bakanlara da verdim. Ancak değişen bir şey olmadı. Zaten yeni bir Genel Direktör de gelse çok fazla bir şey yapamaz. İp maalesef yabancıların elinde.

 

Kaysei’de yaptığımız hidrojen içten yanmalı motorlu pick-up’ı İstanbul’daki enerji fuarına getirdik. Daha da geliştirilmesi gerekiyor. Ancak maalesef bir şey yapılmıyor. ME’nun da içinde olduğu bir ekip, 19 kW Hidrojen Yakıt Pili montaj + yazılım + soğutma projesini geliştiriyordu. Bu çok önemli bir proje idi. Ancak benden sonra İngiliz para yok diye onu da iptal etmiş. Ümit ederim ki biraz kör topal de olsa ( benim planladığımdan biraz uzak ) hidrojenli otobüs devam eder. Bildiğiniz gibi otobüs projesinde de   İBB de A B  ve HB’dan bayağı darbe yemiş, ancak her şeye rağmen projeyi devam ettirmiştik.

 

Ben, üniversite kökenli olmama rağmen özel sektörde otomotivde uzun yıllar çalıştığım için her projeden bir ürün çıkmasını hedeflemiştim. Maalesef, yüksek maaş alıp, mesaisini tam doldurmayan ve ürün üretmeyen özellikle yabancı personeli biraz sıkıştırmıştım. Bu tabii onların hamisi Birleşmiş Milletlerin pek hoşuna gitmedi. Bakan T Y, ben ülkemin menfaatlerini savunurken beni destekleyeceği yerde gidip benim hakkında y.larla anlaşıyor ve beni görevden aldırıyor. Hala mantığı anlamış değilim.

 

N V Hocamızla görüşüyoruz. Kendisi bana çalışmalarımda sürekli destek veriyordu. Görevden alınmama çok üzüldü.

 

Tabii her şey bizimle kaim değil. İnşallah bizim hedeflerimizi aşan bir yerli yönetim gelir de bu süreç gelişerek devam eder.

 

Nede hayır olduğunu bilemiyoruz. Çok şaşırdık şok olduk ama kısmet böyle. Her şeyin hayırlısı.

 

Selam ve saygılarımla

 

Dr. M. H.

 







İstanbul'a çevre dostu otobüsler yolda

İstanbul'a çevre dostu otobüsler yolda
21 Nisan 2009 22:25 - - 6,850 Okunma
  •  

Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu,
kısa süre sonra İstanbul'da yakıt olarak hidrojen kullanan
toplu ulaşım araçlarının hizmet vermeye başlayacağını söyledi.



Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Antalya'da başladı.


30. oturum öncesi Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu ile IPCC Başkanı Dr. Rajendra Pachauri birlikte basın toplantısı düzenledi.


Konuşmacılar Antalya'da gerçekleştirilen oturumun, aralık ayında Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da gerçekleştirilecek ve 2012 yılına yönelik stratejilerin belirleneceği toplantı öncesinde önemini vurguladı. Oturumun, IPCC'nin 5. raporunun hazırlanmasına başlangıç oluşturacağı ifade edildi.


Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu, Türkiye'de yüzde 20 olan hidroelektrik kullanımının 4 yıl içinde yüzde 80'lere çıkarılacağını, yenilenebilir enerji kaynakları rüzgar ve güneş üzerine de önemli çalışmalar yapıldığı bilgisini verdi.

Eroğlu, özellikle trafikten kaynaklanan emisyonu azaltmaya çalıştıklarını belirterek,

"Bilhassa toplu taşıma araçlarında
yenilenebilir enerji kullanılmasına yönelik
ciddi çalışmalar var
.

Kısa sürede
İstanbul'da hidrojenli araçlar
kullanılmaya başlanacak."
dedi







Karadeniz'in dibinden elektrik...



Türk bilimadamalrı Karadeniz dip sularında yoğun olarak bulunan

hidrojen-sülfürlü suyundan ekonomik koşullarda hidrojen gazı elde etmeyi başardı.

 

ANKARA - Araştırmacıların yaptığı fizibilite raporları, Karadeniz'deki mevcut potansiyelin, bölgenin 100 yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabileceğini gösteriyor. Dr. Mükerrem Şahin, Karadeniz'de hidrojen-sülfür oluşumunun jeolojik oluşumların etkisiyle sürekli olarak arttığının gözlendiğini belirtti. 


Son yapılan araştırma sonuçlarının, Karadeniz'de hidrojen-sülfür oluşumunun giderek yükseldiğini gösterdiğini aktaran Şahin, ayrıca bu kaynaklara Karadeniz'in 30-40 metre altında bile rastlandığını belirtti. 

Dr. Şahin, yaklaşık 5 yıl süren araştırmaları sonunda, Karadeniz dip sularında yoğun olarak bulunan hidrojen sülfürden hidrojenin ayrıştırılarak bir enerji üretimine yönelik ar-ge çalışmalarını tamamladıklarını bildirdi. 

Şahin, araştırmalarına ilişkin şu bilgileri verdi: 
“Çalışmamız, enerjiden kaynaklanan cari açığın yüksek değerlerde olduğu ve önemli bir sorun olarak tartışıldığı bu günlerde yerli bir kaynağın kullanılabileceği husunda ümitlerimizi arttırdı. Hidrojen sülfürlü suyu, geliştirdiğimiz bir katalizör sistemi üzerinden geçirerek ekonomik koşullarda hidrojen gazı elde etmeyi başardık. 

Projemizde, Karadeniz'in 40 metre altında bulunan kaynağın değerlendirilmesi ve ülke ekonomisine katılması hususunda ilk ciddi sonuçlara ulaşıldı. Şimdiye kadar Karadeniz'deki rezerv tespitleri için yalnızca Rusya, Gürcistan, Ukranya, Romanya gibi ülkelerde çalışmalar yapılmıştı. Ülkemizin de bu konuda eş zamanlı çalışması lazım.” 

Şahin, yaptıkları fizibilite çalışmalarında, mevcut potansiyelin Karadeniz bölgesinin 100 yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabileceğini gösterdiğini bildirdi. 

Konu hakkında bir dizi konferanslar verip üniversite öğrencilerinin ilgisini bu konuya çekmeye çalıştıklarını dile getiren Şahin, “Bunun bir devlet politika haline gelmesi ve pilot tesislerin kurulup bu potansiyelin değerlendirilmesi için çalışmaların yapılması gerekiyor” dedi. 

Hidrojen-sülfürden ayrıştırılan hidrojenin, sudan hidrojen üretiminden çok daha ekonomik olduğuna işaret eden Şahin, “Elde ettiğimiz hidrojen yanabiliyor, termik santralde kullanılabiliyor. Ayrıca elde edilen yakıt, araçlarda da kullanılabiliyor” dedi. 

20-30 YIL İÇİNDE KULLANILMAZSA BÖLGE ZEHİRLENECEK İDDİASI 
Literatürde kendilerinin yaptığı boyutta hidrojen ve sülfür ayrıştırmasını yapan ve bunu uygulamaya koyan bir araştırmaya rastlamadıklarını belirten Şahin, şöyle konuştu: 

“Hidrojen-sülfür, denizin altındaki basınç sebebiyle suda çözünmüş olarak olarak bulunuyor. Oraya herhangi bir boru indirdiğinizde ve suyu yüzeye çektiğinizde, hidrojen-sülfür sudan ayrışmaya başlıyor. Zaten bu kaynak, 20-30 yıl içinde enerji olarak kullanılmazsa, bütün bölgeyi zehirleyeceğine dair araştırma raporları var. Hidrojen-sülfür, denizin dibinde bakteriler üretiyor. Buradaki hidrojenin ayrıştırılmasıyla denizin dibi temizlenecek ve bununla kalınmayıp enerji de üretilecek.” 

Karadeniz dip sularından hidrojenin elde edilmesini sağlayacak prototip çalışmalarını da tamamladıklarını bildiren Şahin, “ Türkiye , bu çalışmayı nasıl işlevsel hale getireceği konusunda yoğunlaşmalı. Bölgeye pilot tesislerin kurulması için Karadeniz sahillerindeki en uygun bölgeleri de fizibilite çalışmalarımızda tespit ettik” diye konuştu. 

“KAUÇUK ve KİMYA ENDÜSTRİSİNE DE HAMMADDE VERECEK” 
Şahin, hidrojen-sülfürden hidrojen üretiminin yüksek seviyelere çıkmasıyla, aynı zamanda ekonomik değeri bulunan sülfür de denilen kükürtün açığa çıktığını kaydetti. 

Sülfürün kauçuk endüstrisinin temel kimyasalı olduğunu vurgulayan Şahin, “Hidrojen-sülfürden hidrojeni enerji olarak aldığınızda, oluşan sülfür miktarı da ekonomik olarak bir katkı oluşturuyor. Böylece hidrojen üretimi neredeyse bedavaya geliyor” diye konuştu. 

PROF. DR. VEZİROĞLU:“MALİYET ANALİZLERİ GEREKİYOR” 

Mükerrem Şahin'in çalışmalarını yakından takip eden ve halen ABD 'de yaşayan Dünya Hidrojen Enerjisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Nejat Veziroğlu da konuya ilişkin soruları yanıtladı. 
Veziroğlu, halen ABD'de Miami'de dünyanın çeşitli bölgelerindeki hidrojen araştırmaları konusundaki çalışmaları izliyor ve dünyanın bu enerjiye dikkatini çekmesi için konferanslar düzenliyor. 

çalışmanın ticari olarak üretilebilmesi için daha büyük çapta üretim yapılması ve maliyet hesaplarının yapılması lazım. Bu yöntemle ilk etapta hidrojen üretilirse, maliyet ne olacaktır? Bunun gösterilmesi lazım. Eğer doğalgazdan daha ucuza üretilebilirse, Türkiye'de doğalgazın, petrolün ve kömürün yerini alır ve dışarıdan doğalgaz, petrol ve kömür ithal etmemize gerek kalmaz.” 

Veziroğlu, Şahin'in çalışmasının Dünya Hidrojen Enerjisi Derneği'nin çıkardığı Uluslararası Hidrojen Enerjisi Dergisi'ne gönderildiğini ve burada çeşitli araştırmacılar tarafından tetkik edilip yayınına karar verileceğini söyledi. 

PETROLDEN DAHA UCUZA MALEDİLECEK 
Uzun yıllar hidrojen ve bor teknolojileri üzerine çalışmalar yürüten ve çok sayıda uluslararası yayım yapan Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Levent Aksu da konuya ilişkin görüşlerini aktarırken, geçen yüzyılın bilim çevrelerinde “atom çağı” olarak adlandırıldığını, bu yüzyılın da “hidrojen çağı” olduğunu belirtti. 

Karadeniz dip sularına yönelik projenin son derece önemli bir proje olduğunu ifade eden Aksu, şu görüşlerini bildirdi: 

“Hidrojen sülfür Karadeniz'in dip sularında çok fazla bulunan bir bileşik. Bunun içinden hidrojenin alınması konusunda yapılan fizibilite çalışması da son derece uygun. Daha yapılması gereken çok çalışma var. Bu çalışma, hidrojen araştırmalarında bir mihenk taşı diyebilirim. Türkiye'de uygun bir şekilde petrolden daha ucuza mal edilebileceğini düşünüyorum. Bunun için fiyat ve fizibilite araştırmasının yapılması lazım. Sanıyorum ki petrolden daha ucuza mal olacaktır.” (aa)







Karadeniz'den elektrik çıktı



Karadeniz'den elektrik çıktı

  • 30.08.2011
 
Türk araştırmacılar, Karadeniz'in dibinde bulunan hidrojensülfürlü sudan hidrojen gazı elde etmeyi başardı. Karadeniz'deki potansiyelin bölgenin 100 yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabileceği belirtiliyor. Çalışmaları yürüten Dr. Mükerrem Şahin, 5 yıl süren araştırmaları sonunda, Karadeniz'in dip sularında hidrojen sülfürden hidrojenin ayrıştırılarak enerji üretimine yönelik çalışmaları tamamladıklarını bildirdi. 

 


TÜRKİYE'DE YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI POTANSİ


SUDAN HİDROJEN ÜRETİMİ VE ENERJİ SEKTÖRÜNDE HİDROJEN *

Doç.Dr.Z.Sema BAYKARA YTÜ, Kim.Müh.Böl., İstanbul

 

ÖZET

Hidrojen ekonomisine, hatta uygarlığına geçiş özleminin temelinde çevresel açıdan tamamen temiz enerji tür ve sistemlerine dönülmesi bulunmakta, 1997’de başlayan Kyoto Protokolu süreci bu yönde somut bir adım oluşturmaktadır. Hidrojenin güneş enerjisi uygulanarak sudan üretilmesi bu amaca en uygun seçenek olarak gözükmekte, aynı zamanda kullanıcılara bağımsızlık getirmektedir.

Bu çalışmada enerji gereksinimi güneş enerjisiyle sağlanan sudan hidrojen üretimi yöntemleri ele alınmakta; ayrıca hidrojen üretim, iletim, depolama ve kullanım (taşıt, cihaz, bina) alanlarında geliştirilmekte olan teknolojilerde emniyet, verim, çevresel faktörler ve maliyet açısından bu günkü durum ve yakın vadede ulaşılması planlanan hedefler; bu konularda öncü durumdaki devletlerde hazırlanan yasal mevzuat ve standartlar, benimsenen politikalar ve oluşturulan insiyatifler kısaca gözden geçirilmektedir.

 

GİRİŞ

Zaman içinde sıvı ve gaz yakıtların arzında meydana gelecek açıkların kömürden elde edilecek sentetik yakıtlarla kapatılması ve nihai olarak bu kaynakların nükleer (fizyon ve füzyon) enerji ve yenilenebilir enerjiyle (su gücü, güneş, rüzgar) üretilecek elektrikle ikamesi öngörülmektedir. Oysa, kurulu düzendeki uygulamaların çoğu elektrikle değil yakıtla çalışmaktadır. Bu kapsamda, sudan elde edilebilen ve çevreyi en az kirleten bir yakıt olarak hidrojen ağırlık kazanmıştır.

Hidrojen ve elektrik birbirine kolaylıkla dönüştürülebilir enerji türleri olduğundan hidrojen, tüm sektörleri doğrudan ya da dolaylı etkileyebilmesi, toplumsal gelişme ve refah düzeyini belirleyici oluşu açısından çok kritik bir konumdadır.

En gelişmiş ülkelerin yanısıra birçok ülkelerde hidrojen ekonomisine geçiş doğrultusunda politikalar belirlenmekte, ulusal plan ve programlar hazırlanmakta, ilgili teknolojilerin geliştirilmesi ve uyarlanması için geniş kapsamlı ve yoğun araştırmalar yapılmakta, yasal mevzuat ve standartlar hazırlanmaktadır.

Hidrojen, birincil kaynaklardan (Tablo 1) gene birincil kaynaklarla üretilebilir. (Şekil 1).

 

 

HİDROJEN ÜRETİMİ

Hidrojen, geleneksel olarak hidrokarbonlardan ve sudan üretilmektedir(1). Hidrokarbon bileşiklerinin üretime katkısı %95 dolaylarında olup bu üretim süreçlerinden karbon dioksit de çıkmakta ve atmosferde sera etkisi yaratmaktadır. Hidrokarbonların tükenebilir oluşu ileride hidrojenin daha ziyade sudan üretilmesini ve üretim teknolojilerinin bu yönde geliştirilmesini gerektirmektedir. Üretim yöntemleri, yaygın bir şekilde kullanılmakta olan ticari yöntemler ve diğer yöntemler olmak üzere iki grupta toplanabilir (Tablo 2(a)).

 

(*) I. Ulusal Hidrojen Kongresi, 16 Temmuz 2002, Ankara

Tablo 1: Birincil kaynaklar ve hidrojen talebi

 

Birincil Kaynaklar :

Petrol

Doğal Gaz (NG)

Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG)

Kömür

Yenilenebilir Kaynaklar (su gücü, güneş, rüzgar vb.)

Nükleer Yakıtlar

 

Hidrojen

Hammadde Olarak Talep :

Petrol Arıtımı

Kimyasal Endüstri (amonyak, metanol, yağ vb.)

Sentetik Yakıt Üretimi

Metalurji

Enerji Kaynagı Olarak Talep :

Ulaşım Sektörü (uzay, hava, kara, deniz)

Merkezi Enerji Santralları (elektrik, ısı)

 

 

 

 

 

 

Tablo 2(a): Hidrojen üretim yöntemleri

Ticari Yöntemler

Hidrokarbonların Buharla Katalitik Bozunumu

Hidrokarbonların Basınç Altında Kısmi Oksitlenmesi

Kömürün Gazlaştırılması

Suyun Elektrolizi

 

Diğer Yöntemler

Hidrokarbon Kaynaklı Yöntemler :

Şehir gazı üretimi

Hidrokarbonların buhar ve oksijenle oksitlenmesi

Hidrokarbonların ve doğalgazın ısıl dekompozisyonu

Metanın içten patlamalı motorlarda oksitlenmesi

Suyun Kimyasal Dekompozisyonu :

Termokimyasal Dönüşümler

Fotokimyasal Dönüşümler

H2S Dekompozisyonu

Biyokütleden üretim

Enerji krizinden bu yana, ileriye dönük olarak hidrojenin yeryüzünde ve uzayda yenilenebilir enerjiyle üretilmesine yönelik tasarım, malzeme ve uygulama çalışmaları geniş ölçekte ve muhtelif aşamalarda sürmektedir. Gelişmiş ülkeler aralarında işbirliği yaparak bu sektöre uzanan çok geniş kapsamlı ve uzun vadeli ortak projeler yapmaktadırlar(2).

 

SUDAN HİDROJEN ÜRETİMİ

Ticari anlamda sudan hidrojen üretimi geleneksel yöntemlerle üretilen elektrik (hidroelektrik, termik veya nükleer santrallarda) kullanılarak suyun elektrolizi sonucu gerçekleşir.

Hidrojenin “temiz” yöntemlerle üretilmesi, elektriğin yenilenebilir enerji kaynakları (hidrogüç, güneş, rüzgar gibi) ile elde edilmesine bağlıdır.

Suyun güneş enerjisi ile ayrıştırılması sonucu hidrojen üretimi başlıca iki grupta toplanabilir: termokimyasal süreçler ve fotokimyasal süreçler. Burada gruplama güneş enerjisinin kullanılış biçimi ile ilgilidir.

 

 

Termokimyasal Süreçler:

Güneş ısıl enerjisi kullanılarak suyun yüksek sıcaklıkta tek aşamada veya birden fazla aşamada ayrıştırılması ile hidrojen elde edilebilir(3). Bu süreçlerde çalışma sıcaklığı 1000-2500 K dolaylarında olup, güneş ışınlarının optik sistemlerle yoğunlaştırılıp odaklanmasını gerektirmektedir. Toplam verim farklı tasarımlar için farklı değerler alabilmekle birlikte ticari elektroliz veriminden daha düşük düzeydedir.

 

Fotokimyasal Süreçler:

Güneş foton enerjisi kullanılarak sudan hidrojen üretimi amacıyla fotovoltaik pillerle elektrik üretimi ve elektroliz, yarı iletken elektrodlu fotoelektrokimyasal piller, fotobiyolojik sistemler ve fotobozunum sistemleri gibi süreçler geliştirilmektedir(4). Bu sistemler için de verim düzeyi (şimdilik % 16) ticari elektrolize nazaran daha azdır.

 

HİDROJEN ÜRETİM MALİYETİ

Çeşitli optik düzeneklerle yoğunlaştırılan yüksek sıcaklıktaki güneş radyasyonuyla doğrudan veya dolaylı olarak hidrokarbon kökenli maddelerden (özellikle kömür) ve sudan veya fotovoltaik düzeneklerle üretilen elektrik ve elektrolizle sudan üretilen hidrojen şimdilik ticari yöntemlerle kömürden üretilen hidrojene kıyasla yaklaşık 3-15 kat, ticari elektrolizle sudan üretilen hidrojene kıyasla da 1-4 kat maliyet taşımaktadır (Tablo 2(b)). Zaman içinde kömür rezervlerinin azalması ve güneş teknolojilerinde görülen gelişmeler ve ucuzlama bu maliyetleri ister istemez değiştirecektir. Ayrıca hidrokarbon kökenli ticari hidrojen maliyetinin benzinden daha az olduğu bilinmektedir.

 

 

 

Tablo 2(b): Güneş enerjisinin kullanıldığı muhtelif proseslerle üretilen hidrojen maliyeti(3)

İncelenen Proses Türleri

Maliyet

(maliyet)j

Maliyet

(maliyet)k

a) Suyun Güneşle1 Elektrolizi

b) Suyun Güneşle2 Elektrolizi

c) Suyun Güneşle3 Elektrolizi

d) Suyun Güneşle4 Termolizi

e) Suyun Melez Termoliz ve Elektrolizi (a+d)

f) Kömürün Güneşle5 Gazlaştırılması6

g) Kömürün Melez Gazlaştırılması (f+6)

h) Güneşle5 Termokimyasal Çevrim7

i) Güneşle5 Melez Termokimyasal Çevrim8

j) Ticari Elektroliz

k) Ticari Kömür Gazlaştırma6

1.1

3.9

2.6

3.3

2.2

0.8

0.7

1.9

1.6

1.0

0.3

 

4.4

15.2

10.1

12.5

8.6

2.9

2.6

7.3

6.2

3.8

1.0

 

1. Güneş proses ısısıyla (parabolik odaklayıcı) elektrik üretimi

2. Güneş pilleri ile elektrik üretimi

3. Güneş proses ısısıyla (güneş kulesi) elektrik üretimi

4. Güneş proses ısısı (parabolik odaklayıcı) üretimi

5. Güneş proses ısısı (güneş kulesi) üretimi

6. Koppers-Totzek kömür gazlaştırma yöntemi

7. GA Termokimyasal çevrimi

8. Mark 11 Termokimyasal çevrimi

Kabuller : % 15 sabit giderler

$ 10/ton kömür fiyatı

Buradaki maliyet yılda 150-350 GJ üretim kapasitesindeki tesisler için hesaplanmıştır. Yılda 3000 saatlik güneşle operasyon kabul edilirse, bu kapasite saatte 3,9-9,1Nm3 hidrojen üretimi anlamına gelmektedir. Oysa, hidrojen kullanımı arttıkça daha büyük çapta üretim gerekecek, saatte 500 Nm3 veya daha fazla üretim söz konusu olacaktır. Ayrıca, yenilenebilir enerji türlerinin kullanıldığı hidrojen üretimi teknolojileri olgunlaştırılırken, mevcut dağıtım şebekesinden yararlanmak üzere metanol, doğal gaz ve diğer hidrokarbonlardan hidrojen üretimi gündemdedir. Yenilenebilir enerji kaynaklı (güneş, rüzgar, sugücü) elektrik kullanılarak gerçekleşen elektrolizle sudan üretilen hidrojen maliyetine kıyasla hidrokarbon kökenli hidrojen üretimi maliyeti oranları Tablo 2 (c) de sunulmaktadır.

Bor kökenli hidrojen üretim maliyetinin elektroliz maliyetine oranı ise diğer süreçlerinkinin çok üzerindedir.

 

Tablo 2(c) : Hidrokarbon kökenli hidrojen maliyetlerinin yenilenebilir enerjiyle sudan elektroliz kaynaklı hidrojen maliyetiyle karşılaştırılması

Üretim teknolojisi

maliyet oranı

Üretim kapasitesi (Nm3/saat)

Suyun elektrolizi

1.0

500

Metanolün bozunumu

0.83

500

Doğal gazın buharla bozunumu

1.17

500

Hidrokarbonların kısmi oksidasyonu

0.58

>500

 

HİDROJENİN DEPOLANMASI

Hidrojen basınç altında gaz olarak veya 20K sıcaklıkta sıvı olarak büyük hacimlerde depolanabilir. Sıvılaştırarak depolamanın maliyeti diğerinin on katı civarındadır. Hidrojen düşük basınçlı gaz depolarında, yüksek basınçlı çelik tanklarda ve düşük sıcaklık tekniğinin uygulandığı depolarda biriktirilir. Sıvı hidrojen, hacmi 1000m3 veya daha fazla olan özel yalıtımlı geniş tanklar içinde büyük ölçekte depolanabilir.

Hidrojen bir enerji taşıyıcı olarak kullanıldığında doğacak büyük ölçekte depolama gereksinimi yer altında gözenekli rezervuarlar (su rezervleri gibi) içinde karşılanabilir (Tablo 3(a)).

 

 

 

Tablo 3(a) : Hidrojen için depolama seçenekleri

Yerüstünde Depolama

Basınçlı Gaz ve Düşük Sıcaklıkta Sıvı (özel tanklar içinde)

Boru Hatları

Metal Hidrürler, Metal nanoyapılar

Karbon nanoyapılar, Cam Mikrokürecikler

 

Yeraltında Depolama

Gözenekli Rezervuarlar (su, doğalgaz, petrol yatakları)

Mağaralar (tuz yatakları, eski madenler vb)

Bazı depolama sistemleri için enerji ve maliyet Tablo 3(b) de verilmektedir.

Hidrojen aynı zamanda metal hidrürler(5), nano yapılı karbon(5), grafit(5) ve metaller(6) ve cam mikrokürecikler(7) içinde depolanabilir (Tablo 4).

Depolama sistemlerinde hidrojen kapasitesinin ağırlık açısından %6.5 H2, hacim açısından 62 kg H2/m3 olarak hedeflenmesi ABD Enerji Bakanlığı tarafından öngörülmektedir. Depolamayla ilgili standartlar literatürde mevcuttur(8).

 

Tablo 3(b): Bazı hidrojen depolama sistemleri için enerji gereksinimi(7) ve maliyet verileri

Depolama Yöntemi

Enerji Gereksinimi (MJ/kg) (GJ/m3)

Maliyet (kW.saat/kg)

Sıvı Hidrojen (20 K)

120

8

33.33

Gaz Hidrojen (15000 kN/m2)

1.5

2

0.42

Hidrürler (ortalama)

2.0

3

0.55

Mikrokürecikler (50kgH2/m3)

5.3

3.5

1.47

Basınçlı depolar içinde hidrojen depolama maliyeti ($/m3) gazı yeraltındaki doğal mağaralarda depolama maliyetinin 30 katıdır. Bazı kaynaklarda(9) bildirilen mali verilere göre bu fark 50 kata varmaktadır. Yeraltı depolaması yüksek saflıkta hidrojen için uygun olmayabilir.

Hidrojenin mevcut yöntemlerle sıvılaştırılması ısıl değerinin %30’una eşdeğer bir enerji gerektirmektedir. Ayrıca depolama, iletim ve kullanım sırasında meydana gelen “buharlaşma kaçakları” mevcut yanma enerjisinin %40 kadarının kaybına yol açmaktadır. Buharlaşan hidrojenin yeniden sıvı faza dönüştürülmesi için çalışmalar yapılmaktadır(10).

 

Tablo 4 : Hidrojenin metal, karbon ve grafit içinde depolanması

Malzeme

Hidrojen Kapasitesi (%, ağırlık olarak)

Sıcaklık (K)

Basınç (M Pa)

Mg (% (5)

2

573

0.1

Ca (% 5)(5)

2

1073

0.1

Nanoyapılı karbon(5) (SWNT)

1

300

10.0

Nanoyapılı grafit(5)

7.4

600

 

Nanoyapılı Mg-Ni-RE(6) (=La, Nd)

5.0-5.5

373

3.0

 

HİDROJENİN İLETİMİ

Hidrojen gazı, 1600 kN/m2 basınç altında, hacmi 7.5 m3’e varan çelik gaz silindirler içinde veya 700-5100 m3 hacmindeki yüksek basınçlı gaz tankerleriyle ticari olarak taşınmaktadır. Gaz hidrojenin büyük ölçekteki sevkiyatı için 5000 kN/m2 basınçta çalıştırılan mevcut doğal gaz hatlarının kullanılması da mümkündür(10,15).

Sıvı hidrojen iletimi, içinde sıcaklığın 20 K düzeyinde tutulduğu düşük sıcaklık teknolojisi normlarına göre yalıtılmış özel tanker vagonlarla demir yolu ile gerçekleştirilmektedir(12). İletim için standartlar mevcuttur(13). Deniz yoluyla büyük ölçekte sıvı hidrojen iletimi üzerinde de çalışmalar yapılmaktadır(14). Karmaşık teknoloji gereksinimine rağmen hidrojenin sıvı fazda iletiminin en ekonomik taşıma yöntemi olduğuna inanılmaktadır(10,15).

 

GÜVENLİK AÇISINDAN HİDROJEN

Hidrojen zehirli bir gaz değildir. Kullanımındaki tehlike oksijen ve havayla karıştığında ileri derecede tutuşabilir olmasından kaynaklanmaktadır. Ayrıca, renksiz ve kokusuz oluşu ve çok soluk bir alevle yanması dolayısıyla varlığı kolayca farkedilemez. Hidrojenin ve diğer bazı yakıtların güvenlikle ilgili özellikleri Tablo 5(a)’da verilmektedir.

Hidrojen-hava karışımlarının patlama ve tutuşma sınırları benzinin ve metanın hava karışımlarına nazaran daha geniştir. Hidrojenin moleküler ağırlığı, yoğunluğu (havanın 1/14 misli, metanın 2/3 misli) ve viskozitesi çok düşüktür. En küçük molekül olması nedeniyle depo ve boru malzemeleri içine rahatlıkla sızarak metalleri kırılganlaştırır; kolaylıkla kaçak yapabilir.

Bu özelliği dolayısıyla, hidrojen kaçağı tutuştuğu takdirde yukarıya doğru yükselen dar bir alev oluşturur, dolayısıyla çevreye verebileceği zarar diğer gaz ve sıvı yakıtlara kıyasla çok daha azdır.

Büyük ölçekte hidrojenin kullanıldığı açık hava amonyak tesislerinde yangın olayları seyrek olup genellikle talimatlara yeterince uyulmamasından kaynaklanmaktadır. Petrokimya endüstrisinde yangınların yarıdan fazlası belli ekipman elemanlarından (contalar, boru flanşları, vana aksamı, eşanjörler, atık ısı kazanları gibi) gaz sızması sonucu çıkmaktadır. Sıvı hidrojen uzun süredir roket yakıtı olarak kullanıldığından güvenlikle ilgili deneyim ve bilgi birikimi oluşmuştur.

 

Tablo 5(a) : Hidrojen ve bazı yakıtların güvenlikle ilgili özellikleri(16)

Özellik

Hidrojen

Metan

Metanol

Benzin

Jet Yakıtı (JP-Y)

Kaynama sıcaklığı (K)

20.3

112

338

---

---

Buharlaşma ısısı (MJ/kg)

0.45

0.51

1.1

---

---

Özgül ağırlık (kaynama)

1.03

1.38

---

---

---

Özgül ağırlık

0.07

0.55

---

---

---

Difüzyon katsayısı (cm2/s)

0.63

0.2

---

0.08

---

Havayla tutuşma sınırı (% hacim)

4.1-74

5.3-15

6.0-37

1.5-7.6

0.8-5.6

Havayla patlama sınırı (% hacim)

18-59

6.3-14

---

---

---

Ateşleme sıcaklığı (K)

850

807

700

530

522

Ateşleme enerjisi (MJ)

20

300

---

250

---

Alev sıcaklığı (K)

2400

2190

---

---

---

Alev hızı (m/s)

2.75

0.37

0.41

<0.3

---

Söndürme mesafesi (cm)

0.06

0.23

---

>0.25

---

Alev yayınırlığı

0.10

1.00

---

---

---

Yanma ısısı (MJ/kg)

120

50

20

44

43

Yanma ısısı (GJ/m3)

8.5

21

16

31

34

 

Sıvı hidrojenin depolama sıcaklığı çok düşüktür (Tablo 5(b)). İyi yalıtılmamış kaplarda sıvı hidrojenle temas eden hava sıvılaşır ve hidrojene karışarak yangın tehlikesi oluşturur. Sıvı hidrojen döküldüğünde çevresindeki hava atmosferle denge halinde sıvılaşır, yaklaşık %50 oranında hidrojen-oksijen karışımı oluşur ve bir yangına veya patlamaya neden olabilir. Viskozitesi çok düşük olduğundan hidrojen defolu tanklardan yüksek hızla sızabilir. Bu yüzden sıvı hidrojen, çift cidarı arasındaki hava boşaltılıp yerine perlit doldurularak yalıtılmış Devar tipi sağlam kaplarda depolanır. Uzun süre depolanan hidrojen “buharlaşma kayıpları” ile eksilebilir. Buharlaşma kayıpları, ısı veren “orto-para” dönüşüm reaksiyonu, tanka ısı aktarımı ve çalkalanma dolayısıyla veya tanktan hidrojen boşaltma sırasında oluşabilir(10). Hacmi 103 m3 mertebesindeki hareketsiz depolardan günde %0.03-0.05, hacmi 102-10 m3 düzeyindeki demiryolu ve karayolu tanklarından günde %0.3-0.5 hacmi 1 m3 dolayında olan hareket halindeki depolardan günde %1-2 buharlaşma kaybı olduğu saptanmıştır(15).

 

Teknolojideki gelişmelerle bu sorunların yakında çözümlenmesi beklenmektedir.

Tablo 5(b): Sıvı durumdaki hidrojen ve doğalgazın bazı özellikleri(11)

Özellik

Sıvı Hidrojen

Sıvı Doğalgaz

Ergime noktası (K)

Kaynama noktası (K)

Kritik sıcaklık (K)

Kritik basınç (kN/m2)

Sıvı özgül ağırlığı

Yoğunluk (kg/m3)

Viskozite (Ns/m2)

13.95

20.45

33.15

13.1

0.70

71.0

18.2 x 10-6

90.75

111.85

190.35

46.4

0.47

42.4

140 x 10-5

ENERJİ SEKTÖRÜNDE HİDROJEN

Hidrojenin doğal gaz dağıtım şebekesinde enerji taşıyıcı; merkezi güç ve proses ısısı üretimi ve mekan ısıtmada ve muhtelif taşıtlarda yakıt olarak kullanımı gündemdedir. Ayrıca, konvansiyonel ve nükleer elektrik santrallerindeki atıl kapasite suyun elektrolizi (Tablo 6) ile hidrojene dönüştürülerek depolanıp, gerektiğinde gaz şebekesine veya tekrar elektriğe dönüştürülerek elektrik şebekesine verilebilir (Şekil 2). Alkalin, proton değişim membranlı (PEM) ve yüksek sıcaklığa dayanıklı katı oksit tip elektroliz cihazı teknolojileri geliştirilmiş bulunmaktadır.

Tablo 6 : Elektroliz hücrelerinin bazı özellikleri(17)

 

Teknoloji

 

Voltaj (V)

 

Verim (%)

Akım Yoğunluğu (mA/cm2)

Basınç

(105 N/m2)

Tank Tipi (17a)

 Electrolyser Corp.

 1978-Öncesi

 1983-Sonrası

 General Electric

 1985-Sonrası

PEM Tipi (17b)

 

2.04

1.08

 

1.7

 

71

83

 

88

 

90

 

135

190

 

1080

 

1000

 

1.03

1.03

 

30-60

 

7.0

 

Enerji Taşıyıcı Olarak Hidrojen

Hidrojenin doğal gaz hatlarına, karışımın enerji içeriğini belli bir düzeyin altına düşürmeyecek bir yüzde ile (% 10 gibi), katılması veya hidrojen için benzer bir dağıtım şebekesi döşenmesi uygun görülmektedir. Basınç düzeyi 5170 kN/m2 olan mevcut doğal gaz hatlarının enerji kapasitesi değişmeksizin sırf hidrojen iletiminde kullanılabilmesi için kompresörde 3-8 kat gaz işlenmesi ve kompresör gücünün 5.5 kat artması gerekmektedir(11).

Dağıtım şebekesinde meydana gelebilecek hidrojen kaçağı hacmi doğal gaz kaçağının üç misli kadar olmakla birlikte kaçaktan kaynaklanan enerji kaybı her iki gaz için hemen hemen eşit miktardadır. Kullanılmakta olan eski boru hatlarında yaklaşık 1760-7000 m3/km dolayında doğal gaz kaçağı olduğu tahmin edilmektedir. Plastik borulardaki kaçaklar daha düşük düzeydedir.

 

 

 

Elektrik ve Isı Üretiminde Hidrojen

Hidrojen, yan ürün olarak üretildiği endüstriyel tesislerde ve “hava gazı” ismiyle bilinen gaz karışımı olarak zaten uzun süredir mevcut yakma teknolojileriyle proses ısısı üretiminde kullanılmaktadır. Elektrik ve ısı üretiminde kullanılmak üzere muhtelif kapasitelerde yakıt pilleri de geliştirilmektedir (Tablo 7).

 

Tablo 7: Yakıt pilleri(18)

Yakıt Pili Tipi

Elektrolit Malzeme

Çalışma Sıcaklığı (K)

Alkalin

Potasyum hidroksit

320-360

Proton değişim membranı

Polimerlik

320-400

Fosforik asit

Ortofosforik asit

460-480

Erimiş karbonat

Lityum/potasyum karbonat karışımı

900-920

Katı oksit

Stabilize zirkonyum oksit

1170-1270

Biyolojik

Sodyum klorür

Çevre sıcaklığı

Doğrudan metanol

Sülfürik asit veya polimer

320-390

Mekan ısıtma amacıyla sözü geçen teknolojilerin yanı sıra hidrojenin metal tarafından soğurulması sırasında çevreye ısı veren metal hidrürlerin kullanıldığı çevrimler de uygulanabilir.

Gaz şebekesinden (<10 Mwe) hidroelektrik kapasite elektrolize hidrojene dönüştürülerek gerektiğinde kullanılmak üzere depolanabilir.

 

ULAŞIMDA HİDROJEN

Yanma sonucu çoğu yakıtlarda ortaya çıkan zararlı atıklara hidrojende rastlanmamaktadır. Buna karşın düşük yoğunluğu nedeniyle hidrojen taşıtlarda diğer yakıtlardan daha geniş depolama hacmi gerektirmektedir.

 

Tablo 8 : Ulaşım sektöründe yakıt ikame olasılıkları

Alt Sektörler

Kullanılan Yakıt

İkame Potansiyeli

Demiryolları

Dizel

Elektrik, Sıvı H2

Karayolları

Otomobil

Ağır Taşıtlar

 

Benzin

Dizel

 

Sentetik Yakıtlar, H2

Elektrik, Sıvı H2, Hidrürler

Havayolları

Jet Yakıtı

Sentetik Yakıtlar, Sıvı H2

Denizyolları

Dizel

Sentetik Yakıtlar, Sıvı H2, Hidrürler

Ulaşımda yakıt ikame olasılıkları Tablo 8’de, muhtelif yakıtların depolamaya ilişkin bazı özellikleri Tablo 9’da verilmektedir.

 

Tablo 9: Bazı yakıtların depolamaya ilişkin özellikleri(20)

Yakıt

Yoğunluk

(kg/m3)

Enerji İçeriği

(kJ/kg) (kJ/m3)

Kg(yakıt)

Kg(depo+yakıt)

Benzin

Metan Gazı

Sıvı Propan

Metanol

Etanol

Sıvı Hidrojen

Hidrojen Gazı

Hidrür (Mg2Ni)

Sıvı Amonyak

 

70

114

510

797

795

71

1.07

1760

771

44.38

50.00

44.4

20.10

26.86

120.9

120.9

10.10

18.60

 

311.70

56.85

236.00

160.20

213.70

85.90

12.92

179.00

143.50

0.92

---

0.80

0.92

0.92

0.40

---

0.05

0.29

 

 

 

 

 

 

Uzay ve Havacılık

Yüzyılımızda daha ziyade roket yakıtı olarak kullanılmakta olan hidrojen çeşitli motor tasarımları ile uyumlu oluşu dolayısıyla uçaklarda da kullanılmaya başlanmıştır(19). Yakıtın uçaklarda sıvı olarak taşınması uygun görülmektedir. Hidrojenin enerji içeriği hidrokarbon yakıtlara nazaran 2.8 kat fazla olduğundan taşınan yakıt azalmaktadır. Böylelikle jet yakıtlı bir uçağa kıyasla, kalkış ağırlığı % 25 eksilmekte ve yük taşıma mesafesi % 30-35 artmakta; kalkış daha gürültüsüz gerçekleşmektedir.

 

Demiryolları

Çoğu ülkelerdeki dizel-elektrik sistemli demiryolu teknolojisi hidrojen ikamesi için çok uygundur. Hidrojenin motora sıvı fazında ve alçak basınçta verilmesi öngörülmektedir. Dönüştürülmüş dizel lokomotifinin yakacağı hidrojen vakum yalıtımlı ayrı bir tanker vagon içinde 20 K sıcaklıkta sıvı fazda depolanabilir(20). Böyle bir trenin hidrojen taşıma kapasitesinin her 1000 mil için yaklaşık 6.4 TJ olduğu kabul edilerek dolum tesisleri planlanabilir.

 

Tablo 10 : Sentetik yakıtların ulaşımda kullanım verimi(21)

 

Sentetik Yakıt

 

Kaynak

Üretimden Yakmaya Kadar Net Verim

(%)

Benzin

Kömür

12

Metan

Kömür

12

Metanol

Kömür

10

Hidrojen (Metal Hidrür)

Kömür

12

Sıvı Hidrojen

Kömür

12

Sıvı Hidrojen

Su

Nükleer Elektrik

 

5

 

Karayolu Taşıtları

Hidrojen yakıtlı alternatif sistemlerin mevcut sistemlere kıyasla taşıt ağırlığını arttırmaması ve motor gücünü düşürmemesi hedeflenmektedir. Karayolu taşıtlarında hidrojen kullanımı motor, yakıt depolama ve yakıt aktarım sistemi tasarımlarında değişiklikler gerektirmektedir.

Yakıt depolama sisteminden örnek verilecek olursa dizel otomobillerde dizel yakıtının kendi ağırlığı tüm depolama sistemi ağırlığının % 91’ini oluştururken, metal hidrür depolama sistemi içindeki hidrojen ağırlık oranı % 5 kadardır. Buna karşın hidrojenin ısıl değeri benzinin 2.67 katı, metanolün 5.7 katıdır (Tablo 5 ve Tablo 9). Bu yakıtları karşılaştırırken üretim aşamasından motorda yakmaya kadar (yakma dahil) geçen tüm sürecin net verimini (Tablo 10) göz önüne almak yararlı olacaktır.

 

Dolum İstasyonları

Uzun vadede hidrojen, dolum istasyonlarına hidrojen dağıtım şebekesinden, o zaman benimsenecek teknolojiyle (büyük olasılıkla boru hatlarıyla) verilebilir.

Kısa vadede, hidrojenin dolum istasyonlarında, suyun elektrolizi ve hidrokarbonların dönüşümü yoluyla üretilmesi, kullanıcıya gaz veya sıvı fazda sunulması mümkündür(480 km lik bir yolculuk için depo dolum maliyetinin $ 16 dolayında olması beklenmektedir(22) ).

 

ÇEVRESEL AÇIDAN HİDROJEN

Halen kullanılmakta olan yakıtların çoğunda yanma sonucu ortaya çıkan karbon oksitleri, kükürt dioksit, partiküller ve koku hidrojende yoktur. Oluşabilecek NOx miktarı daha azdır. Yanma ürünü olan su buharının yol açabileceği sera etkisi yeryüzünde yalnızca 3-4 gün içinde kaybolur. Bu süre CO2 için 10000 kat daha uzundur.

Uçak yakıtı olarak(19), hidrojen zayıf karışımla yandığından az NOx oluşmakta, yanma ürünü olarak çıkan su buharı yüksek uçuş irtifalarında sera etkisine neden olmakla birlikte stratosferde kalma süresi 6 ay ile 1 yıl arasında değişmektedir. Hidrokarbon kökenli uçak yakıtlarının yanma ürünü olan CO2 100 yıldan fazla kalarak sera etkisini her irtifada sürdürebilmektedir.

Hidrojen, çevresel açıdan da kritik önem taşımaktadır.

 

SONUÇ ve ÖNERİLER

Günümüzde hidrojen teknolojileri komponent ve malzemeleri ticari olarak mevcuttur ve büyük bir hızla gelişmekte ve ucuzlamaktadır. Bundan sonraki çalışmaların daha ziyade, maliyet azaltma ve verim artırma açısından yeni tasarım ve malzeme alanlarına ve uzaydaki uygulamalara yönelik olarak gelişmesi beklenmektedir.

Hidrojenin yenilenebilir enerji kaynaklarıyla (su gücü, güneş, rüzgar) elde edilen elektriğin elektrolizde kullanılması ile sudan üretilmesi ve yakıt pilinde yakılması verim, çevre ve bağımsızlık açısından ideal seçenek olarak belirmektedir. Bu yöntemin ucuzlayıp yaygınlaşması yakın gelecekte talep artışına bağlı olarak gerçekleşecektir.

Gerektiğinde hidrojen ekonomisine geçiş, alt yapısı hazır durumdaki ülkeler, yani enerji kaynağı ne olursa olsun, dağıtımı elektrik ve gaz şebekeleriyle yapanlar için çok daha kolay olacaktır. ABD, Kanada, Japonya ve Batı Avrupa Ülkelerinin çoğu bu aşamaya varmış bulunmaktadır. İleride Avrupa Birliği enerji kullanım sistemine uyum sağlamak açısından da hidrojenle ilgili teknolojiler Türkiye için kritik önem taşımaktadır. İleride Türkiye’nin bu konuda geri kalmaması, hidrojenden güvenli bir enerji taşıyıcı ve yakıt olarak layıkıyla yararlanabilmesi için:

- Özerk bir Hidrojen Araştırma Enstitüsü’nün vakit kaybetmeden kurulması ve faaliyete geçmesi, (bu konuda oluşturulmuş olan UNIDO işbirliği potansiyelinin gerçekleştirilebilmesi için Türkiye’den beklenen yatırım payı kamu ve özel sektör kuruluşlarının ortak mali katkılarıyla sağlanabilir. Enstitü’nün hidrojenle ilgili konularda araştırma-geliştirme, danışmanlık, mevzuat ve teknoloji aktarımı, eğitim vb. gibi faaliyetlerde bulunması beklenebilir).

- Çevreyle ilgili uluslararası protokollara dahil olunması, hidrojenle ilgili ulusal politika ve sivil insiyatifler oluşturulması,

- - Elektrik ve gaz şebekelerinin geliştirilmesi,

- Muhtelif sektörlerde yenilenen teknolojinin hidrojen uyumlu olarak seçilmesi,

- Ulaşımda hidrojenin yakıt olarak kullanımı için alt yapı hazırlanması (pilot projeler, demonstrasyon taşıtları, dolum istasyonları gibi),

- Hidrojen uyumlu malzeme komponent ve teknoloji geliştirilmesi ve teknoloji transferi için mevzuat değişikliği ve teşviklerin getirilmesi,

- Hidrojenle ilgili çok hassas güvenlik sistemlerinin geliştirilmesi,

- Hidrojenle ilgili teknolojilerin verimini arttırmak ve maliyetini azaltmak amacıyla araştırmaların yaptırılması; bu çalışmaları yapan ve yaptıran kuruluşlara mali destek sağlanması,

- Hidrojenle ilgili araştırma-geliştirme yapan özel sektöre teşvikler uygulanması,

- Hidrojenin üretimi, depolanması, iletimi ve kullanımı ile ilgili güvenlik mevzuatı ve standartlarının, ayrıca hukuki mevzuatın uluslar arası eşdeğerleriyle uyumlu biçimde oluşturularak yürürlüğe konması,

- Hidrojenle ilgili tüm süreç, ekipman ve tesisat için test ve belgelendirme standartlarının uluslararası eşdeğerleriyle uyumlu olarak geliştirilmesi ve uygulanması,

- Hidrojenle uyumlu malzemelerin ve bunların amaca uygunluğunun tesbiti için inceleme (tahribatsız muayene gibi) yöntemlerin uluslar arası standartlara uygun olarak geliştirilmesi ve uygulamaya konması,

- Hidrojen konusunda çalışmak üzere ve hidrojenle ilgili kazalara müdahale etmek üzere personel yetiştirilmesi,

- Hidrojenle ilgili temel konuların okullardaki ders müfredatına eklenmesi,

- Halkın medya yoluyla hidrojen konusunda bilinçlendirilmesi,

- Doğal gaz fazlasının hidrojene dönüştürülerek kullanılması, gibi bazı öneriler hemen akla gelmektedir. Önerilen çalışmalar ister istemez yeni iş sahaları ve mesleklerin gelişmesine yol açarak ekonomiye de canlılık kazandıracak, katma değeri yüksek ürünlerin üretimini sağlayacaktır.

Bu çalışmalar için gerekli finansmanın bir kısmının, somut proje teklifleri verilerek Avrupa Birliği Fonlarından veya diğer uluslararası fonlardan sağlanması ve projelerin bilimsel araştırma merkezleri, üniversiteler ve endüstri işbirliği ile gerçekleştirilmesi mümkün olabilir.

Ayrıca, çevreyle ilgili uluslararası protokollara dahil olunması başka ülkelerin zararlı teknoloji ve atıklarının Türkiye’ye ithalini önlemek açısından çok önemlidir.

 

KAYNAKLAR

1. COx, K.E. ve Williamson Jr., K.D. (Ed), “Hydrogen”, CRC Press Inc. Florida, (1979).

2. Veziroğlu T.N., “Dünya Hidrojen Sistemi ve Türkiye’nin Anahtar Rolü” Temiz Enerji Enstitüsü Raporu, Miami Üniversitesi, Coral Gables, Miami,ABD.

3. Baykara S.Z. ve Bilgen E., “Solar Hidrogen Production From Water and Coal : an Engineering and Economic Assessment”, 14. Dünya Enerji Konferansı (14th WEC), 17-22 Eylül 1989, Montreal, Kanada.

4. Bolton J.R., “Solar Photoproduction of Hydrogen”, IEA Teknik Raporu, IEA/H2/TR-96, 1996.

5. Aihara K., “On the Developmant of Hydrogen Absorbing Materials in WE-NET Project of Japan”, 14. Dünya Hidrojen Enerjisi Konferansı, 9-13 Haziran 2002, Montreal, Kanada.

6. Tanaka K., Yin J. Ve Tanaka N., “Hydrogen Storage Properties of Nanostructured Mg-Ni-RE (=La, Nd) Alloys Produced by Melt-Spinning”, 14. Dünya Hidrojen Enerjisi Konferansı, 9-13 Haziran 2002, Montreal, Kanada.

7. Duret B, ve Saudin A., 1Microspheres for on-Board Hydrogen Storage”, Int. J. Hydrogen Energy, 19 (9), 757, 1994.

8. Hodge, M.T., vça, National Bureau of Standards, (US) Misc. Publ. M191, 1948.

9. Penner, S.S., ve Icerman, L., “Non Nuclear Energy Technologies”, Addison Wesley, 1975.

10. Sherif, S. vça, “Liquid Hydrogen: Potential, Problems and a Research Program”, Int. J. Hydrogen Energy, 22(7), 683, 1997.

11. Gregory D.P., “A Hydrogen Energy System”, Institute of Gas Technology, USA, 1972.

12. Anonim, Chemical Engineer, 68(18), 66, 1961.

13. “Occupational Safety and Healtlı Act of 1970, PL 91-596 (12-29-70) in U.S. Statues at Large”, 91st Congress Second Session, Vol 84, US Government Printing Office, Washington, D.C., Part 2, pp. 1590-1620, 1971.

14. Anonim, Engineering Advancement Association of Japan, “Development of Liquid Hydrogen Tanker”, NEDO-WE-NET-9452, 1995.

15. Balthasar, W. ve Rijnsoever, J.M., “Hydrogen is Safe”, CEC Synposium: Hydrogen as an Energy Vector, 12 Şubat, 1980, Brussels.

16. Dickson, E.M., “The Hydrogen Economy”, Stanford Research Inst., Menlo Park, California, Şubat 1976.

17. (a) Le Roy, R.L. ve Stuart, A.K., “Present and Future Costs of Hydrogen Production by Unipolar Water Electrolysis”, Proceedings, Vol. 78-4, P. 117, The Electrochemical Society Inc., Princeton, 1978.

17. (b) Hashimoto A., Hashizaki K. Ve Shimizu K., “Development of PEM water electrolysis type hydrogen production system for WE-NET”, 14. Dünya Hidrojen Enerjisi Konferansı, 9-13 Haziran 2002, Montreal, Kanada.

18. Cameron, D.S., “World Development of Fuel Cells” Int. J. Hydrogen Energy, 15(9), 669, 1990.

19. Pohl, H.W. vça, “Hydrogen in Future Aviation”, Int. J. Hydrogen Energy, 22(10/11), 1061, 1997.

20. Anonim, “Canadian Railway Energy Conservation and Alternate Fuels”, Canadian Institute of Guiden Ground Transport, Queens University, Kingston, Rapor No. 78-13.

21. Pangborn, J. vça, “Alternative Fuels for Alternative Transportation – A Feasibility Study”, US Environmental Protection Agency, 1974.

22. Schoenung, S.M.,”A Comparison of Hydrogen Vehicle and Refueling Infrastructure Alternatives: An Analysis Developed of the International Energy Agency”, 14. Dünya Hidrojen Enerjisi Konferansı, 9-13 Haziran 2002 Montréal, Canada.

 





<a href="https://twitter.com/hiziraciltr1" class="twitter-follow-button" data-show-count="false" data-lang="tr" data-size="large">Takip et: @hiziraciltr1</a>
<script>!function(d,s,id){var js,fjs=d.getElementsByTagName(s)[0];if(!d.getElementById(id)){js=d.createElement(s);js.id=id;js.src="//platform.twitter.com/widgets.js";fjs.parentNode.insertBefore(js,fjs);}}(document,"script","twitter-wjs");</script>


<script type="text/javascript">
 
  var _gaq = _gaq || [];
  _gaq.push(['_setAccount', 'UA-35901013-1']);
  _gaq.push(['_trackPageview']);
 
  (function() {
    var ga = document.createElement('script'); ga.type = 'text/javascript'; ga.async = true;
    ga.src = ('https:' == document.location.protocol ? 'https://' : 'http://') + 'stats.g.doubleclick.net/dc.js';
    var s = document.getElementsByTagName('script')[0]; s.parentNode.insertBefore(ga, s);
  })();
 
</script>

 
  *** SİZİ KUTLUYORUZ,,, 876766 ziyaretçi.mizsiniz***  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
haberler haberler


Google Arama
Sitemde Arama
Yaşam ve İnsanlar

İstanbul Servisleri Neden Pahalı ? burakesc
Namaz Kılan Minik ile burakesc
GİMDES Helal Gıda Ramazan Buluşması burakesc