Create Your Own Countdown

Google

   
  *** İYİLİK İ«İN KOŞANLARIN YERİ***
  Atilla. ALPBAZ Prof Dr SOMON GERÇEĞI
 




www.atillaalpbaz.com

Genetiği değiştirilmiş organizma (GDO) nedeni ile
çiftlik somon balıklarında kısa sürede hızlı büyüme sağlanması
dış ülkelerde önemli tartışma konularındandır .

GDO’lu SOMON GERÇEĞİ
Prof. Dr Atilla ALPBAZ
Son yıllarda ülkemizde som balığı pazarının arttığı izlenmektedir.   

Acaba bu nereye kadar doğrudur.

Halbuki Dünyada çiftlik balığı GDO’lu somon üzerinde büyük tartışmalar vardır.

Ülkemiz halkının sağlığı bakımından
bazı konularda halkın bilgilendirilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.

Serbest ticarete karşı olan bir kişi değilim.

Kimseye de somon balığı yemeyin diyemem

. Resmi izinler alınarak ithal edildiğine göre
bu konuda benim diyecek bir sözüm olamaz

Ben burada internetten toparladığım bazı bilgileri sunuyorum,

yiyip yememeye karar vermek de vatandaşın bileceğini bir konu.

Buradaki bütün bilgiler internetten toparlanmıştır.

Dileyen internete girerek de inceleyebilir ve daha geniş bilgiler elde edebilir.

İŞTE BURADA ÖNEMLİ SORU?
ELE ALINAN KONULAR da
ÜLKEMİZE İTHAL EDİLEN
SOMON BALIKLARININ DURUMU NEDİR?

Acaba ülkemizde pazarlanan somon eti gerçekten sağlıklı bir ürün müdür?

Bu balıklarının etinin yapay olarak renklendirilmiş
çiftlik somon’u olduğunu biliyormuyuz?

Yoksa bu balıkları doğal somon mu sanıyoruz.

Ülkemizde somon eti yerken biraz düşünmelimi ?

Neden %15-17 ye kadar yağlı olabilmektedir?

Yoğun yağ nedeni ile toksik madde birikim ihtimali var mıdır?

Yağlı somon da omega3 ,doğal somon a oranla nedir?

Yoksa omega3 konusu ülkemizde satılan
aşırı yağlı somon için bir safsatamıdır?.

GDO sorunu var mıdır?

Doğal somon ve çiftlik somonu arasındaki farklar nelerdir?

Sağlığımıza ne kadar yararlıdır?

Türk damağına uygun bir balık mıdır?

Bu soruların cevaplarını dikkatle aramak yararlı olacaktır. .


SOMON BALIĞININ ET RENGİ

Somon konusunda ülkemiz halkının bilmediği bir konu somon balığının et rengidir.

Doğal somon balığı,
pembe veya kırmızıya kaçan et rengini
doğadan yediği krill ve benzeri küçük karideslerden sağlar.

Bunu sağlayan da astaxanthin denilen bir maddedir ve
bahsedilen krill ve küçük karideslerde bol olarak bulunur ve
doğal somon kırmızıya kaçan et rengini bu canlılardan ve bazı alg türlerinden sağlar.

Doğal antaxanthin yüksek bir antioksidanttır ve değerlidir,

bu doğru bir bilgidir. Bu nedenle insanların doğal antaxanthin alması arzu edilir ve
doğal somon bu konuda önemli bir balıktır.

Sağlık için doğal astaxanthin hap olarak ta alınmaktadır.


ACABA ÇİFTLİK SOMON’UNDA
durum nedir?
Dış yayınlarda Atlantik somonu üzerinde verilen bilgiler tartışmalıdır

Burada da büyük bir çoğunlukla verilen bilgiler aşağıda ki şekildedir

Verilen bilgilere göre Çiftlik somonunda kullanılan renklendirici
astaxanthin doğal değil
sentetiktir.

Petrokimya sanayinden elde edilmektedir.

Bazı yayınlarda sentetik renklendirici kullanılmadığı blirtilerek,
somon etinin yapay olarak renklendirildiği
bir bakıma kabul edilmiş olmaktadır.

Burada renklendiricilerin zararlı olup olmadığını tartışmak benim konum değil

Burada önemli olan ülkemiz halkının
ülkemizde pazarlanan somon balıklarının çoğunlukla
doğal somon olarak algılanmasıdır.


Burada yapay bir renklendirme soz konusudur.


Önemli olan budur ve

halkımız çoğunlukla bunu bilmemektedir.


Her ne kadar somon balıklarının yemlerinde
doğal astaxanthin kullanmak mümkün ise de
pahalıdır.

Doğal astaxanthin haematococcus pluvialis denilen bir algden elde edilebilmektedir.

Ayrıca doğal somon işleyen fabrikalarda işleme atıklarından
ve yine üçüncü olarak GDO’lu bir nevi mayadan da üretilebilmektedir

Daha önce belirttiğimiz gibi
güçlü bir antioksidan olarak insanların kullanımında
doğal ürünlerden elde edilen astaxanthin kullanılması yararlı görülmektedir ve

bunun yanında

SENTETİK ASTAXANTHİN’in
İNSAN GIDASI OLARAK kullanılması

ise bir çok ülkede yasaklanmıştır.


Sentetik astaxanthin'in antioksidan değerinin olup olmadığı da tartışma konusudur.

Somon üretiminde et renklendirici olarak kimyasal madde
balığa verilen yem içerisine karıştırılması yanında,
bazı uygulamalar da balıklara enjekte edilerek de verilmektedir.

Bu resmen bir etin
suni olarak boyanması olarak değerlendirilmektedir?

Üstte doğal somon balığında et rengi
aşağıdaki resimde ise çiftlik somon balığındaki et rengi görülmektedir.

Doğal somon etinde yağ oranı %4-5 iken
çiftlik somonunda bu oran %10-13 hatta bazı işletme ürünlerinde %15'i aşabilmektedir.

Renk ise, petrokimya ürünü sentetik kimyasal ile suni olarak renklendirilmiştir.

Sentetik olmayan kimyasallar ile boyama yapıldığını belirten çalışmalarda vardır.

Alt resimde görüleceği gibi aşırı yağ,
et içerisinde değil damarlar şeklinde oluşmaktadır Resim:

Yemlere sentetik renklendirici katılmayan somon ve alabalık yetiştiriciliklerinde (sağ)
et rengi diğer balıklardaki gibi

beyazımsı krem renginde olur.

Ülkemizde pazarlanan Çiftlik somonlarında

et renginin pembemsi olması
petrol sanayinden elde edilen sentetik kimyasal ile de sağlanabilmektedir.

Bazı yayınlara göre Sentetik astaxanthin in antioksisidan etkisi doğal olana oranla %5 dolayındadır.

Bazı yayınlarda çiftlik somonu yiyenler
balığın antioksidan etkisi olan astaxanthin aldıklarını sandıkları anda,
petrokimyasal bir ürün olan sentetik antaxanthini veya
başka bir renklendirici olan kimyasal almaktadırlar.

Bu bilgi pek çok dış yayında bildirilen bir konudur.

Ülkemiz de pazarlanan somon balıklarında
durumun ne olduğunu bilmek tüketici hakkıdır.

Halk ne yediğini bilmek durumundadır
ve balıkların etinin renklendirildiği konusu
bir çok gıdada olduğu gibi etiket üzerinde gösterilmesi
halkın yanılmaması için yararlı olacağı söylenebilir

Amerika birleşik devletlerinde ise
çiftlik hayvanları yemlerine
petrokimya ürünü sentetik astaxanthin konulması da yasaktır.

İlgi çeken diğer bir konu ise,

Avrupa da çipura ve levrek balığı yemlerine
petrokimya ürünü sentetik astaxanthin katılmasının
yasak olmasıdır.


Acaba bu yasak somon balığı için de var mıdır?

Bu ilginç ve üzerinde durulması gereken bir konudur.

Genelde bazı ülkelerde bu şekilde et rengi
sentetik petrokimya ürünü kimyasal ile renklendirilen balıkların
pazarlama aşamasında balık üzerinde ;

'Bu ürün suni olarak renklendirilmiştir'

İbaresinin yazılması zorunluluğu vardır.



Acaba ülkemizde bu ibare
AVM lerde pazarlanan somon balıkları üzerine konulsa yararlı olmaz mı?


Çünkü farklı kaynaklarda verilen bilgilerde
Bazı ülkelerde renklendirilmiş balık üzerinde bu ibarenin yazılması zorunluluğu vardır.

Ülkemizde pazarlanan somonlarda ise
durumun ne olduğunu
tüketici bilmemektedir

Resim: Bir dış ülkede pazarlanan çiftlik somonun da yazılan not da

, ' Bu ürün yapay olarak renklendirilmiştir'

ibaresi bulunmaktadır.



GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ORGANİZMA    (GDO)

Somon hakkında ÖNEMLİ BİR KONU DA

kültür somonlarında GDO ve GE konusudur.

Doğada 3 yıl da ancak 3 kg’a ulaşan somon balığının
GDO sonucu bunun yarısı sürede
18 ayda aynı ağırlığa ulaşması dikkat çekicidir

ve bu durum tartışma konusudur.

1. Resimde genetiği değiştirilmiş ve değiştirilmemiş
iki balığın aynı koşullardaki gelişme durumu gösterilmektedir.

Diğer resimde de ise 18 ay süre ile aynı koşullarda yetiştirilmiş GDO lu ve
doğal bir balık hattındaki gelişme gösterilmektedir.

GDO lu balık 18 ayda yaklaşık 3 kg ve 60 cm ye ulaşmış iken

doğal balık aynı sürede ve aynı koşullarda 1,25 kg ve 33 cm ye ulaşabilmiştir.

GDO yurt dışında önemli tartışma konularındandır

İnternetten alınan aşağıdaki tablo incelenir ise şu bilgilere ulaşılacaktır
Şöyleki ;

Somon balıklarına önce COHO somondan büyüme geni aktarılmış.

Daha sonra OCEON POUT denilen
bir balıktan kanda antifriz özelliğini sağlayan gen aktarılmış.

Bu balıklar da sıfır derece deniz sularında bile kan donmamaktadır. 
Çünkü kanında, kanın donmasını engelleyen
antifriz özelliği gören bir
 özellik mevcuttur.
Bu iki genin somon’a aktarılması yolu ile
balıklar da büyüme hormonu,
genelde doğal somonda sadece aydınlık zamanlarda üretildiği halde,

bu genlerin aktarılması ile balık devamlı olarak büyüme hormonu salgılamakta
ve devamlı büyüme sağlanmaktadır.

Amerika birleşik devletlerinde
Birçok gıda satış yeri GDO’lu somon satmama kararı almışlardır.

Ayrıca 2 büyük süpermarket zinciri de
GDO’lu somon satmaktan vazgeçmişlerdir.


Halk’ın bu ürünlerin pazarlanması aşamasında ürün üzerinde

‘Bu balık GDO’lu üretilmiştir’ ibaresi yazılmalıdır

düşüncesini taşıdığı ifade edilmiştir.


Ülkemize ithal edilen balıklar için de bu soruyu sormak tüketicinin hakkıdır.

Birçok yayında Atlantik somonlarında
GDO konusunun var olduğu belirtilmekle beraber,
kesin olarak bilemediğim veya bilmediğim için şudur diyemem.

Ama bunun satıcı ve pazarlayıcılar tarafından açıklanması gerektiği inancındayım.

Bu konuda şüphelerim olduğunu belirtmek durumundayım

. Çünkü farklı ülkelerde farklı uygulamalar olabilmekte
bazı firmalar bunu ret etse de birçok

Atlantik somon yetiştiriciliğinde
GDO sorunu olduğu pek çok yayında dile getirilmektedir.


Ülkemiz de pazarlanan balıklar da genelde
Atlantik somon balıklarıdır.


Bu balıklarda GDO var mı? Yok mu ?
firmalar açıklamalıdır.

Fakat şöyle bir konu vardır ki
45 yıldır ülkemizde kültür balıkçılığının yaygınlaşması ve gelişmesi üzerinde çalışmaktayım.

Bu konuda su ürünleri yetiştiriciliği isimli bir kitabım vardır.

İçeriği tümüyle web içerisinde sunulmuştur.

www.atillaalpbaz.com

– kitaplar- su ürünleri yetiştiriciliğ- türler- 

incelenir ise
35 dolayında balığın yetiştiriciliği sunulmuştur.

Bu kitabım incelenir ise doğadan yetiştiriciliğe alınan bu balık türlerinin
hiç birinde
(Somon grubundan Alabalık da dahil)
balıklarda somon daki kadar 2-3 misli yağ oranında bir artış olmamıştır.

Bu durum GDO konusundaki şüphelerimizi artırmaktadır.

Bu konuda yapılan bir çalışmada GDO lu balıklarda
yağlanmanın doğal balıklara oranla çok fazla olduğu saptanmıştır.

İşte burada ülkemizde de pazarlanan somon balıklarında %12-15 oranıda
yağ saptanması bu konunun tartışılması ve araştırılması gerektiği düşüncemize destek sağlamaktadır.

• Salmon have been genetically modified in laboratories so they can grow faster. •

This was achieved using a chinook salmon gene sequence affecting growth hormones, and a promoter sequence from the ocean pout affecting antifreeze production.[64] According to CFS, a Washington Post poll showed that 95% of respondents believe that GE salmon should be labeled. • • -Several U.S. grocery chains have agreed not to sell a genetically engineered salmon that is nearing approval from the Food and Drug Administration after 17 years of development, a group of environmental and consumer groups said Wednesday. • But last week two major store chains, Kroger and Safeway, joined a growing list of supermarkets that say that they will refuse to sell the salmon -- dubbed “frankenfish • Normally, salmon produce growth hormones only in the presence of light. The modified salmon doesn't switch growth hormone production off. The company first submitted the salmon for FDA approval in 1996.[65][66] A concern with transgenic salmon is what might happen if they escape into the wild. One study, in a laboratory setting, found that modified salmon mixed with their wild cohorts were aggressive in competing, but ultimately failed.[67]. Bazı internet sayfalarında firmalar, genetiği değiştirilmiş balık üretmediklerini ve renklendirici olarak sentetik renklendirici kullanmadıklarını yazıyorlarsa da , bu çok karışık bir konu olarak hissedilmekte ve kime inanacağınızı bilmek te gerçekten çok zor olmaktadır. • Genetically engineered fish are prohibited • Colorants only from non-synthetic sources.

(Eti yapay olarak renklendirdiklerini kabul ediyorlar.)


OMEGA3 Konusu Öncelikle belirtelim ki
doğal somon balığı gerçekten omega3 bakımından zengin bir gıdamıdır.

Yoksa diğer balıklarda olduğu gibi benzer genel özelikte midir?

Örneğin aşağıda bir yayından aldığım birkaç satırı sunuyorum.

Burada çiftlik somonunda omega 3 konusunun
doğal somon’a oranla

%50 daha zayıf olduğu vurgulanıyor.

Acaba bizde pazarlanan balıklarda durum nedir.

Ama bir gerçek var ki çiftlik somonunda bu değer
%50 daha azdır.


Bu durumda ülkemizde pazarlanana somon balıklarını omega3 bakımından

doğal somonlardaki gibi yorumlamak pek doğru olamayacaktır.

Bu durumda ülkemizde tüketilen çiftlik somonlarını
doğal somonlar gibi düşünerek
ömega3 bakımından zengin olarak düşünmekte
bir safsatadan ibarettir.


Halkımız bu konuda yanılmaktadır.


If you're eating fish, you're probably doing so, in part, to take advantage of their beneficial omega-3 fats. But levels of critical omega-3 fats may be reduced by about 50 percent in farmed salmon, compared to wild salmon, due to increasing amounts of grain and legume (e.g. soy) feed. Farmed salmon, for example, is much fattier than wild salmon, but it contains FAR LESS healthful omega-3 fats and less protein.3


Şu da bir gerçek ki
bütün balıklar omega 3 bakımından değerli gıda ürünleridir.

Örneğin aşağıdaki tablo incelenir ise

ömega3 pek çok hayvansal ve bitkisel gıda da mevcuttur.


Balıklar içerisinde
somon balığının özel bir yeri de yoktur.


Ne yazık ki internette

somon balığı üzerinde

sanki bir beyin yıkama fırtınası hissedilmektedir.



Ülkemizde bulunan
sardalya ve hamsi balıkları da
somon kadar omega3 bakımından
değerli balıklardır.

Diğer çipura levrek, uskumru ve
bütün balıklar omega3 içerir.


Bazılarında az kimisinde daha fazla olsa da bu pek önemli olmadığı inancındayım.

Çünkü bir öğünde yenilebilecek miktarda belirlidir.
Önemli olan haftada bir veya birkaç defa
herhangi bir balık türünü tüketmek insan sağlığı bakımından önemlidir.

Liste dikkatle incelenir ise
somon balığından daha fazla omega3 içeren balıklar da vardır.

Bu listede verilen somon balığı ayrıca doğal somondur.
Halbuki GDO lu veya değil,
çiftlik somonunda durum daha değişiktir ve omega3’ ün yapısı da oldukça farklıdır
ve doğal somon kadar omega3 değeri yoktur,
hatta diğer pek çok balık türünden
daha az değerli omega3 değerine sahip olduğu söylenebilecektir

Dikkat edelim omega 3 zenginliği bakımından
doğal somon balığından bahsediyorum
. Bu doğrudur
fakat çiftlik somonunda,
omega3 yapısında da doğal somonda pek bulunmayan ALA tipi omega3 yoğundur.

Doğal somon ise EPA ve DHA denilen omega 3 yağ asitlerince zengindir.


Özet olarak,

Bu konuda ülkemiz halkı tam bir bilgi sahibi değildir.

Dolayısıyla ülkemizde pazarlanan
somon balıklarının omega3 bakımından

çok zengin oldukları ifadesi doğru değildir.


Diğer balıklara oranla bir üstünlüğü yoktur.


. Mg/ 100 gr da 1 53304 Keten tohumu yağı (100 gramında 53304 mg) 2 53311 Balık yağı (100 gramında 35311 mg) 3 22813 Keten tohumu (100 gramında 22813 mg) 4 11861 Ringa balığı (100 gramında 11861 mg) 5 10401 Ceviz yağı (100 gramında 10401 mg) 6 6789 Soya yağı (100 gramında 6789 mg) 7 4279 Sarımsak tozu (100 gramında 4279 mg) 8 4180 Kurutulmuş mercanköşk (100 gramında 4180 mg) 9 2955 Kurutulmuş tarhun otu (100 gramında 2955 mg) 11 2670 Uskumru balığı (100 gramında 2670 mg) 12 2018 Somon balığı (100 gramında 2018 mg) 13 1478 Hamsi balığı (100 gramında 1478 mg) 14 1298 Ton balığı (100 gramında 1298 mg) 15 843 Asma yaprağı (100 gramında 843 mg) 16 722 Filizlenmiş turp tohumu (100 gramında 722 mg) 17 316 Taze fesleğen (100 gramında 316 mg) 18 258 Pişmiş brokoli (100 gramında 258 mg) 19 220 Balık suyu (100 gramında 220 mg)


Bu arada hatırlatmak ta yarar var ki,
som balığı yağı hap'ı satın alınırken,

ürünün mutlak doğal somon balıklarından elde edildiği
notunu taşımasına dikkat edilmelidir.

Çünkü çok ucuz satılan bazı balık yağı haplarının
çiftlik somonundan elde edilme olasılığı mevcuttur
ve istenilen yararı asla sağlamayacaktır.


Çiftlik somonlarında DHA ve EPA mevcut ise de miktarı azdır ve
daha çok ALA omega3 den oluşmuştur.

Bu omega3 türü daha çok bitkisel kaynaklıdır ve
çiftlik somunu bunu balık beslemede kullanılan yemlerden
Bu konuda bir yayından aldığım aşağıdaki bilgiyi sunmak istiyorum


. “A 2008 paper showed that for every 3.5 ounces of farmed salmon you ate, you would get about 2-2.5 grams of EPA [eicosapentaenoic acid] and DHA [docosahexaenoic acid], and that was down from 3 grams three years earlier. Since 2008, it has come down further,” says Andrew Jackson, technical director at IFFO. “You’re probably only going to get 1.5 grams per serving now.”


Burada verilen bilgi şudur ki,

çiftlik somonlarında omega3 miktarı bir porsiyonda (3.5 ounces) düşünüldüğü gibi

3,5 gram değil 1,5 gramdır.

Bunun nedeni de yem rasyonlarında balık yağı kullanım oranının azalması ve

yerine daha ucuz olan kanola yağı gibi bitkisel yağların kullanılmasıdır

Kaldı ki bu konudaki önemli bir husus,

doğal somon da omega3 ve omega6 arasındaki dengenin
çiftlik somonlarında dengesiz bir durum almasıdır.

Bu oran yetiştirme şekline mevsimlere ve türlere göre farklı olabilmekle beraber,
dengesizliğin kalp hastalıklarını tetikleyici bir oran olduğu belirtilmektedir.

Bu nedenle özellikle kalp sorunu olan yaşlıların
aşırı yağlı çiftlik somon balığı
yemeleri konusunda
dikkatli olmaları gerekmektedir.


Dış ülkelerde çiftlik somon’unu,
kesinlikle hamile hanımların ve
çocukların yememesi gerektiği vurgulamaktadır


. Bu konuda balıklarda bulunabilecek zararlı kimyasalların etkilerine değinilmektedir.

Hamile kişilerin çiftlik somunu yememeleri konusunda uyaran bir afiş.

Resim:
Norveç’te bazı bilim adamlarının meslek riskini göze alarak,

Çiftlik somonu tüketmenin
bebeklerde beyinsel gelişmeyi engellediği ve
yüksek toksin yapısı nedeni ile
sağlıksız bir ürün olduğunu açıklamaları
basının önemli konularından olmuştur.


Özellikle yağ içerisinde erime özelliği bulunan
asbest, civa, kadmiyum gibi
ve ayrıca PCBs.’nin
aşırı yağlı çiftlik somon etinde
doğal balıklara oranla
daha yüksek olduğu kaydedilmektedir.


Bu konuda toksik madde oranının doğal somonlara oranla
7-8 kat yüksek olduğu bildirilmektedir.

Çünkü doğal somonda %4-5 olan yağ oranı çiftlik somonunda % 15 e kadar çıkabilmekte

ve bu durum bu balıklarda toksik madde toplanmasının yüksek yağ oranı nedeniyle

daha yüksek oranda olmasına neden olduğu kaydedilmektedir ve

bu oranların yukarıda belirtildiği gibi hamile
hanımlarda bebekler üzerinde etkili olduğu dile getirilmektedir.


Diğer önemli bir konu, çiftlik somonunda et yapısının çok yağlı olmasıdır.

Şöyle ki Doğal somon da yağ oranı % 4-5 iken bu oran çiftlik somonunda

% 10-15 oranındadır.
Bu nedenle kalp hastaları için önerilmemesi doğru olacaktır.

Halbuki doğal somon
kalp hastaları için
doktorlar tarafından önerilir ve doğrudur


. Ülkemizde pazarlanan somon için doktorlarımıza düşen önemli bir görev vardır.

Ülkemizde doğal somon pazarlanmadığına göre
doktorların ülkemizde kalp hastalarına yağ oranı yüksek olan
çiftlik somonunu tavsiye etmemeleri gerekmektedir


Ayrıca bu yüksek yağ oranı Türk damağına uygun bir yapıda da değildir.

Bu nedenle televizyonlarda somon balığı omega3 bakımından zengindir
sözü ancak doğal somon için geçerlidir ve

ülkemizde pazarlanan som balıkları %100 çiftlik somon’u olduğuna göre,

halkın sağlığını koruyucu değil yanıltıcı olduğu söylenebilecektir.



GDO konusunda şüphelerim olduğunu da daha önce belirtmiştim.

Ayrıca Çiftlik ürünü Somon balığında yağ oranı %15'e kadar çıkabildiğine göre

Türk hanımların bu konuyu da dikkate alacaklarını umuyoruz.

Ayrıca insanlar için zararlı olan dioksin miktarı doğal somon da 1 ise
bu oran aşırı yağlı çiftlik somonunda 7 dir.

Bu da Dünya da tartışılan önemli konulardan bir tanesidir


Somon etinde PCBs oranı diğer hayvansal ürünlere oranla çok yüksektir.


Bu çiftlik somonunda yukarıdaki tablo da belirtildiği gibi % 15.6 oranında bulunan yüksek yağ oranından kaynaklanmaktadır. Çünkü PCBs sadece yağ içerisinde eriyebilen toksik bir maddedir. Çiftlik somonunda yağ oranı yüksek olduğundan PCBs bakımından da tehlikeli bir insan gıdası durumuna gelebilmektedir.


PCBs 1970 li yıllara
kadar vites kutularında ve
araba frenlerinde kullanılan
bir yağ türüdür.

Kanser yapıcı bir yapısı olduğu anlaşıldığından
1979 yılında ABD lerinde üretimi ve kullanımı yasaklanmıştır.


BU arada şu soru akla gelebilir. Verilen bu bilgiler devamlı yayınlandığına göre ve bu konular dış ülkelerde tartışıldığına göre, bu ülkelerde üretilen çiftlik somonları nasıl veya

neden İNSANLAR TARAFINDAN tüketiliyor.

Kanımızca, birinci neden bu ülkelerde somon balığının ana gıdalardan biri olması dır.

Çünkü somon yemeye alışkındırlar.
Doğal somon bulamayınca çiftlik balığına yönelmektedirler.

Belirli miktarlarda yenildiğinde sayılan zararlı etkilerinin olmayacağı pek çok yayında savunulmakta ise
de, bir çok kişi buna inanmadığından çiftlik somunu yenilmemesi
konusunda dış ülkelerde ısrarlı davranan mücadelelere de rastlanılmaktadır.

Somon balığı halkımız için olmazsa olmazlardan değildir ve
doğal somon alışkanlığımız da yoktur.

Bu nedenle ülkemizde çiftlik somonu tüketiminin bu
bilgiler ışığında gerekli ve yararlı olmadığı söylenebilecektir.

Bazı kişiler tüketme durumunda olurlar ise bu da onların bileceği bir durumdur.

Bizim amacımız aydınlatmak ve ne yediklerini açıklamaktır

. Gerisi tüketicinin kararına bağlıdır.


Bu arada; ülkemizde yetiştirilen çiftlik balıklarında bu konular ne durumda sorusu akla gelebilir.

Kanımızca balık tüketilmek isteniyor ise

ülkemizde bol olarak yetiştirilen
çipura levrek ve alabalıkların tüketilmesi daha akılcı bir davranış olacaktır.

Hele bazı satış yerlerinde somon balıklarının çipura ve levrek balıklarına oranla daha pahalı olarak pazarlanması izlenince pek te lezzetli olmayan bu çok yağlı balığın tercih edilmesinin isabetli bir karar olmayacağını sanırım. Bu arada somon balığını tercihin de bir nedenin, bu balığın filoto halinde pazarlalanabilmesidir. Ev hanımlarının evde balık temizleme derdi olmaması pazarlama şansını artırmaktadır

. Bu nedenle ülkemizde yetiştirilen balıkların temizlenmiş olarak veya filoto olarak pazara sunulması durumunda yerli balıklarımıza olan talebi daha kolay artıracağı söylenebilecektir

Ülkemizde yetiştirilen alabalıklar da yağ oranı doğal alabalıklarda ki kadardır ve %4-5 dolayındadır. Bu nedenle fazla yağlı olmadığından toksik madde toplanma tehlikesi de yoktur. Ayrıca alabalıklar temiz kaynak sularında yetiştirildiğinden kirlenme sorunları da yoktur.

Fiyatı da somona oranla üçte biri durumundadır.

ülkemizde yetiştiriciliği yapılan hiçbir balık türünde GDO konusu yoktur ve

hiçbir balıkta et rengi için kimyasal madde kullanımı söz konusu değildir.

Bu konularda tüm yetiştiriciliklerimiz temizdir.

Resim: bir dış yayında

çiftlik somon'un kanser yapabilecek gıdalar arasında beşinci sırada gösterilmesi de ilginçtir.

Resimde solda kanser yapabilen ürünler ve sağda ise kanserden korunma için önerilen gıdalar verilmektedir Ülkemizde bir süpermarkette

28-32 tl fiyat konulan ithal çiftlik somonu

yanında yarı fiyatına
13.9 TL ye ülkemizde başarılı şekilde yetiştirilen iri
Granyoz balığının yer alması,

ülkemiz halkının balık bilgisi açısından ne kadar yetersiz olduğumuzu göstermektedir.


Çünkü ülkemizde yetiştirilen tüm kültür balıklarında dolayısıyla granyoz balığında et renklendirme gibi yapay uygulamalar yoktur et kalitesi de aşırı yağlı

somon a nazaran çok yüksektir.

Hele aynı gruptan alabalık fiyatı ise somon a oranla üçte/bir dolayında 8-9 tl dir.

Ben şahsen, her zaman eti suni olarak renklendirilmiş, aşırı yağlı olmaları nedeniyle oluşabilecek toksik yapı ve GDO ihtimali olan

çiftlik somonu yerine,
yerli üretimlerimizi tercih ederim ve

halkımızın yetiştirdiğimiz yerli balıklarımızı güvenle tüketmelerini öneririm.


YURT DIŞINDA GDO’ LU ÇİFTLİK SOMONU TÜKETİLMEMESİ KONUSUNDAKİ
BAZI UYARI AFİŞLERİ Resim:

Dış ülkelerde çiftlik somonunun sağlık açısından değeri konusunda bir çok tartışma yapılmaktadır
Çiftlik Somon balığı etinin yapay olarak renklendirilmesini şakaya alarak tenkit eden bir broşür.

‘Domuzun dudağını boyasanız da domuz yine domuzdur’ denilmekte,

ve dünyada GDO’lu balıkları yememe konusundaki boykotlara halkın katılmaları istenmektedir


Dış ülkelerde çiftlik somon balığı tüketimininin sakıncalı olduğu konusunda ki broşür örnekleri Sonuç. Konu önemlidir. Yurt dışında olan bu tartışmalar Türkiye halkı tarafından pek bilinmemektedir. Bizlerin bilim adamlarının görevi bu gerçekleri çekinmeden açıklamaktır. Bizlerin her hangi bir yetiştirmeye karşı olmamız söz konusu olamaz. Ben emekli bir öğretim üyesi olarak internette var olan bu sorunları toplayıp sizlere sunmakla sadece görevimi yaptığımı düşünüyorum. Konu üzerinde durmak, gerçekleri araştırmak gençlere düşüyor. Elbette bu düşüncelere karşı çıkan yayınlarda var.

Fakat hiç birisi aşağıdaki konulara pek değinmiyorlar
. Şöyle ki; ---Ülkemizde pazarlanan somon balıklarının %100 çiftlik balığı ve etinin yapay yolla petrol sanayinden elde edilen sentetik bir kimyasal ile renklendirildiğine, değinmiyorlar.

Dış yayınlara göre sentetik astaxanthin kullanılmaktadır.
Ülkemizde pazarlanan somonlarda bu konu nasıldır bilemiyoruz.

--- Günümüzde üzerinde çok önemli tartışmaların yapıldığı balığın
genetik yapısının değiştirilmesi ve ülkemizde pazarlanan somon balıklarının
GDO lu olup olmadığı açıkça halkımızca bilinmemektedir.

Ayrıca; --%13-17 ye kadar çıkan aşırı yağlı yapı nedeniyle,
yağ içerisinde birikebilen amyant, civa, PCBs gibi toksik kalıcı kimyasalların doğal somona nazaran 6-8 kat fazla olabildiği bildirilmektedir

. ---Dioksin oranını doğal somonlara oranla 7-10 kat fazla olabilmektedir.

---omege3- omega 6 oranı doğal somonlarda türlere göre değişmekle beraber çiftlik somonlarda 1/1 iken çiftlik somonlarında 1/6 oranına kadar çıkabilen olumsuz bir yapı oluşturduğundan ve bu oran değişiminin kalp hastaları için olumsuz bir durum yarattığından

, yaşlı kişilerin özellikle kalp sorunu olan yaşlıların
asla aşırı yağlı çiftlik somonu yememesi gerektiği açıklamalarından,

--- Çin in sağlık sorunları nedeniyle
çiftlik somonu ithalatı konusunda bazı yasaklar getirdiğinden,

---Atlantik somonlarında yetiştiricilik çalışmalarının olumsuz sonuçları dikkate alınarak
pasifik somonlarının yaşadığı bölgelerde
çiftlik somonu yetiştirmenin yasaklanmış olduğundan,

---Bir çok ülkede bazı süpermarketların

GDO’lu çiftlik somonu satmama konusunda karar aldıklarından,

---Bir çok ülkede bu konuda halkın tepkilerinden ve dış basında yapılan tartışmalardan,

---Bazı ülkelerde bu balık pazarlanırken balık üzerinde

‘bu balık yapay olarak renklendirilmiştir’ ibaresi koyma zorunluluğundan

, ---Yine bazı ülkelerde bu balık pazarlanırken
GDO lu( genetiği değiştirilmiş organizmadır) ibaresi yazılması zorunluluğundan. bahsetmiyorlar.




Bu gibi nedenler ile ülkemizde pazarlanan somonlar konusunda

tüketimde biraz dikkatli olunması gerektiği söylenebilir.

Daha yazılabilecek o kadar geniş bilgi var ki

bunları internetten özetlenerek kitaplar yazılabilir inancındayım


Prof Dr Atilla Alpbaz

Ege Üniversitesi Su ürünleri Fakültesinde
düzenlenen su ürünleri kongresinde sunmuş olduğum
konuşmada kullandığım resimler web sayfasından izlenebilir.

www.atillaalpbaz.com ----

hatıralarımdan/Somon gerçeği

 
  *** SİZİ KUTLUYORUZ *** BUGÜN 1088251 ziyaretçi (2277667 klik) MİSAFİRİMİZ OLDUNUZ ***  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
haberler haberler


Google Arama
Sitemde Arama
Yaşam ve İnsanlar

İstanbul Servisleri Neden Pahalı ? burakesc
Namaz Kılan Minik ile burakesc
GİMDES Helal Gıda Ramazan Buluşması burakesc