Create Your Own Countdown

Google

   
  *** İYİLİK İİN KOŞANLARIN YERİ***
  2011 ulaşım sempozyumu
 




 DÜNYADA VE TÜRKİYEDE HİDROJEN ENERJİSİ ÖNEMİ VE  UYGULAMALARI

Abdurrahim BARIN

Türkiye Ulaş İş Sendikası   Gn.Bşk.

tugra113@gmail.com

Özet:

Yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ihtiyaç gün geçtikçe artmaktadır.

 Hidrojen gazı hem en yüksek birim enerjiye sahip olması hem de çevre dostu olması sebebiyle

en önemli temiz enerji kaynağıdır.

Araçlarda petrol yerine yakıt olarak kullanılabilir olması,

evlerde ve  fabrikalarda doğalgaz kullanılan tüm alanlarda kolaylıkla kullanılması ve

elektrik enerjisi elde edilebilmesi yönlerinden son derece stratejik öneme sahiptir.

 Güneş, rüzgâr ve diğer temiz enerji kaynaklarıyla hidrojen arasında oluşturulacak

melez (hibrit) enerji üretim sistemleri gelecek açısından hayati öneme sahiptir.

Hidrojenin öneminin ve kullanımının artması

fosil yakıtlara olan ihtiyacı aza indirirken

yaşanılabilir ve sürdürülebilir bir dünya oluşumuna katkı sağlayacaktır.

DÜNYA HİDROJEN ENERJİ MRK. BŞK. I.A.H.E.

.Prof.Dr.Nejat VEZİROĞLU ;

ÜLkemizin Ekonomik Bağısızlık Şartı Dediği

BM.Hidrojen Enerji Mrk. İSTANBUL da Kurarak,

TÜRKİYE mizi  Dünya Hidrojen Enerjisi alanında

Lider  Ülke yapma çalışmalarını 2004-2008 yılları arasında sürdürmüştür.

Tanıtım konularında nacizane katkılarım olmuştur.

Birtakım güçler nedeniyle  Merkez Açılamamış , 
işlevlerini yerine

getirememiştir..
Başkan. ABD ye Dönmüştür.

Bu çalışmada hidrojen enerjisi hakkında genel bilgiler verilmeye çalışılmış,

dünyanın ve Türkiye'nin hidrojen enerjisi potansiyelleri karşılaştırılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler:

Yenilenebilir enerji, hidrojen, sürdürülebilirlik, yakıt

Abstract

The need for renewable resources has increased recently. Being environmental friendly and

having highest energy potential, makes hydrogen one of the most important resources.

Moreover, hydrogen can be used in various areas such as fuel of vehicles, in every area where

natural gas is used. This makes hydrogen strategically important. Establishing new systems

between hydrogen and other renewable energy resources like sun, wind, etc., has vital

importance for our future. Increasing the use and importance of hydrogen will decrease need

for fossil fuels and will contribute for a sustainable and livable world. In this study, general

information has been presented and potential hydrogen resources and opportunities have been

compared based on world and Turkey facts.

Key words:

Renewable energy, hydrogen, sustainability, fuel

1. Giriş

Ekonomik büyüme ve toplum refa

ının en önemli göstergesi enerji kullanımıdır.

Ulusların

yaşam standardı tükettikleri enerji ile doğru orantılıdır.

Tüketilen enerji söz konusu olduğunda,

enerjinin elde edilişi de o nispette önem arz etmektedir.

Günümüzde dünyadaki enerjilerin büyük bölümü fosil kaynaklardan sağlanmaktadır.

Fosil kaynakların tükenmeye yüz tuttuğu günümüzde

yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmekten başka çare bulunmamaktadır.

Söz konusu "Yenilenebilir Enerji" olduğunda

geleceğin enerji kaynağı olan

"Hidrojen Enerjisi"

şüphesiz en başta akla gelen enerji kaynağı olacaktır.
 
İnsanoğlu var olduğu ve güneş dünyayı ısıttığı müddetçe
 
hidrojen hep var olacak ve hiç bir zaman tükenmeyecektir.

Hidrojenin ana bileşeni su olduğundan

dünyanın her yeri hidrojen deposu veya kaynağı ısından eşit şartlara sahiptir.
 
Hidrojenin yanması sonucu çıkardığı atığın
 
çevreye zararı yok sayılabilecek seviyededir ve en önemli atığı su'dur.
 
Hidrojen bünyesinde yüksek enerji bulundurmasna rağmen,
 
birincil enerji kaynağı olarak kullanılamamaktadır.
 
Doğada serbest halde hidrojen bulunmadığından en önemli problem
 
hidrojen eldesinin hangi yöntemle, nasıl elde edileceğidir.
 
 Günümüzde hidrojenden etkin yararlanılamamasının temel sebebi de budur.
 
Suyun çeşitli kimyasal süreçlerden geçirilmek sureti ile önce
 
hidrojenin sonrada hidrojenden enerji elde edilmesi
 
 ekonomik bir takım zorlukları beraberinde getirmektedir.

Gelişen teknoloji ve bilime paralel olarak

hidrojen elde etmek için harcanan enerji gittikçe azalırken,
 
 hidrojenden elde edilen enerjinin hem miktarı hem de verimi artmaktadır.

Gelecekte bu fark daha çok büyüyeceğinden,

hidrojen enerjisi vazgeçilmez bir kaynak olacaktır.
 

Merkezi İstanbul'da olan

Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi'nin

(ICHET)

ve Birleşmiş Milletler Sanayi Kalkınma Örgütü'nün

(UNIDO)
 
hidrojen enerjisi hakkındaki öngörüsü
 
2074 yılına kadar tamamen bu tür enerjiye geçilmiş olacağı yönündedir
 

2. Hidrojen Üretim Teknikleri

Hidrojen üretimi temelde kullan
ılan enerjiye göre iki kısma ayrılabilir.
 
Bunlardan birincisi fosil kaynaklardan elde edilen hidrojendir.
 
Örneğin fosil kaynaklardan yılda 500- 600x109 m3 hidrojen üretilmektedir.[1]
 
Diğeri ise yenilenebilir enerji kaynakları ile
 
melez (hibrit) sistemler kurularak üretilen hidrojendir.
 
Fosil kaynakların çevreye olan zararları ve
 
bir gün tükenecek olması şünüldüğünde
 
yenilenebilir enerji kaynaklarıyla bütünleşmiş
 
hidrojen üretim sistemlerinin geliştirilmesine önem verilmelidir.

2.1. Güneş

-Hidrojen Sistemleri

Birincil enerji kayna

ğı olarak güneş enerjisi kullanarak hidrojen elde etmenin birçok yöntemi vardır.

 Sorun, güneş enerjisinden en iyi usulle hidrojen üretiminin ne şekilde olması gerektiğidir.

En iyi yöntem en düşük maliyet kullanılarak hidrojen açığa çıkarmaktır.

Hidrojenin güneş enerjisi kullanımı ile üretilmesi, hem çevre, hem de ekonomik yönden

büyük bir üstünlük sağlamaktadır. Güneşten elde edilecek enerjinin maliyeti gelişen

sistemlerle birlikte çok düşük olabilecektir. Ülkemizin güneşlenme haritası da göz önüne

alındığında bu sistemin verimliliğinin çok fazla olması beklenmektedir.

 Fosil yakıtların yakın bir gelecekte tükeneceği gerçeği de göz önüne alındığında, s

on yıllarda çalışmalar güneşhidrojen sistemi üzerinde yoğunlaşmıştır.

Güneş-hidrojen sistemi son derece temiz ve Güvenli bir enerji üretim yoludur.

Bu sistemler ısıl yöntemler ve fotonsal yöntemler olmak üzere ikiye ayrılır.

Gelişmeler daha çok ısıl yöntemler üzerine yoğunlaşmıştır.

Fotonsal yöntemler henüz tam manasıyla gelişme gösterememiş ve

 

 uygulanma olanağına sahip olamamışlardır [2].

2.1.1 Isıl Yöntemler

Isıl işlemde, güneş enerjisi önce ısıya çevrilerek ya bu ısı enerjisinden yararlanılır veya

enerji değişik çevrimler ile mekanik ya da elektrik enerjisine dönüştürülür.

 Isıl yöntemler;

Güneş pilleri - elektroliz yöntemi, güneş-buhar güç çevrimi-elektroliz yöntemi, güneşbuhar

güç çevrimi-elektroliz yöntemi

olarak sınıflandırılabilir. Şekil 2’de bu yöntemlerle 1

kW enerjiye sahip hidrojen elde ediliş yöntemleri ve gereksinim duyulan enerjiler gösterilmiştir.

Şekil 2: Güneş pilleri (PV) kullanılarak güneş enerjisinden hidrojen üretim şeması

Şekil 3: Buhar-güç çevrimi kullanarak güneş enerjisinden hidrojen üretimi şeması

 

3. Depolama

Hidrojen gaz veya s

ıvı olarak saf halde tanklarda depolanabileceği gibi,

fiziksel olarak nano-tüplerde veya kimyasal olarak hidrür şeklinde depolanabilmektedir.

Hidrojenin yanıcı özelliğinin çok fazla olması sebebiyle depolamada güvenlik çok önem arz etmektedir.

Ayrıca taşıtlarda kullanılması için bu depolamanın yeterince hafif de olması gerekmektedir.

Hidrojenin belki de en önemli özelliği depolanabilirliği.

Günümüzde büyük miktarlarda enerji depolamak için hâlâ uygun bir yöntem bulunamamış olması,

 

hidrojenin önemini daha da arttırmaktadır.

Bir örnek verilecek olursa,

eğer bugün hidro-elektrik santrallerinden elde edilen enerjinin depolanması mümkün olsaydı,

enerji sorunu büyük ölçüde çözülmüş olurdu.

Bu yaklaşım hidro-elektrik santrallerinin belirli yoğunlukta sürekli çalışmasını esas almakta,

ihtiyaç fazlası enerji ise suyun elektrolizi ile hidrojen üretiminde değerlendirilmekte ve

 bu şekilde enerji depolanabilmektedir [3]. Hidrojen depolamada kullanyöntemler şunlardır.

Tanklarda Depolama,

Nano-tüplerde Depolama,

Metal Hidrürlerde Depolama,

Alanatlarda Depolama,

Bor Esaslı Depolama.

4. Hidrojenin Taşınması

Yapılan araştırmalar hidrojen gazı, doğal gaz veya hava gazına benzer olarak borular

aracılıyla her yere kolaylıkla ve güvenli olarak taşınabileceğini göstermektedir.

 Doğal gaz için kurulan yer altı boru dağıtım ağının ileride çok az bir değişiklikle hidrojen içinde kullanılması

olanaklıdır. Boru hatları dışında hidrojen, basınçlı gaz olarak veya sıvılaştırarak tüplere konup

tankerlerle taşınabilir.

Çift çeperli yalıtılmış 25 m3 hacmindeki tanklara konulan sıvılaştırmış hidrojen,
 
karayolu ile
 
yine benzer şekilde 130 m3 hacminde tanklara konulan sıvı hidrojen ise demiryolu ile taşınabilmektedir.

 

Yakıtıt Pilleri

Yakıt pili (yakıt hücresi),

enerji üretiminde kullanılan

verimli, sessiz, çevre ile uyumlu ve elektro-kimyasal ilkelerle

yakıt enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren güç üretim elemanıdır.

Şekil 5: Şematik Yakıt Pili

Yakıt pillerinin kullanım amacı şöyle sıralanabilir.

• Yakıt pilleri doğrudan hidrojendeki kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek

oluşan saf suyu sadece üretimde kullanılabilecek potansiyel ısıya çevirebilecek bir

yapıya sahiptir,

• Hidrojen destekli yakt pilleri sadece temiz bir teknoloji değil

 aynı zamanda geleneksel yakıt teknolojilerinden

 2-3 kat daha verimlidir,

• Geleneksel yanma tabanlı bir güç istasyonu

elektrik üretmeyi genel olarak %33-35 verimlilikte sağlarken,

yakıt pili sistemleri elektrik üretim etkinliğini %60'ı aşan bir orana çıkarabilir,

• Geleneksel arabalardaki benzin deposu

normal sürüş koşulları altında aracı hareket ettiren gücü sağlayan kimyasal enerjiyi %20 den daha az

 etkin olarak çevirmektedir.

Elektrik motoru kullanan hidrojen yakıt pilli araçların enerji verimliliği çok daha

fazladır ve içten yanmalı benzin deposuna sahip araçlara kıyasla yakıt tüketimi %50

daha düşüktür,

• Ek olarak yakıt pilleri daha az hareket eden parçaya sahip olup

sessiz çalışan ve pek çok uygulamaya uygun yapıdadır [4].

6. Dünya'da Hidrojen Enerjisi

Amerika'da yak

ıt pillerini çeşitli yönleriyle inceleyen 200'den fazla araştırma NASA

taraf

ından desteklenmiştir. Bugün, Apollo ve Space Shuttle görevlerinde güvenli olarak

elektrik (ve su) sağlamış

olmaları nedeniyle, yakıt pilleri uzaydaki rollerini ispatlamış bulunmaktadır.

Bu çalışmalar, 1960'larda, yakıt pillerinin dünyanın enerji problemlerinin

tümüne çözüm olabileceği tahminlerine yol açmış ve 1970'li yıllarda çalışmalara başlanmış,

2000'li yıllarda ülkelerin enerji politikalarında önemli yer tutmaya başlamıştır [5].

Brezilya ve Güney Amerika'da en büyük hidro-güç tesisi

Haipu'da kurularak

elektrolitik hidrojen üretilmektedir.

Japonya'da WE-NET (World Energy Network) projesi ile Tokyo metropoliten bölgesinde

hidrojen kullanmı ile oluşacak azot oksit salımlarındaki (emisyonundaki) azalma

potansiyeli araştırılmaktadır. WE-NET Programı

Japonya'nın Uluslar Arası Ticaret ve Endüstri Bakanlığı’nca desteklenmektedir.

Bu  kadar 4 milyar $'lık bir bütçe ayırmıştır.

 
Gelecekte de Pasifik elektrolizle hidrojen üretmeyi planlamaktadırlar. Ayrıca,
 
 Japonya önümüzdeki 20 yıl içinde
 
15 milyon hidrojenle çalışan otomobil üretimi için karar almış bulunmaktadır.

Halen Japonya'da Tokyo Electric Company tarafından kurulan

 
11 MW'lık elektrik santrali Rokko adasının elektrik ve ısı ihtiyacını karşılamakla birlikte
,
kapasiteleri 50 ile 500 MW arasnda değişen yüzlerce yakıt pilli tesis bulunmaktadır.
 
Sadece Tokyo'da şehrin elektrik ihtiyacının 40.000 kW'lık bölümü
 
hidrojen enerji sistemlerinden sağlanmaktadır.

Honda araştırma ve geliştirme bölümü doğal gazdan yakıt pilli araçlar için

 hidrojen üreten, elde edilen elektriğin ve sıcak suyun yine
 
üretildiği evde kullanımını sağlayan "Hidrojen Ev Enerji İstasyonu" (HEİ) adlı proje başlatmıştır.
 
 Proje çerçevesinde California'da
 
deneysel amaçlı kurulan evde çalışmalar hidrojen üretimi,
 
depolanması ve yakıt olarakkullanılması gerçekleştirilecektir [6].
 
Almanya'da Münih havaalanında çalışan otomobil ve otobüslerin
 
hidrojen enerjisi kullanması yönündeki projenin yanı sıra
 
 Neurenburg yakınlarında mini bir hidrojen enerji sisteminin kurulduğu bir

program yürütülmektedir.
 
Solar-Wasserstoff-Bayern
 
burada güneş hidrojen tesisi, depolama sistemi ve hidrojen kullanma sistemleri

kurmuştur.
 
 
Almanya ayrıca Suudi Arabistan ile ortak yürüttüğü
 
 
Hysolar programı ile Suudi Arabistan'ın Riyad yakınında
 
güneş-hidrojen üretim tesisi kurmayı planlanmaktadır.
 
 
Suudi Arabistan hidrojeni ihraç edecektir.
 
 Ayrıca Almanya 1800 km’lik Hidrojen Otoyolu ile önemli şehirleri arasında
 
hidrojenli taşıtları ile yolculuk yapanlara yakıtlarını doldurabilecekleri
 
hidrojen pompa istasyonları inşa etmektedir.
 
İzlanda'da hükümet, üniversiteler, taşıma şirketleri, fabrikalar ve çok uluslu otomobil ve petrol şirketleri
 
konsorsiyumu oluşturulmuş ve
 
 2030 yılına kadar İzlanda'nın tamamen hidrojen enerjisine geçmesi planlanmıştır.
 
Dünyanın ilk hidrojen dolum istasyonu Shell tarafından İzlanda'da açılmıştır.
 
Bunlara ilave olarak İspanya'da INTA solar hidrojen tesisi,

İtalya, Almanya, Norveç'te SAPHYS küçük ölçekli fotovoltaik-hidrojen enerji sistemi ve

Almanya'da PHOEBUS pilot tesisi gibi birçok proje yürütülmektedir [7].

Günümüzde hidrojenle çalışan yüzlerce otomobil, otobüs ve diğer araçlar artık

dünyanın her tarafında insan ve yük taşımaktadır.
 
Airbus şirketi yakın gelecekte hidrojenle çalışan uçakları işletmeye alacağını duyurmuştur.
 
Nisan 2004 de Kaliforniya'da “HidrojenOtoyolları” hidrojen dolum istasyonu sayısı
 
6 yılda 200’e çıkartılmak istenmektedir.
 
Diğer uluslararası başarılı program Avrupa ve Kanada arasındaki Euro-Quebec'tir.
 
Bu programda nispeten ucuz olan hidro-güçten üretilerek Kanada'dan Avrupa'ya ithal edilecek
 
sıvı hidrojenin deniz aşırı taşınımı, depolanması araştırılmaktadır.
 

7. Türkiye'de Hidrojen Enerjisi

Dünyada  bu gelişmeler olurken ,

Ülkemizdeki çalışmalar bazı engellerle karşılaşmıştır

www.hidr

Ülkemizde hidrojen alanındaki

çalışmalar ve araştırmalar özellikle son yıllarda ivme kazanmıştır.
 
Artan enerji ihtiyacı ile bu ithalatın daha da artacağı kesindir.
 
 Türkiye’nin gelişmiş bir ülke konumuna gelmesi için fırsat önümüzdedir.
 
Hidrojen enerji teknolojisinin
 
 ülkemizde geliştirilmesi hemen her sektörde yeni iş olanakları meydana getirecektir.
 
 Hidrojen kaynaklar çok zengin olan Türkiye, önümüzdeki yıllarda bilimsel, ekonomik ve politik
 
değer kazanacaktır.
 
Petrol bölgeleri gözden düşerken,
 
coğrafi konumuyla hidrojen zengini olan Türkiye’nin adeta
 
 yıldızı parlayacaktır.
 
Türkiye’nin petrol, doğal gaz ve kömür gibi fosil yakıt kaynakları yönünden

fakir bir ülke olmas
ına karşın,
 
güneş, rüzgâr ve jeotermal gibi
 
temiz enerji kaynakları yönünden son derece zengin bir ülke olduğu
 
tüm dünyaca bilinmektedir.
 
 
***Hidrojen enerjisinin Türkiye için tarihi ve büyük bir fırsattır. ***


 
***Hidrojen enerjisi ile dünya enerjisinin kalbi Türkiye’de atacaktır. ***
 

Türkiye’nin 7. Beş Yıllık Kalkınma Planı

Genel Enerji Özel İhtisas Komisyonu
 
 
hidrojen teknolojisine kısaca değinmekle birlikte,
 
 
 
 
***Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu ***
 
tarafından saptanan,
 
1993-2003 yılı ulusal bilim ve teknoloji politikasında
 
***hidrojen yakıtına yer verilmemiştir. ***
 
***Hidrojen konusu üniversitelerimiz ve araştırma kuruluşlarımızda
 
***çok sınırlı bir biçimde ele alınmaktadır. ***
 
TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nde
 
 hidrojen alanında uluslararası enerji ajansı programları kapsamında
 
 çalışma başlatılmak istenmişse de,
 
söz konusu işbirliği 1996 yılında kesilmiştir.
 
Şimdi,

Birleşmiş Milletler Endüstri Geliştirme Organizasyonu (UNIDO) desteği ile

Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi (ICHET) projesi kapsamında,
 
İstanbul’da Hidrojen Enstitüsü kurulmuştur.
 
20-22 Kasım 1996 tarihinde Viyana’da yapılan
 
16. UNIDO Endüstriyel Kalkınma Kurulu Toplantısı’nda UNIDO işbirliği ile ülkemizde
 
ICHET kurulması kararı alınmıştır.
 
Buna göre, UNIDO hukuksal çerçevede özerk olarak çalışmalarını sürdürmektedir.
 
 ICHET’in tasarlanan amacı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında

hidrojen teknolojileri köprüsünü oluşturmak, hidrojen teknolojilerinin geliştirilmesini ve

uygulamalı AR-GE çalışmalarını yapmaktır.

ICHET’in

levleri kısa ve uzun dönemli eğitim vermek, bilimsel toplantılar düzenlemek,

danışmanlıkhizmetleri sunmak ve benzeri kuruluşlarla işbirliği oluşturmaktır

 

. Merkezin çalışma konuları arasında
 
hidrojen enerjisi politikaları,

hidrojen ekonomisi,

 enerji ve çevre,

hidrojen üretim teknolojileri,

hidrojen depolamateknikleri,

hidrojen uygulamaları  bulunacaktır.

 
Türkiye, ilk 5 yıllık dönem için arazi, tesis, ilk yatırım ekipmanı ve işletme faaliyetlerini finanse etmek üzere
 
40 milyon USD hibe etmiştir.

ICHET projesi

Türkiye’nin hidrojen çağına tutarlı biçimde adım atmasını sağlamıştır.

Türkiye’ye fayda ve üretim kazandıracak önemli bir girişimdir [8].

 

ICHET ilk hidrojen dolum tesisini Eyüp-Feshane arasında açmayı planlamaktadır.

2010 yılı sonuna kadar hizmete girecek olan istasyonda kullanılmak üzere

otobüs ve otomobil siparişi verilmiştir.
 
ICHET hidrojenli otobüsle topluma ve dünyaya örnek olmayı hedeflemektedir.
 
ICHET bugüne kadar 5 somut projeyi hayata geçirirken
 
bunlardan enönemlisi
 
***Feshane hidrojen dolum tesisidir. ***
 
Bu tesiste 350 bar basınca kadar hidrojen dolumu yapılabilecektir.
 
 Türkiye, Avrupa'da Norveç, İzlanda ve Almanya'dan sonra hidrojenistasyonu açan
 
*** ilk ülkelerden biri olacaktır ***[5].

***2010 yılı içerisinde hizmete açılacak bu dolum tesisi***

 
*** hidrojenle çalışan belediye otobüsü ***
 
ve otomobillerin yanı sıra
 
***Haliç'te ve boğazda hidrojenle çalışan gemilere hizmet vermesi planlanmaktadır.
 
*** IDO hidrojenli gemiler konusundaki çalışmalarını sürdürülmektedir.

Sempozyumun gerçekleştiği bugün 02/12/2011 itibarıyla

Merkezle ilgili  bürokratik engellerin kallkmaması ,Prof.Dr. VEZİROĞLU nun

ABD dönmesinden sonra

Hem Mrk Açılamaması -hemde birçok projenin  aksamasına  neden olmuştur.

Türkiye’de hidrojen yakıtı üretiminde kullanılabilecek olası kaynaklar arasında

hidrolik enerji, güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi, deniz-dalga enerjisi, jeotermal enerji bulunmaktadır ve
 
  Türkiye gibi gelişme sürecinde ve teknolojik geçiş

amasındaki ülkeler açısından, uzun dönemde fotovoltaik güneş-hidrojen sistemi uygun

görülmektedir. Türkiye’nin hidrojen üretimi açısından bir şansı, uzun bir kıyı şeridi olan

Karadeniz’in tabanında kimyasal biçimde depolanmış hidrojen bulunmasıdır.
 
Karadeniz’in suyunun %90’ı anaerobiktir ve H2S (hidrojen-sülfür) içermektedir.

8. Sonuç

Bitkiler, su, kömür veya doğalgaz gibi kaynaklardan elde edilen hidrojen, enerji

kaynağından çok bir enerji taşıyıcısı olarak düşünülmektedir. Hidrojen kolayca ve güvenli

olarak her yere taşınabilen, taşınması sırasında az enerji kaybı olan, sanayide, evlerde ve

taşıtlarda kullanılabilen bir yakıttır. Hidrojen enerjisi alanında çeşitli ülkelerin işbirliği sonucu

hidrojenin üretim, dağıtım ve kullanım teknikleri üzerinde yoğunlaşılmış ve uluslararası

programlar başlatılmıştır. Güvenlik sıralamasında propan ve metanın arasında olan hidrojenin

güvenlik karakteri diğer yakıtlardan oldukça farklıdır. Ayrıca hidrojen diğer yakıtlara göre

pahalıdır, ancak hidrojen çağına adım atılmakla maliyetin hızla düşeceği beklenmektedir.

Hidrojen kullanımı sonucunda sadece su oluştuğundan hidrojen (özellikle solar hidrojen)

kullanımı ile çevre ve iklim kaliteleri iyileşecektir. Bu iyileşmelerin olabilmesi için hidrojen

kullanımına bir an önce geçilmesi gerekmektedir. Geçiş ne kadar erken olursa uzun dönemde

ekonomi ve çevre açısından o kadar yararlı olacaktır.

Ülkemizde hidrojen enerjisinden
 
 hangi zamanda ve
 
ne şekilde yararlanılacağının planlanması
 
ve çalışması yapılmalıdır.
 
 Yenilenebilir enerji kaynakları ve yakıt pilleri için
 
 Ar- Ge çalışmaları bir an önce genişletilmeli ve bu enerjinin kullanım teknolojisinin etkin bir

şekilde geliştirilmesine yönelik çalışmalar artırılmalıdır. Bunun yanında hidrojen enerjisini

kullanım amacıyla

 
 2007-2013 yıllarını kapsayan çerçeve programında da
 
Türkiye’nin Avrupa Akıllı Enerji programının etkinliklerinde destekleyici bir yapıda olacağı kararlaştırılmıştır.
 
Bu etkinliklerde hidrojen ve yakıt pilleri, yenilenebilir enerji üretimi konularında çalışmalar

düzenleneceği planlanmıştır. Ülkemizin yapması gereken kendi AR-GE kurumlarının ve

otomobil üreticisi olan firmalarının bu projede içinde aktif olarak yer almalarını teşvik etmek

olmalıdır.Yeni bir atakla  En kısa sürede ,vakit  Geç olmadan,, Tüm Yetkililer el ele vererek, BM.HİDROJEN ENERJİ MERK. hayata geçirilmeli, , YURTTAŞIMIZIN YAŞAM STANDARDI   YÜKSELMELİ, TÜRKİYENİN BU ALANDA LİDER ÜLKE  olması sağlanmalıdır.

9. KAYNAKLAR

1.

Şen, Z., 2002. Temiz Enerji ve Kaynakları, Su Vakfı Yayınları, İstanbul, Türkiye

2

. Veziroğlu N., Sherif S.A., Babir F., Hydrogen Energy Solutions, 2005, USA

3.

Şenaktaş, B.,
2005. Hidrojen Enerjisi Üretim ve Uygulamaları, Yüksek Lisans Tezi,

Pamukkale Üniversitesi, Denizli, Türkiye

4. Kükrer, B.,

2007. Hidrojen Enerjisinin Gelişme Potansiyeli ve Türkiye Ekonomisi

______

ısından Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi,

______

Eskişehir, Türkiye

5 .www..hidrojenenerjihareketi.tr.gg

6.www.hiziracil.tr.


 
  *** SİZİ KUTLUYORUZ *** BUGÜN 1143085 ziyaretçi (2494463 klik) MİSAFİRİMİZ OLDUNUZ ***  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
haberler haberler


Google Arama
Sitemde Arama
Yaşam ve İnsanlar

İstanbul Servisleri Neden Pahalı ? burakesc
Namaz Kılan Minik ile burakesc
GİMDES Helal Gıda Ramazan Buluşması burakesc